Vooralsnog lijkt een akkoord over een nieuw doel voor de financiering van de klimaataanpak ver weg in Bakoe. De bal ligt nu bij de rijke landen, van wie reactie op de voorgestelde verdertienvoudiging van het huidige doel uitblijft.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
In het gigantische conferentiecentrum dat de Azerbeidzjaanse regering heeft ingericht voor de klimaattop in Bakoe, zijn de lichtgroene muren beschilderd met inspirerende leuzen. ‘In solidariteit voor een groene wereld’, staat er te lezen. En: ‘Fondsen mobiliseren die de acties mogelijk maken om 1,5 graden binnen bereik te houden.’
Maar met nog twee dagen te gaan tot het officiële einde van de Conference of the Parties, lijkt het zeer de vraag of 197 landen die opdracht kunnen waarmaken.
Over het succes van een klimaattop valt altijd te twisten. Door de jaren heen zijn de onderhandelingen uitgegroeid tot een totaal ondoorzichtig woud van deelonderwerpen. In tientallen zaaltjes strijden vertegenwoordigers van bijna tweehonderd landen over zinnen, woorden en komma’s.
Ook dit jaar lukt het in sommige van die zaaltjes om een tekst op te leveren waarmee iedereen kan leven. Dat lijkt bijvoorbeeld te gebeuren met het lang slepende ‘artikel 6’, waarin de handel in uitstootrechten wordt geregeld. Ontwikkelingslanden zouden daar blij mee zijn, omdat zij dan geld kunnen krijgen als zij bomen planten of een kolencentrale vervangen door een waterkrachtcentrale. Ngo’s vrezen dat het in de praktijk uiteindelijk vooral handel zal zijn in goedkope en ondoorzichtige aflaten voor rijke landen die in eigen huis de uitstoot niet netjes terugdringen.
Maar Bakoe heeft in de eerste week – waarin de onderhandelingen door ambtenaren worden gevoerd – vooral op heel veel agendapunten nog géén akkoorden opgeleverd. Maandag zijn de ministers op de COP aangekomen om daar verandering in te brengen.
Daarbij is de aandacht van de wereld vooral gericht op dat éne onderwerp: het nieuwe collectieve doel voor klimaatfinanciering, het bedrag dat rijke landen jaarlijks moeten bijdragen voor de klimaatkosten van ontwikkelende landen. Dankzij dat belangrijkste punt op de agenda, wordt de conferentie dit jaar alom de ‘Finance COP’ genoemd
Dat onderwerp zit vooralsnog muurvast. Direct bij aanvang van de conferentie hebben de ontwikkelingslanden gezegd wat het nieuwe collectieve financieringsdoel zou zijn: 1,3 biljoen dollar. Dat is dertien keer zoveel als het huidige bedrag. De arme landen onderbouwen het bedrag met onderzoek én met zeer aangrijpende verhalen over de natuurrampen die hen de afgelopen jaren hebben getroffen.
Wie betaalt de rekening voor klimaatschade?
De Volkskrant onderzoekt in een reeks verhalen hoe hoog de rekening uitvalt van schade en benodigde aanpassing door klimaatverandering, en wie die rekening zou moeten betalen. Lees hier al onze verhalen over deze ‘klimaatschuld’.
Maar de landen die volgens het klimaatverdrag moeten betalen, hebben nog altijd geen tegenbod gedaan. De Amerikanen, toch al een zeer matige klimaatfinancier, zijn stil. En de Europese Unie is vooral geobsedeerd door de positie van landen die volgens de EU inmiddels ook rijk zijn en veel CO₂ uitstoten dat zij nu ook moeten meebetalen. Met name China en de olieproducerende landen in het Midden-Oosten. Pas als die bewegen, willen wij een stap zetten, zeggen de Europese onderhandelaars.
De grote vraag blijft hoe ver de ministers van de betalende landen durven gaan, wetende dat er onder hun bevolking steeds minder warmdraaien voor ‘solidariteit in een groene wereld’. Zo ook de Nederlandse minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei, VVD), die klimaat zeer belangrijk vindt, maar onderdeel is van een regering die ontwikkelingshulp nagenoeg uit de begroting heeft geschrapt.
‘Vroeger had je nog wel van die sociaaldemocratische ministers die met een beroep op solidariteit een groot bedrag wilden toezeggen’, zegt een droevig gestemde vakbondsman in de wandelgangen van de conferentie. ‘Nu krijgt zo’n minister thuis een trollenleger op de rug.’
Binnen enkele dagen zal duidelijk zijn hoe ver de rijke landen in dit krachtenveld durven te bewegen. En of dat genoeg is voor een akkoord.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant