Door de talkshows op de Nederlandse televisie denkt u misschien dat er in Nederland slechts drie Joden wonen: Frits Barend, Rob Oudkerk en Natascha van Weezel. In werkelijkheid wonen er naar schatting tussen de dertig- en de veertigduizend Joden in Nederland, dat zijn er ooit driemaal zoveel geweest.
Wat je veel hoort is dat die dertig- of veertigduizend Joden een gemeenschap vormen, die af en toe moet worden geraadpleegd. Dan komt een rabbijn, een nationaal coördinator of Arnon Grunberg aan het woord. Met ‘de Joodse gemeenschap’ bedoelt men doorgaans een paar kleine kerkgenootschappen, die bestaan uit vrome en soms ook uit liberale Joden. De resterende Joden, volgens mij het grootste aantal, vormen helemaal geen gemeenschap. Ze hangen als los zand aan elkaar en dat niet eens. De uitspraak van Albert Einstein dat ‘de Joden van vandaag meer een nationale gemeenschap zijn dan een religieuze gemeenschap’ geldt steeds minder en al helemaal niet meer sinds Israël zich onder leiding van Netanyahu heeft ontwikkeld tot een theocratische staat.
Over de auteur
Max Pam is schrijver en columnist van de Volkskrant. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
In de loop der jaren is Netanyahu steeds meer naar rechts opgeschoven en nu de hele wereld ook steeds rechtser wordt, komt dat goed uit. Joden zijn een soort politiek wisselgeld geworden en zo heeft het kunnen gebeuren dat de bestrijding van het antisemitisme tegenwoordig opzichtig wordt opgeëist door rechts in de politiek. Op een bijeenkomst vorige week in Boedapest van de ‘Europese Patriotten’, een nieuwe rechtse groep in het Europees Parlement, retweette Geert Wilders een opmerking uit The Wall Street Journal dat je tegenwoordig als Jood beter in Praag of in Boedapest kunt wonen dan in Amsterdam.
Van Praag wil ik af wezen, maar uit Boedapest hoor ik weleens andere geluiden. Op eigen gezag twitterde Wilders deze opmerking er nog bij: ‘We moeten onze naties redden, die gebaseerd zijn op de Judeo-Christelijke waarden.’
Ha, daar is het misverstand weer! Ik overdrijf niet als ik zeg dat Europese Joden al eeuwen weten wat die zogenaamde Judeo-Christelijke waarden inhouden: pogroms, vervolging en vernietiging. Het woord ‘pogrom’, dat ik de afgelopen week vaak heb horen vallen, hoofdzakelijk uit monden van mensen die geen idee hebben, komt voort uit een Russisch-christelijke traditie.
Het heeft wel iets cynisch dat hedendaags-rechts in Europa wordt aangevoerd door het Hongarije van Viktor Orbán. Er wordt weleens beweerd dat Nederlanders zich zouden moeten schamen omdat hier in de Tweede Wereldoorlog zoveel Joden zijn weggehaald. Nou, dan mag Hongarije als ‘wapenbroeder van nazi-Duitsland’ wel wereldkampioen deportaties heten. Onder leiding van Adolf Eichmann zijn tussen 15 mei en 8 juli 1944 zo’n 437 duizend Hongaarse Joden naar Auschwitz zijn vervoerd. Dat de christelijke kerken in Hongarije bij de Holocaust niet bepaald een heldhaftige rol hebben gespeeld, is overtuigend aangetoond, onder meer door de historicus Randolph L. Braham.
Na de oorlog zijn de laatsten van de laatst overgebleven Joden naar Israël geëmigreerd, doorgaans onder een goedkeurend oog van de Hongaarse autoriteiten. Mij lijkt het een klein mirakel dat er in Boedapest überhaupt nog Joden wonen, te meer als je bedenkt dat Orbán er alles aan heeft gedaan om Joden als George Soros uit Boedapest weg te pesten. Die wilde namelijk zijn miljoenen aanwenden om de Hongaarse democratie te stimuleren. Van de beroemde Joodse schaakzusjes Polgar woont er eentje in de VS, eentje in Israël en eentje zonder problemen nog in Boedapest, tenminste zolang zij Soros niet uitnodigt aanwezig te zijn op haar schaaktoernooien. Ik bedoel maar: er zijn natuurlijk meer landen die er aanspraak op kunnen maken, maar als één Europese natie een antisemitische traditie heeft, dan is het wel Hongarije.
Als je trouwens al die leiders van de Europese Patriotten op een rijtje ziet staan, dan zijn er nogal wat die antisemitische connecties hebben onderhouden en dan heb ik het niet alleen over de partij van Marine Le Pen. Uiteraard kun je een antisemitische vader hebben, of zelfs een antisemitische vriend, zonder zelf een antisemiet te zijn. Maar als je al dat geblaat hoort over de joods-christelijke waarden, dan krijg je het donkerbruine vermoeden dat Joden vooral worden gebruikt als wisselgeld om, zoals Geert Wilders het uitdrukt, ‘terug te vechten tegen de links-liberale open grenzen en de wokeness-gekte’.
Ik ben mij ervan bewust dat geen land al het leed van de wereld op zijn schouders kan nemen, maar bij zo’n opmerking moet ik toch denken aan de dichte deuren die Joden in Nederland aantroffen, toen ze destijds uit Duitsland moesten vluchten. Die gezamenlijke joods-christelijke waarden bestonden nog helemaal niet en toen de Nederlandse regering in 1939 kamp Westerbork liet bouwen als asielzoekerscentrum, mochten de Joden dat onderkomen zelf betalen. De Duitse bezetters hebben daar later dankbaar gebruik van gemaakt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns