Diplomaat en prins Jaime de Bourbon de Parme (52) is de Nederlandse klimaatgezant op de klimaattop in Bakoe. Hij reist de wereld rond om te zorgen ‘dat de dominostenen van de klimaatonderhandelingen door blijven vallen, steentje voor steentje’.
is economieredacteur. Hij schrijft over de energietransitie.
Toen de Azerbeidzjaanse president Ilham Aliyev vorige week de klimaatconferentie in eigen land aangreep om Nederland en Frankrijk van ‘neokolonialisme’ te betichten, wist Jaime de Bourbon de Parme dat hij in actie moest komen. Enkele uren later stond de Nederlandse klimaatgezant in het kantoor van Mukhtar Babayev, de voorzitter van de Conference of the Parties (COP), die tot 22 november in Bakoe wordt gehouden.
De Bourbon de Parme: ‘Ik heb hem gezegd dat dit echt niet kon. Dat Nederland de rel verder niet hoog zou opspelen omdat de onderhandelingen te belangrijk zijn. Maar dat, als Azerbeidzjan wil dat de conferentie een succes wordt, dit niet nog een keer moet gebeuren. Hij heeft me daarna bedankt.’
Sinds drie jaar is prins Jaime de Bourbon de Parme (52) klimaatgezant en daarmee - zolang er geen ministers aanwezig zijn - de hoogste vertegenwoordiger namens Nederland op de COP. Terwijl zo’n veertig onderhandelaars diep zijn ondergedompeld in conceptteksten waarin elke komma zwaar wordt bevochten, overziet Jaime het diplomatieke spel. Begrijpen waarom sommige onderhandelingen vast komen te zitten en hoe hij die met andere gezanten of ministers weer in beweging kan krijgen.
Het grote doel volgens Jaime zelf: ‘Zorgen dat de dominostenen van de klimaatonderhandelingen door blijven vallen, steentje voor steentje.’
Als gezant is hij het hele jaar met die missie bezig. Maar de twee weken van de klimaattop, de grootste vergadering ter wereld, zijn de hoogmis. ‘Vol met adrenaline’, is Jaime in de wandelgangen van de COP een spraakwaterval, lyrisch over ‘het ecosysteem’ om hem heen. ‘Al die mensen uit al die landen die samenkomen. Ik vergelijk het met een groot koraalrif met zoveel verschillende soorten vissen.’ Om vooruit te komen is het essentieel dat al die mensen samenkomen’, zegt hij. ‘Laatst sprak ik een vertegenwoordiger van een kleine eilandstaat, die zei: ‘Stel dat we de COP niet hadden, waar werd onze stem dan gehoord?’
Jaime is een diplomaat die prins is, benadrukt hij zelf. En niet andersom. Als jongste zoon van prinses Irene (tweelingzus Margarita is een minuut ouder) is hij geen lid van het Koninklijk Huis. Zijn functie als klimaatgezant dankt hij niet aan zijn titel maar aan een kwarteeuw in diplomatieke dienst. Al geeft hij direct toe dat hij als prins in zijn functie een voordeel heeft. ‘Vooral in landen waar ze nog een monarchie hebben, zoals het Midden-Oosten, merk je dat ze die titel serieus nemen.’
De plek waar de diplomaat De Bourbon de Parme zich voor het eerst nadrukkelijk in de kijker speelde, is het Vaticaan. Tussen 2014 en 2018 was hij daar ambassadeur bij de Heilige Stoel (grappig feitje: hij is zelf via zijn vader, graaf Carlos Hugo, een verre nazaat van een paus).
Het Vaticaan is voor ambassadeurs vaak een rustig eindstation na een lange carrière in diplomatieke dienst. Maar Jaime pakte de baan als veertiger met grote energie aan, zegt Stijn Fens, Vaticaankenner van KRO-NCRV. ‘Hij moet gedacht hebben dat het weinig zin had om in die functie de nadruk te leggen op onderwerpen waarover Nederland en de kerk het al jaren oneens zijn. Hij zocht juist toenadering op onderwerpen waarin het Vaticaan, en zeker paus Franciscus, elkaar juist wel vinden. Dat is de strijd tegen mensenhandel en zeker ook duurzaamheid en klimaat.’
Op initiatief van Jaime organiseerde het Vaticaan bijvoorbeeld met Nederland een conferentie over impact investing. Het was tijdens het vorige presidentschap van Trump dat de Verenigde Staten het lieten afweten met het financieren van duurzame investeringen in ontwikkelingslanden. De paus nodigde rijke katholieke Amerikanen uit op het Vaticaan om hen er met religieuze argumenten op te wijzen dat zij iets goeds moesten doen met hun geld.
Ook als klimaatgezant zoekt Jaime de laatste drie jaar opzichtig naar kansen om ‘nieuwe bruggen’ te bouwen. Zo heeft hij veel aandacht besteed aan de relaties met de eilandstaten die het hardst door klimaatverandering worden getroffen. Die landen opereren op de klimaatconferentie in een groep van 77 ontwikkelingslanden. Maar een deel van die landen heeft zelf grote fossiele belangen en werkt ambitieuze klimaatafspraken dus vaak tegen. Om die landen meer tegenmacht te geven werkt Europa aan goede verhoudingen met de eilandstaten.
Met name over Saoedi-Arabië is Jaime in Bakoe vernietigend: ‘Het is gewoon onbeschaamd hoe zij zich hier als ontwikkelingsland presenteren en op alle mogelijke manieren zand in de raderen strooien.’
Veel positiever is hij over China. Terwijl een handelsoorlog de relaties tussen China, Europa en de VS op scherp zette, haalde Jaime juist de banden aan. Hij vloog een aantal keer naar Beijing. Aanvankelijk alleen, maar later ook met klimaatgezanten uit andere EU-landen en die van de Europese Commissie. ‘We proberen dan het schaakbord klein te houden, niet te veel over die handel praten, maar ons gemeenschappelijk belang op klimaatgebied benadrukken.’ Dat belang heeft China zeker, weet de prins. ‘Zij zijn dé leverancier van groene technologie in de wereld.’
Het was mede dankzij zijn contacten met de Chinezen dat hij na het ‘stormachtige begin’ vorige week weer hoop kreeg op een goede afloop van de klimaattop. Daags na de uitbarsting van president Aliyev, spraken Jaime en collega’s 2,5 uur met Chinezen. ‘Zij willen een akkoord. En ze zien Europa daarin als een relatief stabiele partner. Dat geeft me hoop dat de dominosteentjes blijven vallen.’
- Nadat hij in Nederland zijn middelbare school afrondde, studeerde prins Jaime internationale betrekkingen aan Brown University en internationale economie aan Johns Hopkins, twee Amerikaanse universiteiten die bekendstaan als hofleveranciers van diplomaten.
- Tussen 2005 en 2007 werkte hij als medewerker van toenmalig Mededingingscommissaris Neelie Kroes.
- Als klimaatgezant heeft De Bourbon de Parma anderhalve medewerker op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Maar hij wordt inhoudelijk ondersteund door ambtenaren op vijf departementen die bij delen van de klimaatonderhandelingen zijn betrokken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant