De schier eindeloze saga rond de A27 bij Amelisweerd is nog lang niet ten einde. Deze week behandelt de Raad van State bezwaren tegen de verbreding van de snelweg. ‘We weten dat het diep zit.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland.
Sommige mensen in zittingszaal 5 van de Raad van State in Den Haag lopen al lang mee. Ze ketenden zich ruim veertig jaar geleden vast aan de bomen van Amelisweerd, in de vergeefse hoop de aanleg van een Rijksweg door het landgoed aan de oostzijde van de stad Utrecht te kunnen voorkomen. En nu zitten ze hier weer. Omdat de A27 binnenkort dreigt te worden verbreed.
Er is veel weerstand tegen. Dat blijkt niet alleen uit de opkomst bij een protest afgelopen weekend – circa 4.000 mensen stonden op het Domplein – maar ook uit het aantal bezwaren dat werd ingediend tegen de plannen: 29 stuks, afkomstig van natuur- en milieuclubs, omwonenden en ondernemers. Zij vrezen de negatieve effecten op hun woon- en leefklimaat, op de natuur en op de bedrijfsvoering.
Deze week behandelt de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State al deze bezwaren. De hoogste bestuursrechter heeft er drie zittingsdagen voor uitgetrokken. ‘We weten dat dit al jaren speelt, en dat het diep zit’, zegt staatsraad Aaldert ten Veen in de eerste minuten van de zitting. ‘En dat lezen we ook uit de stukken.’
De A27 ter hoogte van Amelisweerd is vermoedelijk ’s lands meest betwiste snelwegsegment. De aanleg ging aan het begin van de jaren tachtig gepaard met grootschalige protesten, waarbij demonstranten zich in tentenkampen en boomhutten verschansten. Tevergeefs: de ME veegde het bos leeg en in 1986 reden de eerste auto’s door de tunnelbak.
Twintig jaar later diende zich nieuw onheil aan voor liefhebbers van het landgoed, dat vooral in de weekenden veel wandelaars, hardlopers en kanoërs trekt. Er ontstonden plannen voor een tweede snelweg door het gebied, later ingewisseld voor een plan voor de verbreding van de tunnelbak bij Amelisweerd.
Weer kwamen de actievoerders in het geweer. Met succes: in 2019 verwees de Raad van State een tracébesluit naar de prullenbak vanwege de hoge stikstofuitstoot. Maar een jaar later stelde de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat Cora van Nieuwenhuizen een nieuw tracébesluit vast, dat door haar opvolger Mark Harbers in 2022 op een paar punten werd gewijzigd.
In deze besluiten, die nu bij de Raad van State worden aangevochten, ligt vast dat de tunnelbak wordt uitgebreid van tien naar veertien rijstroken. Daarmee moet de doorstroming en de verkeersveiligheid verbeteren. Dit gaat ten koste van een plak natuur en een paar honderd bomen. Daar komt ‘een groene overkapping’ voor terug, waardoor de verbinding tussen stad en landgoed verbetert.
Ondertussen bood het kabinet-Rutte IV de regio Utrecht de kans ook een eigen plan te presenteren. Vorig jaar stelde de regio voor meer stroken in de bestaande bak te leggen. Op de smallere stroken gaat de snelheid omlaag naar 80 kilometer per uur. Tegelijkertijd worden automobilisten verleid buiten de spits te reizen, vaker thuis te werken en te kiezen voor het openbaar vervoer of de elektrische fiets.
Maar de nieuwe minister van Infrastructuur, Barry Madlener (PVV), ziet niets in dit alternatief, schreef hij onlangs aan de Tweede Kamer. De plannen van de regio zouden de verkeersproblemen op de ringweg van Utrecht niet oplossen.
Tijdens de zitting bij de Raad van State overheerst dinsdag het onbegrip over de plannen de A27 te verbreden. Zo snappen veel bezwaarmakers niet waarom alle aangereikte alternatieven zo makkelijk bij het vuil zijn gezet door het ministerie.
‘Het grote nadeel van extra asfalt, is dat asfalt nieuw verkeer aantrekt, zodat elders weer nieuwe knelpunten ontstaan’, zegt een van hen.
‘Uit de coronatijd hebben we geleerd dat het reisgedrag van mensen volatieler is dan gedacht’, zegt een ander. ‘Het is best te beïnvloeden.’
Woensdag en donderdag gaat de zaak bij de Raad van State verder. Dan zal onder meer worden gesproken over de gevolgen van de verbreding van de weg voor de natuur en de cultuurhistorische en landschappelijke waarden. Een uitspraak volgt waarschijnlijk in maart of april.
De bezwaarmakers hopen de plannen ook nog via een politieke lobby van tafel te krijgen.
Source: Volkskrant