De landen die vorig jaar afspraken om hun fossiele subsidies af te bouwen, komen voorlopig niet verder dan kleine stapjes. Drie nieuwe leden hebben zich op de klimaattop bij de club gevoegd, maar er is nog een lange weg te gaan voordat de fossiele voordelen echt verdwenen zijn.
Het Verenigd Koninkrijk, Nieuw-Zeeland en Colombia hebben zich dinsdag in Bakoe achter het Nederlandse initiatief geschaard. Ze volgen het voorbeeld van onder andere Frankrijk, Denemarken, Spanje en Costa Rica, die er sinds de oprichting op de klimaattop in Dubai bij zitten. In totaal zijn nu zestien landen aangesloten bij de club.
Minister Sophie Hermans (Klimaat en Groene Groei) zegt dat er ook gesprekken worden gevoerd met enkele andere landen die zich mogelijk willen aansluiten. Maar ondertussen blijkt dat de meeste bestaande leden zich niet aan de belofte hebben gehouden om binnen een jaar hun eigen fossiele subsidies openbaar te maken.
Nederland is een van de vier landen die dat wél heeft gedaan. Maar acht andere leden die vorig jaar op de klimaattop van Dubai hetzelfde beloofden, zijn te laat. "Het is een moeilijke taak, maar ze werken eraan", zei Hermans op een persconferentie.
Eurocommissaris Wopke Hoekstra zegt dat de nieuwe Europese Commissie ook aan de slag gaat met het afschaffen van fossiele voordelen. Hij erkende dat Brussel daar zelf weinig aan kan doen en dat de bal vooral bij de EU-lidstaten ligt.
Toenmalig klimaatminister Rob Jetten richtte de coalitie tegen fossiele subsidies vorig jaar op tijdens de klimaattop in Dubai. Het was een reactie op de uitkomst van de eerdere top in Glasgow, in 2021. Daar besloten landen om te stoppen met "inefficiënte fossiele subsidies".
De meeste landen zijn daar dus nog niet mee begonnen, en op veel plekken wordt ook niet berekend hoeveel er überhaupt wordt uitgegeven aan fossiele subsidies.
Nederland deed dat wel. Het land besteedt 17 tot 28 miljard euro per jaar aan deze regelingen, afhankelijk van de gebruikte rekenmethode. Het grootste deel zit in belastingvoordelen, zoals de belastingvrije brandstof voor de internationale lucht- en scheepvaart. Maar ook het prijsplafond voor energie voor huishoudens telt als een fossiele subsidie. Of 'fossiele regeling', zoals Nederland het tegenwoordig noemt.
Ngo's op de klimaattop reageren positief op de uitbreiding van de coalitie, maar zijn tegelijkertijd kritisch. Zo zegt Maarten van Zeeuw van Greenpeace het te waarderen dat Hermans de coalitie uitbreidt. Hij noemt het ook "een eerste stap die ze al jaren geleden hadden moeten zetten". Volgens hem beloofde de Europese Unie acht jaar geleden om in 2025 met fossiele subsidies te stoppen.
"We hebben nu concrete actie nodig: schaf fossiele subsidies af, liever gisteren dan vandaag. Zet de miljarden die nu naar de fossiele industrie gaan in om te investeren in schone energie van zon en wind voor iedereen."
De coalitie tegen fossiele subsidies is niet de enige samenwerking op klimaat die moeite heeft met groeien. De Beyond Oil & Gas Alliance, een groep landen die de olie- en gasproductie wil afbouwen, kreeg dit jaar nul nieuwe leden.
De afgelopen jaren gaan er stemmen op om in een apart verdrag vast te leggen dat de wereld moet stoppen met fossiele brandstoffen, naar het voorbeeld van het non-proliferatieverdrag voor kernwapens. Dat initiatief wordt gesteund door veertien landen, waaronder Colombia als enige olie- en gasproducent. Maar ook die coalitie weet in Bakoe niet te groeien.
"We hebben meer EU-landen en olieproducerende landen in het team nodig", zegt Alexandre Naulot van de organisatie achter dat verdrag tegen NU.nl. Hij denkt dat er "één of twee jaar" nodig zijn om meer landen aan boord te krijgen. Daarna willen de landen via de VN een proces in gang zetten om het verdrag op te zetten.
Source: Nu.nl algemeen