Nu de coalitie uiteen is gevallen, moet bondskanselier Olaf Scholz vechten voor zijn politieke toekomst. Meerdere partijprominenten willen dat iemand anders de aankomende verkiezingscampagne leidt, waarbij defensieminister Boris Pistorius in beeld komt. In Berlijn wordt gesproken van een ‘Kamala-scenario’.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Even bijkomen van de G20 in Brazilië zal er niet bij zijn geweest toen de Duitse bondskanselier Olaf Scholz woensdag landde op luchthaven Berlin-Brandenburg. Sinds zijn vertrek afgelopen zondag wint een muiterij binnen Scholz’ SPD rap terrein. Dinsdagavond organiseerde de partij een crisisberaad, met de kanselier nog aan de andere kant van de wereld.
De grote vraag is: wie wordt de Kanzlerkandidat voor de verkiezingen op 23 februari? Het is traditie dat met name de twee grote Duitse machtspartijen, de sociaal-democratische SPD en de rechts-conservatieve CDU, in de herfst voor het verkiezingsjaar bekendmaken wie het land gaat leiden als hun partij wint. De CDU nomineerde partijleider Friedrich Merz. De SPD, die de huidige regering leidt, heeft nog steeds niemand naar voren geschoven.
Duitse media winden er geen doekjes om. Eerst viel voortijdig een kabinet, wat in Duitsland twintig jaar geleden voor het laatst gebeurde en wordt gezien als hoogst onverantwoordelijk. En nu krijgt de SPD, die historisch laag in de peilingen staat, haar leden niet in het gelid. ‘Het gemopper is veranderd in gebrul’, schrijft weekkrant Die Zeit.
Aan de ene kant staat Olaf Scholz, bij veel partijleden geliefd als koersvaste kanselier die de afgelopen jaren ongekende crises het hoofd moest bieden. Scholz heeft gezegd aan te willen blijven als Kanzlerkandidat. Dat is ook gebruikelijk bij een zittende kanselier, maar Scholz is zeer impopulair bij de kiezer.
Aan de andere kant staat Boris Pistorius, de huidige minister van Defensie en al maandenlang de meest populaire politicus van Duitsland. In Berlijn wordt nu gesproken over een ‘Kamala-scenario’.
Wie de SPD leidt nadat Duitsland op 23 februari een nieuwe regering heeft gekozen, is ook voor EU-partners en andere bondgenoten van groot belang.
Vooropgesteld: de SPD gaat de komende verkiezingen vrijwel zeker niet winnen. Rivaal CDU staat met grote afstand bovenaan de peilingen, met een derde van de stemmen. Daarna volgt de rechts-radicale AfD, waar geen enkele partij mee wil samenwerken. Maar de SPD kan toch een grote rol gaan spelen.
Het allesoverkoepelende thema voor de CDU is de Duitse economie, die in zwaar water verkeert. Die moet hoe dan ook weer aan de gang gebracht worden. Door belastingkortingen, minder rompslomp, minder milieuregels, een beperking van sociale voorzieningen en vooral een dramatische vermindering van het aantal asielzoekers dat Duitsland bereikt. Met de CDU gaat Duitsland een ander tijdperk in.
Op nummer drie in de peilingen staat Scholz’ SPD met 15 procent van de stemmen. Daarmee komt de partij wél in beeld als junior-partner in een tweepartijencoalitie met de CDU, als de sociaaldemocraten zich een paar procentpunten weten te herpakken. Dan, hoopt de SPD, kunnen de ergste rechtse kantjes van de CDU nog van het toekomstige beleid afgeschoren worden.
Steeds minder partijprominenten geloven dat Scholz daarvoor de juiste persoon is. Hij ontbeert charisma en de gave om kiezers mee te nemen in zijn keuzes. Er zullen de komende jaren vele conclusies worden getrokken over het uitgaande Duitse kabinet. Dat ze kundig het hoofd heeft geboden aan schier onmogelijke crises, is er mogelijk een. Dat ze faalde de kiezer te overtuigen van haar successen, is een ander.
Van de andere kant, schrijft de Frankfurter Allgemeine: Pistorius mag dan de uitstraling hebben die de houterige Scholz ontbeert, dat was het dan ook wel. Hij kreeg zijn ambitie om het ministerie van Defensie voldoende te equiperen niet voor elkaar, en moet nog maar laten zien of hij binnen de nu ernstig verdeelde SPD de kar kan trekken. ‘Wat voor Scholz spreekt: hij is taai.’
Afgaand op de laatste geruchten vanuit de SPD, keren zich nu steeds meer parlementsleden – om wier zetelbehoud de komende verkiezingen gaan – zich tegen Scholz, maar is de race nog niet gelopen.
De ‘Ampelcoalitie’ van Scholz heeft sinds haar verkiezingswinst drie jaar geleden een dramatische val doorgemaakt.
Wat in 2021 begon als een centrum-links kabinet met grote ambities op klimaatgebied, werd al snel geconfronteerd met de ene na de andere mondiale crisis. Oorlog, energietekorten, inflatie, sociale onrust en als klap op de vuurpijl grote begrotingstekorten in eigen land. Drie jaar later brak Scholz’ coalitie na ruzie over hoe dat laatste probleem op te lossen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant