De dagen worden korter en de temperaturen zakken gestaag. Een knapperend vuur kan dan troost bieden, ook al is het op een scherm. De Volkskrant dook in de geschiedenis van het fenomeen. Plus: wat is het beste tv-vuur?
is techredacteur van de Volkskrant, gespecialiseerd in de impact van kunstmatige intelligentie op de maatschappij.
Het was een opvallende hitlijst die Netflix in de laatste week van december publiceerde. Nog vóór hitserie The Crown prijkten in de top vijf Fireplace for Your Home: Classic Edition en Fireplace for Your Home: Birchwood Edition. Geen sterrencast, geen doortimmerd script, geen spectaculaire kostuums of locaties, gewoon een brandend haardvuur. In 4K, dat dan weer wel.
Wat is hier aan de hand? Waarom zou je überhaupt op een tv-scherm naar een open haard turen? Daar zijn best veel goede redenen voor te bedenken. Slechte ook trouwens, waarover straks meer. Maar eerst de pluspunten.
Allereerst zijn echte open vuren slecht voor de gezondheid. Niet voor niets is het in Amersfoort op sommige avonden nu al verboden de haard aan te steken. De gemeente Utrecht wil over vijf jaar zelfs alle open haarden en houtkachels verbieden.
Andere nadelen? Gedoe. De vuurliefhebber moet zorgen dat hij altijd voldoende hout in voorraad heeft. Hakken kan natuurlijk, maar niet iedereen heeft de beschikking over een eigen bos, dus moet er worden besteld. Het lullige zakje hout bij de benzinepomp is niet alleen treurig, maar vooral veel te duur.
Enfin, het gedoe is voor de echte liefhebber tegelijk een voordeel. Houthakken is al leuk, het zorgvuldige opbouwen van het vuur zo mogelijk nog meer. En dan, we zijn inmiddels bij de nadelen van het nepvuur aanbeland, geeft zo’n vuur natuurlijk ook een heerlijke warmte en, eerlijk is eerlijk, geur af.
Maar toch. De Volkskrant is niet de enige die de aantrekkingskracht van het vuur op het tv-scherm ziet, gezien de enorme aantallen kijkers die de Fireplaces trekken op Netflix, Apple TV en YouTube. Zo heeft Fireplace 10 hours full HD op YouTube al 139 miljoen views.
Het fenomeen is overigens veel ouder dan het bestaan van streamingdiensten. Op 24 december 1966 begon het New Yorkse televisiestation WPIX met de uitzending van de WPIX Yule Log: een televisiespecial die niets anders was dan de continue opname van een brandend haardvuur, begeleid door traditionele kerstmuziek.
Het programma werd een jaarlijkse traditie en bereikte, volgens Wikipedia, ‘een iconische status in de Amerikaanse kerstcultuur’. Inmiddels brandt het tv-vuur al lang niet meer alleen tijdens kerst. Zelfs niet per se in de huiskamer. Zo heeft Tesla ook een knapperend vuur beschikbaar op de grote schermen van zijn auto’s.
Klassieker uit 2008 van de grootmeester in het genre, George Ford. De regisseur gebruikte hier alle ingrediënten die nog altijd (met wisselend succes) door imitatoren worden ingezet: heldere vlammen, een goed opgebouwd vuur, heerlijk knisperende geluiden en bovenal een rustige en overtuigende opbouw. In een uur tijd ziet de kijker alle stadia, van een krachtig vuur tot een uitdovend vlammetje. Ford snapt dat muziek niet nodig is. Te zien op Netflix.
Opnieuw een uur lang genieten van een prachtvuur, maar nu speciaal voor de liefhebber van berkenhout. Berk brandt anders dan beuk, spar of eik, en regisseur Ford weet dat. Het is ook de terugkeer naar zijn succesformule. Na zijn doorbraak in 2008 maakte hij wat ongelukkige uitstapjes in een misplaatste zucht naar vernieuwing, met als dieptepunt zijn obligate aquariumbeelden Aquarium for your Home. Van Evening Crackling Campfire kun je tenminste nog zeggen dat deze vakkundig is gemaakt. Niet voor niets krijgt hij op filmwebsite IMDB met 9,3 een krankzinnig hoge waardering. Hoe mooi ook, feit blijft dat een buitenvuur op een tv een suboptimale ervaring is. Te zien op Netflix.
Maar liefst acht uur lang geknetter. Dit vuur onderscheidt zich nadrukkelijk van het werk van de maestro. De (anonieme) makers kennen hun beperking en kiezen voor een realistisch aandoend tekenfilmvuur. Dat heeft een zekere charme. Verder geeft V bonuspunten voor de afwezigheid van muziek, wat dit buur nog boven de rare George Fords mét muziek (zoals op Apple TV) doet uitkomen. Te zien op YouTube.
De meningen verschillen of de oorspronkelijke beelden van tv-station WPIX verloren zijn gegaan of niet, maar op YouTube is een jarenzestigvuurtje te zien dat op zijn minst een indrukwekkende imitatie is. De beelden zijn niet in 4K, maar de nostalgische sfeer vergoedt veel. De krakerige kerstliederen zien we voor deze keer door de vingers. Te zien op YouTube.
Verwacht geen George Ford-achtige opbouw; deze productie toont een vuur dat altijd even groot is. Wie dat geen probleem vindt en gewoon tien uur lang wil genieten, heeft hier een goede aan. Géén hinderlijke overgangen en loops ook, zoals de gemakzuchtige tv-vuren met nepbeloften als ‘Live 24/7’. Wat ook prima is: de uitlijning. De vlammen raken net de bovenkant van het scherm. Een vuur zonder gekkigheid, de Opel onder de vuren. Te zien op YouTube.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant