Zijn portret van Charles in Four Weddings and a Funeral was veel meer dan een verzameling charmante tics, maar veel critici zagen een man die het kennelijk uit de mouw schudde, waarmee Grant in een klap wereldberoemd én tragisch onderschat werd.
is kunstredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over films, series en fotografie.
Er zijn heel veel dingen waar Hugh Grant niet van houdt. Half november was de 64-jarige Britse acteur te gast bij Late Night with Seth Meyers naar aanleiding van zijn nieuwe film Heretic, waarin hij een bijzonder grimmige rol speelt. Het is zijn eerste horrorfilm, een genre waar hij bepaald niet mee wordt geassocieerd, zacht uitgedrukt. Grant weet precies wat er van hem gevraagd wordt als Meyers informeert naar zijn alledaagse ergernissen.
‘Ik ben een woedend ventje’, zegt hij met die legendarische grimas. Hij laat zich verleiden tot een opsomming. Mensen die langzaam lopen vindt hij onverdragelijk, mensen met een rugzak (met een stomme waterfles), schoenen die geluid maken, mensen met bladblazers (moeten anaal worden ingebracht).
Meent de succesvolste Britse acteur van zijn generatie dit of is het repertoire: Hugh Grant die Hugh Grant speelt? Op YouTube zijn talloze voorbeelden te vinden van grumpy Grant. In een veelbekeken fragment uit de talkshow van Graham Norton worden zijn vrouwelijke tegenspelers door de jaren heen doorgenomen, op basis wat hij in een interview in het blad Elle over ze zei. Dat interview, ja (diepe zucht), daar heeft hij nu spijt van, maar het is niet duidelijk of dat een mea culpa is, of dat hij het jammer vindt tot het einde der tijden door zijn eigen quotes achtervolgd te worden.
Norton neemt het nog een keer met hem door. Emma Thompson: ‘Zo gek als een stoel.’ Renée Zellweger: ‘Bepaald gestoord.’ Julianne Moore: ‘Ze haat me.’ Rachel Weisz: ‘Heeft een hekel aan me.’ Drew Barrymore: ‘Haat me. Ze maakte de onvergefelijke fout om me aanwijzingen te geven.’
Het aantal moeizame interviews dat Grant heeft gegeven is van alle tijden, maar kwam opnieuw onder de aandacht toen hij een Oscar-interview met Ashley Graham in maart 2023 liet ontsporen op de rode loper. Of hij favorieten had onder de genomineerden? Hij kijkt haar met dode ogen aan: ‘Nee, niemand in het bijzonder.’ En vanaf die openingsvraag ging het bergafwaarts, steeds dieper de vallei van het chagrijn in.
Had hij misschien iets over zijn eigen genomineerde film te zeggen. ‘I’m barely in it’, zucht hij. Na een minuut loopt hij hoofdschuddend verder, alsof hij op straat door een stalker is lastig gevallen en niet een paar vragen moest beantwoorden van een vrouw die op de rode loper haar werk probeert te doen. Nadat het fragment een online hit werd bleek de sympathie vooral bij de acteur te liggen die hiermee maar mooi het systeem had ontwricht, omdat hij het Hollywoodspel niet mee wilde spelen.
Bij al die ongemakkelijke publicitaire momenten is het moeilijk om niet te denken aan de beroemde scene uit Notting Hill (1999) waarin hij zich bij een persmoment uitgeeft voor een journalist van Horse & Hound Magazine, om maar in de buurt van Julia Roberts te komen.
Maar hetgeen waaraan Hugh Grant de grootste hekel lijkt te hebben is Hugh Grant, de acteur. De emotioneel gemankeerde William Thacker uit Notting Hill vind hij een ‘verachtelijke vent’. Hij kan nauwelijks naar Love Actually (2003) kijken, omdat het hem met zijn ‘verschrikkelijke’ dansscène confronteert, een scène die nog grappiger wordt als je weet dat de acteur er weken tegenaan zat te hikken, zodat hij pas op de allerlaatste draaidag werd opgenomen. En over zijn Oompa Loompa uit Wonka (2023) wilde hij alleen maar kwijt dat de eerste man van zijn huidige Zweedse echtgenote een skikampioen was. ‘En nu is ze getrouwd met dát.’
Hij is 64 en in een fase waarin hij zijn onuitputtelijke reservoir aan onhandige charme inzet voor rollen die een heel andere uitkomst hebben dan het meisje van zijn dromen veroveren. Er zal geen acteur zijn over wie zo vaak en al zo lang wordt geschreven dat hij tegendraads gecast is, against type, dat je je gaat afvragen wat dat type dan eigenlijk is. En of het wel lukt om deze standaardversie van zichzelf af te schudden.
Het ligt gevoelig, blijkt ook uit dat recente interview met Seth Meyers, waarin Grant voor zijn doen buitengewoon coöperatief is, maar ook scherp reageert als Meyers zijn rol in Heretic als mister Reed – een man die twee jonge zendelingen zijn diabolische labyrint inlokt – ‘charmant’ noemt. Daar heb je die dekselse omschrijving weer, die hij als een blok aan zijn been achter zich aansleept. Er is om te beginnen de suggestie dat charme iets is waar de charmante acteur niet zijn best voor hoeft te doen, waar geen inspanning of acteervermogen bij komt kijken.
Het begon natuurlijk allemaal met Four Weddings and a Funeral (1994), de klassieke Britse romcom uit 1994 van Richard Curtis, waarin Grant de onweerstaanbare amoureuze brekebeen Charles speelt. Grant was al 32 en stond om het punt om het acteervak op te geven toen hij het script van Curtis in handen kreeg en de kans van zijn leven herkende.
Zijn portret van Charles was veel meer dan een verzameling charmante tics, stotterende liefdesverklaringen, schaamtevolle grimassen en eeuwige strijd met zijn weerbarstige bruine lokken. Achter dat schijnbaar achteloze spel ging een acteur schuil die heel precies wist wat hij deed met een – melden al zijn tegenspelers – bijzonder gedisciplineerde aanpak. Maar kijkers (en veel critici) zagen echter een man die het kennelijk uit de mouw schudde, waarmee Grant in een klap wereldberoemd én tragisch onderschat werd.
Zijn eigen analyse van die eerste jaren van roem, was dat hij zelf, als Hugh, ook teveel ging leunen op het type Charles, waarmee hij dat eerste gouden decennium van de Britse romcom leek te domineren – van Four Weddings tot Love Actually. En niet alleen in die collectie mannen die ondanks zichzelf toch de liefde vinden, maar ook daarbuiten. Zijn relatie met actrice Elizabeth Hurley, leek naadloos in zijn Charles-persona te passen. Let bij de foto’s van de première van Four Weddings even niet op de spectaculaire Versace-jurk van Hurley (die met de veiligheidsspelden), maar op de blik van Grant, die zo perfect uitstraalt dat hij ook niet helemaal weet hoe hij naast deze vrouw is terechtgekomen.
Zijn diepgevoelde haat richting de pers en de Britse tabloidpers in het bijzonder zal in deze tijd zijn ontstaan. De tabloids hadden een obsessie met Hurley en Grant, de Brangelina van de jaren negentig. En het leek alsof Grant zijn eigen imago zo snel mogelijk wilde opblazen. Een jaar na zijn doorbraak werd hij door de Amerikaanse politie gearresteerd omdat hij betrapt werd met een sekswerker, in de buurt van Sunset Boulevard – twee weken voor zijn eerste grote Amerikaanse film Nine Months (1995) uitkwam. Zijn mugshot (en daar was Charles weer) ging de wereld rond.
In dezelfde week zou hij de film promoten bij The Tonight Show with Jay Leno. In plaats van dit optreden af te zeggen, verscheen hij als een levend mugshot en liet zich onder vuur nemen. ‘What the hell were you thinking!?’, luidde de openingsvraag van Leno. En in plaats van het bekende Amerikaanse ritueel van mea culpa en indringende zelfanalyse hield hij het bij: ‘Ik deed iets slechts. And there you have it.’ Als er al sprake was van strategie dan werkte deze combinatie van openhartigheid en zelfspot in dit geval bijzonder goed.
In de jaren daarna had hij genoeg bijrollen in succesvolle films, van de Bridget Jones-trilogie (met een nieuw deel in 2025) tot aan Paddington 2, maar het leek of zijn acteercarrière af en toe overvleugeld werd door de (juridische) strijd tegen Rupert Murdoch en zijn kranten. Om het afluisteren van Britse celebrities te ontmaskeren draaide Grant de rollen om en nam hij zelf een gesprek op met een paparazzo-journalist. Hij publiceerde in 2011 een stuk in de New Statesman met de titel ‘The Bugger, Bugged’ (De afluisteraar, afgeluisterd) en werd een ervaringsdeskundige die het opnam voor andere slachtoffers van de Britse tabloidpers. Het leidde maanden later zelfs tot het einde van News of the World, de meest schaamteloze tabloid.
Als hij in de opening van Heretic de deur opent voor twee jonge zendelingen, voor het begin van een groteske nachtmerrie, dan is zijn mr. Reed inderdaad charmant en ontwapenend, met inzet van dat zorgvuldig uitgespeelde charisma. Maar je weet tegelijk met beklemmende zekerheid dat deze man zijn eigen spelregels gaat volgen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant