Na zich lang te hebben verzet tegen de inzet van antipersoonsmijnen heeft Joe Biden alsnog ingestemd met de leverantie van de omstreden wapens aan Oekraïne. Het is de tweede keer in een paar dagen dat de president terugkomt op een wapenbesluit.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Biden gaf Oekraïne zondag al toestemming om de Amerikaanse langeafstandsraket Atacms te gebruiken voor aanvallen in Rusland. Dinsdag werd de eerste aanval daarmee uitgevoerd.
Ondanks talloze verzoeken van Kyiv weigerde Biden tot nu toe om Oekraïne te voorzien van antipersoonsmijnen. Omdat ze een gevaar kunnen vormen voor burgers is het gebruik ervan omstreden. Biden besloot daarom na zijn aantreden tot een bijna compleet exportverbod op deze mijnen. Het Oekraïense leger moest vervolgens met lede ogen toezien dat de Russen sinds de invasie wel volop antipersoneelsmijnen gebruikten in de strijd.
De Amerikaanse koerswijziging is bedoeld om de opmars van het Russische leger in Oost-Oekraïne te stoppen of te vertragen. De Russen proberen met name in de regio Donetsk dorpen te veroveren en Oekraïense stellingen te bestormen. Dat kost ze dagelijks zo’n 1.200 doden en gewonden, maar levert ze ook lichte terreinwinst op.
Kyiv kan de antipersoonsmijnen goed gebruiken in de strijd tegen de Russische infanterie. Om tegemoet te komen aan de Amerikaanse bezwaren heeft Oekraïne beloofd het gevaar van de landmijnen voor burgers te beperken. Zo zullen ze niet worden gebruikt in bewoond gebied.
Ook leveren de VS mijnen die zo ingesteld kunnen worden dat ze na enige tijd geen gevaar meer vormen. Dat varieert van vier uur tot twee weken. Het overgrote deel van de antipersoonsmijnen die wereldwijd worden gebruikt in oorlogen heeft zo’n mechanisme niet. Daardoor vormen ze na jaren nog altijd een groot risico voor burgers, zoals in het geval van Russische mijnen.
Volgens een rapport van Human Rights Watch (HRW) dat vorige week woensdag uitkwam, veroorzaakten antipersoonsmijnen in 2023 ongeveer 5.757 slachtoffers in 53 landen, onder wie bijna tweeduizend doden. Bij 84 procent ging het om burgers, kinderen vormen een derde van de slachtoffers.
In haar rapport bekritiseert de mensenrechtenorganisatie landen die het internationale verdrag tegen landmijnen niet hebben ondertekend. HRW noemt onder andere Rusland, vanwege de inzet in Oekraïne. ‘Het nieuwe gebruik van antipersoonsmijnen door landen die zich nog niet hebben aangesloten, vormt een bedreiging voor zowel burgerlevens als de effectiviteit van dit levensreddende verdrag’, aldus HRW-directeur Mark Hiznay.
Het is niet voor het eerst dat de VS terugkomen op een eerder besluit en toch omstreden munitie leveren aan Oekraïne. Vorig jaar gebeurde hetzelfde met clustermunitie. Het Witte Huis zag vanaf het begin van de oorlog af van leverantie van clusterbommen, uit vrees voor de humanitaire gevolgen. De tientallen kleine bommen die clustergranaten verspreiden, kunnen de bepantsering van gevechtsvoertuigen doorboren. Maar er bestaat ook een kans dat een deel niet ontploft en later burgerslachtoffers maakt.
Biden ging in 2023 toch akkoord met de leverantie van clusterbommen en -granaten om het tegenvallende Oekraïense zomeroffensief in het oosten en zuiden vlot te trekken. Dat was tegen de zin van Europese landen die een verdrag tegen het gebruik van clustermunitie hebben ondertekend. De VS en Rusland hebben dit verdrag, net als het verdrag tegen het gebruik van antipersoonsmijnen, nooit getekend.
Om tegemoet te komen aan de internationale bezwaren stuurden de VS moderne clustermunitie naar Oekraïne. Daarvan is de de kans kleiner dat een deel niet ontploft dan bij verouderde clusterbommen, zoals de praktijk daarna ook uitwees.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant