De serie is de verfilming van het nonfictieboek van Patrick Radden Keefe, over een moeder van tien kinderen die door gemaskerde types uit haar huis wordt gesleept en nooit meer terugkomt.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Say Nothing (vertaald als Zeg niets), het boek uit 2018 van onderzoeksjournalist Patrick Radden Keefe, heeft als ondertitel ‘A True Story of Murder and Memory in Northern Ireland’. Het vertelt een verhaal binnen een schokkend recente episode in de Brits-Ierse geschiedenis die de Troubles wordt genoemd, gemarkeerd met de jaartallen 1968-1998.
Radden Keefe, die ook meewerkte aan de serie, wilde niet het zoveelste boek schrijven over deze strijd tussen de katholieke Ierse nationalisten, het Britse leger en de protestanten die de Britse status van Noord-Ierland ondersteunden. Hij dook, met behulp van een in Boston bewaard audio-archief van interviews met veel betrokkenen, in de geschiedenis van de verdwijning van Jean McConville, die werd ontvoerd door de IRA, het paramilitaire Ierse Republikeinse leger. Zij was een weduwe en een moeder van tien kinderen die op een avond in 1972 uit haar huis werd gesleept door een groep gemaskerde types, waarin de kinderen een aantal van hun buren herkenden. Ze zou nooit meer terugkeren.
Op volkskrant.nl/series vind je al onze serie-recensies, handig doorzoekbaar op genre, aanbieder en aantal sterren.
Dit is de schokkende openingsscène van zowel het boek als de serie. En zeker in de serie zetten de beelden van angst, ontreddering en wanhoop de zaken meteen op scherp. Het verhaal van Jean McConville (Judith Roddy) zal tot de ontluisterende apotheose in de laatste aflevering de rode draad door de turbulente geschiedenis blijven.
Maar zeker in de eerste delen ligt het accent op de geschiedenis van de gezusters Price, Dolours en Marian, onvergetelijk gespeeld door Lola Petticrew en Hazel Doupe. En Maxine Peake als de oudere Dolours is overtuigend als een vrouw die uiteindelijk bezwijkt onder het gewicht van haar eigen geschiedenis.
Ze groeien op in een huishouden waar de ouders hun eigen veroordelingen voor IRA-activiteiten als een onderscheiding zien. Aanvankelijk kiezen ze voor geweldloos verzet, gemodelleerd naar de burgerrechtenbeweging in de Verenigde Staten. Maar al snel komen ze tot de conclusie dat ze zich bij de strijd moeten aansluiten, waarbij ze de conservatieve leiding van de IRA (Anthony Boyle als Brendan Hughes en Josh Finan als Gerry Adams) er ook nog van moeten overtuigen dat vrouwen een plek aan het front verdienen.
Vooral in Engeland zijn er recensenten die vinden dat in de eerste delen van de serie de IRA te veel een glamourrol krijgt, door de combinatie van knappe acteurs, opwindende muziek en een algehele schelmensfeer, misschien nog eens geaccentueerd door een (historische) scène waarin de zussen verkleed als nonnen een bank beroven.
De makers van de serie hebben halverwege een duidelijk omslagpunt ingebouwd, als de IRA de bommenstrategie naar Londen brengt, met tientallen gewonden en grote schade tot gevolg. De zusters Price, initiatiefnemers van deze terreuractie, worden opgepakt en zullen de rest van hun leven, na een hongerstaking en een jarenlange gevangenisstraf, moeten leven met de consequenties van hun militante activisme.
Dit komt nog scherper in beeld als het verhaal van Jean McConville dat van de zusters Price kruist. In de aangrijpende laatste afleveringen komt het drama van de Troubles hard binnen, met aan de ene kant de inmiddels volwassen kinderen van McConville, die zonder moeder zijn opgegroeid, dankzij de paranoia binnen de IRA. Aan de andere kant staan de voormalige strijders, die na het vredesakkoord van 1998 werden bevangen door het idee dat alle offers wellicht vergeefs waren geweest.
Say Nothing maakt van een briljant nonfictieboek, met tientallen personages en een complexe geschiedenis die zich gedurende decennia afspeelt, een overtuigende dramaserie over een tragedie die nog altijd diep wordt gevoeld. Mede dankzij acteurs die een aantal van de beste rollen van het jaar spelen.
★★★★★
Drama
Negendelige serie gebaseerd op het non-fictieboek van Patrick Radden Keefe.
Met Lola Petticrew, Hazel Doupe, Anthony Boyle
Te zien op Disney Plus.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant