In Iran is de 30-jarige studente Ahoo Daryaei, die begin november werd gearresteerd na zich in het openbaar te hebben uitgekleed tot haar ondergoed, vrijgelaten en zal zij niet verder worden vervolgd. Dit nieuws, bevestigd door een woordvoerder van de Iraanse justitie, heeft wereldwijd aandacht getrokken en zet de voortdurende strijd van Iraanse vrouwen tegen strenge kledingvoorschriften opnieuw in de schijnwerpers. Volgens de autoriteiten is vastgesteld dat Daryaei ‘ziek’ zou zijn en zijn er geen juridische stappen tegen haar ondernomen. Ze is na een verblijf in een psychiatrisch ziekenhuis aan haar familie overgedragen. Haar familie heeft haar vrijlating echter nog niet bevestigd.
De gebeurtenis vond plaats op de campus van de Azad-universiteit in Teheran, waar Daryaei zich bijna volledig uitkleedde na een confrontatie met de universiteitsbeveiliging. Deze had haar aangesproken op het ‘onzedelijk’ dragen van haar hoofddoek. Op beelden die viraal gingen op sociale media is te zien hoe Daryaei, gekleed in slechts een bh en onderbroek, kalm op een muurtje zit en vervolgens met haar armen over elkaar door de straten loopt. Later wordt ze hardhandig gearresteerd door mannen in burger en in een auto geduwd.
Volgens mensenrechtenorganisaties, waaronder Amnesty International, was haar actie een duidelijke vorm van protest tegen de strenge hijab-wetgeving in Iran. Amnesty drong aan op haar onmiddellijke vrijlating en waarschuwde voor mishandeling tijdens haar hechtenis. De arrestatie leidde tot internationale verontwaardiging en bracht opnieuw een beweging op gang die oproept tot meer vrijheid en gelijke rechten voor vrouwen in Iran.
De Iraanse autoriteiten stelden echter direct dat Daryaei zou lijden aan psychische problemen en gebruikten dit als verklaring voor haar gedrag. Ze werd naar een psychiatrisch ziekenhuis gebracht, waar haar ‘ziekte’ werd vastgesteld. Volgens activisten is het echter een terugkerende strategie van het Iraanse regime om vrouwen die protesteren tegen de hijab-verplichting weg te zetten als geestelijk gestoord, om hun acties te delegitimeren. De politieke socioloog en Iran-deskundige Ladan Rahbari wijst erop dat deze aanpak de zwakte van het regime weerspiegelt: "Normaal gesproken zouden ze hard optreden, nu proberen ze de situatie te bagatelliseren."
De actie van Daryaei markeert een belangrijk moment in de strijd tegen de hijab-verplichting, die sinds de Islamitische Revolutie van 1979 geldt. Het protest vindt plaats in een bredere context van vrouwenverzet, dat sinds de dood van Mahsa Amini in september 2022 , na haar arrestatie door de moraalpolitie, wereldwijd aandacht heeft gekregen. Amini’s dood bracht destijds een massale protestbeweging op gang onder de leus “Vrouw, Leven, Vrijheid.” Deze beweging, die maandenlang voortduurde, werd hardhandig neergeslagen, waarbij meer dan 500 doden vielen en duizenden demonstranten werden gearresteerd.
Daryaei’s arrestatie heeft ook geleid tot solidariteitsacties buiten Iran. Bij Iraanse ambassades in steden als Parijs, Londen en Brussel protesteerden vrouwen door in hun ondergoed te verschijnen, als teken van steun voor de strijd tegen de strenge kledingvoorschriften. Op sociale media ontvingen Daryaei en haar actie veel steun. Prominente Iraniërs, zoals actrice Katayoun Riahi en activiste Roya Heshmati, prezen haar moed. “We zullen je niet in de steek laten,” schreef Riahi op X, terwijl Heshmati op Instagram benadrukte dat Daryaei’s daad een ‘brandende fakkel van verzet’ symboliseert.
Ondanks haar vrijlating blijft de situatie van vrouwen in Iran precair. Hoewel het regime eerder aankondigde de moraalpolitie af te schaffen, is deze dienst sinds vorig jaar juist weer actief in de grote steden. De nieuwe president, Ebrahim Pezeshkian, geldt als relatief gematigd, maar critici betwijfelen of hij voldoende macht heeft om structurele veranderingen door te voeren. De hoogste leider, ayatollah Khamenei, behoudt immers de ultieme controle over het land.
Source: Fok frontpage