De Franse massaverkrachtingszaak rondom slachtoffer Gisèle Pelicot nadert haar einde. Woensdag was het woord aan Pelicots advocaten voor het slotpleidooi. Correspondent Eline Huisman is in Avignon, waar het proces zich afspeelt.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Eline, jij volgt de zaak op de voet. Waar heb je dat vandaag gedaan?
‘In de rechtbank. Sinds deze week komen er weer heel veel journalisten op de zaak af, dus er was vandaag een enorme run op de plaatsen. Ze hebben één grote zaal, en een kleinere voor overig publiek en journalisten die niet meer in de grote zaal pasten. Ik zat in die laatste zaal, waarvoor ook meer gegadigden dan plekken waren. Daar werd de zaak live uitgezonden op een scherm. Je zag bijvoorbeeld wel de advocaten en de rechtbanktekenaars, maar Dominique en Gisèle niet.
‘Ik heb haar vandaag nog wel even gezien, bij het naar binnen en buiten gaan voor en na de zitting. Op die momenten golft een vreemd soort opwinding door het gebouw. Ze wordt ook de hele tijd ontvangen en uitgeleid met applaus van mensen die haar buiten de zaal opwachten.’
Wat voor mensen zaten er in de zaal, naast journalisten?
‘Jonge vrouwen die ik sprak waren op de zaak afgekomen omdat ze het als belangrijk moment zien voor de MeToo-beweging, en hoe we naar verkrachting kijken. Daarnaast was er een oudere vrouw uit een dorpje in de buurt van Mazan, waar de verkrachtingen zich grotendeels hebben afgespeeld. Ze vertelde dat ze een aantal van de betrokkenen kent, zich betrokken voelt bij het verhaal, en daarom naar de rechtbank was gekomen. Ze vertelde dat ze zelf ook vier keer verkracht is, door verschillende mannen, en dat de zoon van een van hen verdachte is in deze zaak rond Pélicot. Een aanzienlijk deel van de verdachten kwam uit de buurt van Mazan.’
Vandaag was het woord aan de advocaten van de verdachten en van Gisèle Pelicot. Wat waren de belangrijkste conclusies?
‘Een van de dingen die steeds terugkomt in dit proces, is dat veel verdachten zeggen dat ze niet de intentie hadden te verkrachten. Ze verdedigen zich met het argument dat Gisèles man toestemming had gegeven. Haar advocaten zeggen juist: consent is niet iets wat iemand voor een ander kan geven. Die kwestie kwam vandaag constant naar voren. Ook zeggen veel verdachten dat Dominique Pelicot hen orders uitdeelde, alsof niet ook zij, maar hij als enige verantwoordelijk was. Sommigen zeiden zelf ook gemanipuleerd of mogelijk gedrogeerd te zijn door Dominique.
‘De verdediging zet vol in op dat argument dat de verdachten niet de intentie hadden om te verkrachten. Dat is een poging iets te rechtvaardigen dat niet te rechtvaardigen is, reageerde een van de advocaten van Gisèle daarop. Hij zei: alle elementen van een verkrachting zijn er, maar de verdachten doen het af als een banale inschattingsfout, vanuit het idee dat ze iemand een plezier deden. Maar, zei hij: het kan geen kwestie zijn van een inschattingsfout over instemming, als je een vrouw niet eens hebt gesproken.
‘De advocaat zei dat iedereen die dat ‘horrorhuis’ uitkwam, heeft begrepen dat anderen hem voor zijn geweest, en dat na hem ook weer anderen zouden volgen. Toch hebben ze geen aangifte gedaan. Zo heeft volgens hem een ieder van hen op zijn eigen manier bijgedragen aan de perversiteit.’
Wat brengt deze zaak teweeg in Frankrijk?
‘Deze zaak wordt gezien als historisch en kan belangrijk zijn voor de berechting van toekomstige verkrachtingszaken, en de manier waarop naar verkrachting wordt gekeken. Je ziet gedurende dit proces het debat ontstaan rondom consent en over de vraag wat verkrachting is, of het uitmaakt of de verdachten het als verkrachting hebben bedoeld.
‘Eén van Pelicots advocaten vroeg zich af hoe kan het dat in Frankrijk anno 2024 we minstens vijftig personen kunnen vinden die bereid zijn te profiteren van een lichaam dat voor dood gehouden zou kunnen worden. Dat stemt tot nadenken.’
Hoe gaat deze zaak verder?
‘Maandag begint het relaas van het Openbaar Ministerie, dat gaat twee of drie dagen duren. Daarbij wordt per verdachte het verhaal geconstrueerd van wat er is gebeurd, met bewijsmateriaal en de strafeis. Vanaf volgende week donderdag zijn de advocaten van de verdachten nog een laatste keer aan het woord. De voorzitter van de rechtbank heeft gevraagd om het waar mogelijk kort te houden, zodat er genoeg tijd over is voor beraadslagingen. Dan volgt als het goed is uiterlijk 20 december het vonnis. Iedere verdachte kan tot maximaal 20 jaar cel krijgen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant