Twee weken na de verkiezingsuitslag heeft toekomstig president Donald Trump een recordaantal bewindslieden genomineerd. Wat zegt dat over de plannen die hij heeft voor zijn tweede termijn? We bellen erover met Thomas Rueb, correspondent in New York.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dag Thomas, we zijn inmiddels twee weken verder. Hoe gaat het daar?
‘De Amerikaanse journalistiek lijkt na de verkiezingen zo’n beetje voltallig met vakantie. Ik sprak een bevriende journalist en die zei dat zijn redactievloer praktisch leeg is. Iedereen heeft de afgelopen maanden alleen maar gewerkt en komt nu bij. En dat merk je. Het nieuws lijkt na de barrage van afgelopen weken even stil te staan. Maar dat betekent natuurlijk niet dat er niets gebeurt op politiek vlak.
De nominaties voor Trumps nieuwe kabinet gaan in recordtempo door: hij heeft tot nu toe 13 mensen voorgedragen, en dat is opmerkelijk. Want voordat een aanstaande president normaliter zijn keuzes bekendmaakt, worden deze mensen intensief gescreend door onder meer de FBI en dat kost tijd. Trump wacht dat niet af. Dat is een kwestie van machtsvertoon. ‘Ik laat me niet tegenhouden door conventies en oude regels’, is wat hij wil uitstralen. En dat geeft precies aan hoe hij hoopt zijn tweede termijn straks vorm te geven.’
Hoe werkt het met de nominaties? Trump wijst allerlei mensen aan, maar hoe gaat dat proces verder?
‘De grondwet schrijft voor dat president namen voordraagt en de Senaat deze vervolgens goedkeurt. Daarvoor is een meerderheid nodig. Maar nu lijkt hij een constitutioneel geitenpaadje gevonden te hebben. Er geldt namelijk een oude regel die voorschrijft dat een president wél op eigen houtje een minister mag aanstellen, als de Senaat met reces is. Dat stamt nog uit de tijd dat bewindslieden dagen- of wekenlang onderweg waren om van hun thuisstaat naar Washington terug te keren. Als er dan een bewindslied uitviel, kon de president snel handelen.
Trump wil die regel nu gebruiken om benoemingen zonder politieke interventie in het zadel te krijgen. De Senaat verklaart zich dan op papier met reces terwijl Trump zelf zijn aanstelling bekrachtigt. De grote vraag is of de Republikeinen in de Senaat bereid zijn om zichzelf buitenspel te zetten.
Het idee is al veelzeggend. Tijdens de verkiezingscampagne werd veel gesproken over Trumps autocratische plannen. Twee weken later zien we daar de eerste tekenen van aan de wand. Als de Senaat bereid blijkt om zichzelf tijdelijk weg te gummen, is dat een afkalving van de parlementaire controle. En een grote stap richting een veel machtiger presidentschap.’
Eén man staat nu vol in de aandacht: het controversiële oud-Congreslid Matt Gaetz. Waarom wil Trump precies hem, als justitieminister?
‘Trump wil iemand op justitie die bereid is namens hem schoon schip te maken. Hervorming van het ministerie is een van zijn grootste prioriteiten. Hij werd zelf vervolgd en beticht justitie al jarenlang van politisering. Nu wil Trump wil justitie omvormen om juist zijn eigen politieke tegenstanders te kunnen vervolgen. Gaetz heeft de afgelopen jaren laten zien hem hondstrouw te steunen.
Gaetz geldt als hele bekende politicus in de VS. Als Congreslid bouwde hij snel een reputatie op als radicaal-rechtse Trump-loyalist. Het grote publiek kent hem als man die de opstand tegen Kevin McCarthy leidde, de oud-voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden. Maar Gaetz is ook een politicus die wordt geplaagd door persoonlijke schandalen, waaronder een beschuldiging van seks met een minderjarige. Een commissie van het Huis van Afgevaardigden deed onderzoek naar die aantijgingen. Dat rapport is nog niet gepubliceerd.
Trump heeft Gaetz uit de brand geholpen door hem deze post aan te bieden, waardoor hij ontslag kon nemen als Congreslid. Daarmee is de formele noodzaak om het rapport te publiceren eigenlijk weg. De vraag is of en hoe het rapport nog naar buiten komt. Onder de Republikeinse senatoren is veel weerstand tegen deze nominatie en zij zullen het rapport alsnog wel willen lezen, voor ze met Gaetz als minister instemmen. Ook Republikeinen waren geschokt dat Trump voor deze man koos, gezien zijn voorgeschiedenis’.
Welke namen vallen nog meer op?
‘Ook beoogd defensieminister Pete Hegseth is controversieel. Hij heeft geschikt in een zaak die draaide om aanranding van een oud-medewerker. Maar er bestaan andere zorgen. Trump heeft deze week bevestigd dat hij, net zoals hij tijdens zijn campagne al beloofde, het leger wil inzetten bij binnenlandse aangelegenheden, bijvoorbeeld de massadeportaties van migranten. Voor zulk beleid heeft hij een loyalist nodig die hem zonder weerstand zal steunen. Zoals Gaetz is ook Hegseth zo iemand bij wie loyaliteit voor Trump zwaarder weegt dan ervaring.
De vraag is wie van hen hij benoemd krijgt. Het wordt een zware loyaliteitstest voor de hele Senaat, en een indicatie van hoeveel tegenstand Trump van hen de komende jaren kan verwachten. Desondanks zijn deze eerste twee weken zijn al veelzeggend. Er nog niet één iemand officieel benoemd, Trump zit nog niet op z’n post en toch is Washington al een andere plek. Je voelt hoeveel de terugkeer van Trump hier gaat veranderen: niets zal de komende vier jaar hetzelfde zijn’.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant