Cadeaubonnen waarmee je geld in kunt wisselen voor bitcoin of andere cryptomunten worden mogelijk gebruikt voor witwaspraktijken. Daarom heeft toezichthouder DNB tien webwinkels gewaarschuwd dat ze kaarten aanbieden waar risico's aan kleven. Zij bieden die tegoedkaarten nu niet meer aan.
"Het werkt net als bij een VVV-bon of kaart voor webwinkels als bol en Amazon", vertelt toezichthouder Michel Oerlemans van DNB (De Nederlandsche Bank). "Je kunt bijvoorbeeld voor de feestdagen ook een cryptocadeaubon aan vrienden of familie geven. Daar staat geld op in euro's of dollars. Dat wissel je wanneer jij het wil in voor cryptomunten die dan in je wallet terechtkomen."
De cryptobonnen worden aangeboden door webwinkels die allerlei cadeaukaarten verkopen. Met daarop een tegoed voor bekende winkels, maar ook voor bijvoorbeeld in games. In totaal gaan er bij Nederlandse webwinkels miljoenen euro's per jaar om in de cryptocadeaubonnen, stelt DNB. Maar er zijn ook veel buitenlandse verkopers. Daar heeft DNB minder zicht op.
Waar de cryptocadeaubonnen lijken op die van populaire webshops, kleven er aan de varianten voor crypto's wat extra risico's. Ze kunnen gebruikt worden voor witwaspraktijken, vertelt Oerlemans.
Ze staan namelijk niet op naam geregistreerd. Als de cryptobonnen worden doorgegeven aan iemand anders die ze inwisselt voor cryptomunten, is daarna onduidelijk waar het geld vandaan komt. Dat biedt mogelijkheden voor het witwassen van geld.
Of dat ook wordt gedaan, kan hij niet zeggen. "Wel hebben we het vermoeden dat het kan. We zien de achterdeuren open staan", zegt Oerlemans. Als er witwaspraktijken zouden worden geconstateerd, dan is dat een zaak voor de FIOD en het Openbaar Ministerie.
Eigenlijk moet de aanbieder van de cadeaubonnen in de gaten houden wie de kopers zijn en waar het geld vandaan komt. Maar DNB merkte in het afgelopen jaar dat een serie aanbieders die via Nederlandse webwinkels cryptobonnen verkoopt, niet was geregistreerd bij de toezichthouder. En DNB ze dus ook niet kon controleren op betrouwbaarheid van bestuurders en of ze wel genoeg doen om witwassen te voorkomen.
Dus heeft DNB onlangs 'circa tien' webwinkels gewaarschuwd dat ze samenwerken met niet-geregistreerde aanbieders. Daarna zijn die winkels, die samen voor enkele miljoenen aan cryptobonnen verkochten, allemaal gestopt met die verkoop.
Dat aanbieders van cryptocadeaubonnen de identiteit van klanten en herkomst van het geld moet controleren werkt hetzelfde als bij banken. Die moeten ook volgens de Wwft (Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme) witwaspraktijken proberen te voorkomen.
Bij sommige banken zijn er in de afgelopen jaren ook boetes uitgedeeld omdat DNB vond dat ze niet goed genoeg op controleerden op mogelijke witwaspraktijken. Vorig jaar kreeg de Volksbank (van SNS en ASN Bank) al een boete van 4,5 miljoen euro. En ook dit jaar verwacht de bank een nieuwe boete.
Eerder werden ABN AMRO, ING en Rabobank ook op de vingers getikt. Bij aanbieders van cryptocadeaubonnen is nog geen aanleiding geweest tot boetes.
Klanten met cryptocadeaubonnen hoeven niet te vrezen dat ze meewerken aan witwaspraktijken. "Het belangrijkste is dat aanbieders van cryptocadeaukaarten hun klanten gaan vragen waar het geld vandaan komt. Dat zal mensen afschrikken die geld willen witwassen."
Source: Nu.nl economisch