Meer weten over de oorlog in Oekraïne? Lees hier al onze artikelen.
Het Oekraïense leger heeft voor het eerst meerdere Amerikaanse ATACMS-raketten afgevuurd op Russisch grondgebied. Dat meldt het Oekraïense persbureau RBK, op gezag van een anonieme bron bij de Oekraïense strijdmachten.
Twee dagen geleden gaf de Amerikaanse overheid toestemming aan Oekraïne om de Russen op eigen grondgebied aan te vallen met deze langeafstandsraketten. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky lobbyde hier lang voor, maar toestemming bleef ten dele uit omdat Rusland steevast dreigde zulke aanvallen te beantwoorden met nucleaire wapens. Eerder vandaag paste het Kremlin de nucleaire doctrine aan, zodat Rusland kernwapens mag afvuren op landen die zelf geen nucleair arsenaal hebben, zoals Oekraïne.
Volgens RBK zijn de raketten afgevuurd op een munitiedepot in de Russische stad Karatsjev, gelegen in de provincie Brjansk, op zo’n 120 kilometer afstand van de Oekraïense noordelijke grens met Rusland. De Oekraïense militair die RBK citeert stelt dat ‘het doelwit met succes is geraakt’.
Het Russische ministerie van Defensie heeft de aanval bevestigd, en stelt dat er zes raketten zijn gelanceerd, waarvan er vijf werden onderschept. Er zouden geen slachtoffers zijn gevallen.
Frank Rensen
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky sprak vanochtend het Europees Parlement toe. Op de duizendste oorlogsdag sinds Rusland Oekraïne binnenviel, riep hij Europa op hem te helpen vrede af te dwingen met Rusland. Ook vertelde Zelensky dat hij verwacht dat honderdduizend Noord-Koreaanse soldaten Rusland gaan steunen tijdens de invasie.
Lees hier het volledige bericht van EU-correspondent Marc Peeperkorn.
De Russische president Vladimir Poetin heeft vandaag de nucleaire doctrine van het land aangepast. Vanaf nu kan Rusland kernwapens inzetten tegen landen die zelf geen nucleaire wapens bezitten, als die met steun van een kernmacht Rusland hebben aangevallen. Dat melden Russische staatsmedia.
Poetin keurde de aanpassing van de doctrine al in september goed, maar ondertekende die vandaag. Het besluit volgt twee dagen nadat de Verenigde Staten toestemming gaven aan Oekraïne om langeafstandsraketten te gebruiken op Russisch grondgebied. Het Kremlin zei die stap als ‘olie op het vuur’ te beschouwen. Poetin beantwoordt Westerse steun aan Oekraïne steevast met nucleaire dreigingen.
De aanpassing van de doctrine is te zien als specifiek op Oekraïne gericht: het land heeft geen nucleair wapenarsenaal, en begon in augustus met steun van het Westen een grondoffensief in de Russische regio Koersk. Oekraïne had tot de jaren negentig kernwapens, maar overhandigde die aan Rusland op voorwaarde dat het land de soevereiniteit van Oekraïne zou garanderen.
Frank Rensen
Oekraïne heeft ineens toestemming om langeafstandsraketten in te zetten. Te laat?
Minstens zes inwoners van de Oekraïense stad Hloechiv zijn gedood door een Russische droneaanval. Dat meldt de plaatselijke overheid op Telegram. Een van de slachtoffers was een kind. Twaalf mensen raakten gewond.
Bij de aanval sloeg een drone in op een appartementencomplex. Volgens de Oekraïense autoriteiten gaat het om een Shahed-drone, een kamikazedrone van Iraanse makelij. Bij de inslag stortte het complex in. De plaatselijke reddingswerkers zoeken onder het puin nog naar overlevenden.
In de stad Hloechiv woonden voor de oorlog zo’n 31 duizend mensen. Het is gelegen in de provincie Soemy, op 100 kilometer ten noordwesten van de regionale hoofdstad Soemy. Vanuit deze hoofdstad bevoorraadt het Oekraïense leger soldaten die actief zijn in de Russische regio Koersk.
Soemy is daarom al maandenlang het doelwit van omvangrijke Russische luchtaanvallen. Zo voerde Rusland afgelopen zondag een van de grootste luchtaanvallen uit op Oekraïne, waarbij acht mensen om het leven kwamen in de regio.
Frank Rensen
Duitsland en Finland zijn een onderzoek gestart nadat een onderzeese datakabel tussen de beide landen is beschadigd. De Finse netwerkexploitant Cinia maakte bekend dat de kabel om onbekende redenen was doorgesneden. Ook een nabijgelegen datakabel tussen Litouwen en Zweden is beschadigd.
De ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland en Finland zeiden in een gezamenlijke verklaring dat ze 'zeer bezorgd' zijn over het verbreken van de communicatieverbinding in de Oostzee, waar de spanningen zijn toegenomen sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022.
'Onze Europese veiligheid wordt niet alleen bedreigd door de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne, maar ook door hybride oorlogsvoering door kwaadwillende actoren', aldus de ministers. 'De bescherming van onze gedeelde kritieke infrastructuur is van vitaal belang voor onze veiligheid', voegden ze eraan toe.
Tegen Finse media zei een woordvoerder dat 'alle glasvezelverbindingen zijn verbroken'. Het is volgens het bedrijf nog onduidelijk wat de oorzaak is, 'maar dit soort onderbrekingen gebeuren niet in deze wateren zonder invloed van buitenaf'. Of er sprake is van sabotage, is 'momenteel onmogelijk om te zeggen', aldus een topman van het bedrijf.
De bijna 1200 kilometer lange glasvezelkabel tussen het Duitse Rostock en de Finse hoofdstad Helsinki werd in 2016 in gebruik genomen. Hoe lang het zal duren voor de kabel is hersteld, is onduidelijk.
Een jaar geleden raakten een gasleiding en een datakabel tussen Finland en Estland beschadigd. Dat zou zijn gebeurd door het anker van een Chinees schip.
ANP, Redactie
• De toestemming die de Amerikaanse president Joe Biden het Oekraïense leger heeft gegeven om met Amerikaanse langeafstandsraketten Russisch grondgebied te raken, geldt alleen voor de regio Koersk. Dat meldt nieuwssite Axios op basis van ingewijden.
• Bij een Russische luchtaanval met ballistische raketten op de Zuid-Oekraïense havenstad Odesa zijn zeker tien Oekraïeners om het leven gekomen.
• Meerdere media melden dat Duitsland vierduizend gevechtsdrones heeft klaarstaan voor Oekraïne.
De Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens (OPCW) concludeert dat er sporen van traangas zijn gevonden in monsters die zijn genomen in de Oekraïense regio Dnipropetrovsk, op de frontlinie in de Russische oorlog in Oekraïne. Het gebruik van traangas als oorlogsmiddel is verboden volgens de Internationale Conventie voor Chemische Wapens.
De waakhond heeft niet onderzocht door wie het traangas is ingezet, aangezien dat niet tot zijn bevoegdheden behoort. Wel hebben Oekraïne en de VS eerder Rusland beschuldigd van het gebruik van traangas en had Oekraïne het onderzoek aangevraagd.
De OPCW trekt de conclusie na het bestuderen van digitale bestanden, getuigenverklaringen en drie monsters die vorige maand uit de bodem van een loopgraaf werden genomen. Op een granaatscherf en de twee bodemmonsters werden sporen aangetroffen van traangas, aldus OPCW. Traangas is niet dodelijk, maar veroorzaakt tijdelijke irritatie aan de ogen en luchtwegen.
Dylan van Bekkum
Meerdere media melden dat Duitsland vierduizend gevechtsdrones heeft klaarstaan voor Oekraïne. Duitslands minister van Defensie, Boris Pistorius, heeft het beschikbaar stellen van de drones aan Oekraïne bevestigd aan de Duitse krant Bild. De Duitse autoriteiten hebben nog niet gereageerd op het bericht.
De drones zouden zijn geproduceerd door het Duitse kunstmatige-intelligentiebedrijf Helsing en staan bekend als zogeheten mini-Taurussen. Dat is een verwijzing naar de langeafstandsraketten Taurus, die Duitsland tot nu toe niet wil geven aan de Oekraïense strijdkrachten. Vanwege de geavanceerde technologie kunnen de drones grotere afstanden overbruggen dan de traditionele gevechtsdrones die Oekraïne momenteel inzet. Ook kunnen ze op basis van AI-technologie hun doelen behalen. Daarbij zouden ze bestand zijn tegen Russische pogingen om de verbinding van de drones te verstoren.
De gevechtsvliegtuigjes zouden afgelopen mei al getest zijn op het Oekraïense front. Pistorius was bezocht toen zijn Oekraïense collega Rustem Umerov in Kyiv. Oekraïne krijgt de drones in delen, beginnend in december, meldt nieuwssite Eutoday.
Tegelijkertijd waarschuwde de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, Annalena Baerbock, vandaag voor de levering van Chinese drones voor Rusland. De minister zei in Brussel, waar ze vandaag is voor een bijeenkomst over het buitenlandbeleid van de EU, dat de Chinese steun aan Rusland ‘gevolgen zal hebben voor de EU’.
Yassin Boutayeb
Bij een Russische luchtaanval met ballistische raketten op de Zuid-Oekraïense havenstad Odesa zijn zeker tien Oekraïeners om het leven gekomen. 39 mensen, onder wie vier kinderen, zijn gewond geraakt. Dat meldt de gouverneur van de regio, Oleh Kiper. De Volkskrant kan de aanval niet onafhankelijk verifiëren.
De burgemeester van Odesa, Gennadiy Trukhanov, zei op berichtenplatform Telegram dat ‘Rusland op verraderlijke wijze een raket heeft afgevuurd op een appartementencomplex dat zich bevindt in een druk gebied’. Lokale autoriteiten zijn nog bezig met het tellen van de slachtoffers en het vaststellen van de schade. Odessa, gelegen aan de Zwarte Zee, heeft zo’n miljoen inwoners.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky zegt in een reactie op de aanval dat onder meer de universiteit en een overheidsgebouw zijn beschadigd door de aanval. Volgens de president is Rusland ‘alleen geïnteresseerd in oorlog’.
De aanval komt nadat afgelopen nacht ook al acht mensen om het leven waren gekomen bij Russische luchtaanvallen in de Oekraïense regio Soemi. Zondag voerde Rusland een van zijn grootste luchtaanvallen ooit uit op het land. Meerdere delen van Oekraïne en cruciale infrastructuur waren toen doelwit.
Yassin Boutayeb
De toestemming die de Amerikaanse president Joe Biden het Oekraïense leger heeft gegeven om met Amerikaanse langeafstandsraketten Russisch grondgebied te raken, geldt alleen voor de regio Koersk. Dat meldt nieuwssite Axios op basis van ingewijden.
Meerdere Amerikaanse media schreven zondag al dat Koersk, waar Oekraïne sinds augustus grond bezet, het eerste gebied zou zijn waar het Oekraïense leger aanvallen zou uitvoeren met de raketten. In de regio zijn volgens de VS, Zuid-Korea en Oekraïne Noord-Koreaanse militairen ingezet om de Russische strijdkrachten te ondersteunen in het terugnemen van het grondgebied. In totaal zouden meer dan tienduizend Noord-Koreaanse militairen naar Rusland zijn gestuurd.
Onder meer de New York Times zegt dat Biden met de gegeven toestemming Noord-Korea de boodschap wil sturen dat zijn troepen kwetsbaar zijn voor aanvallen en dat er niet meer militairen gestuurd moeten worden.
Yassin Boutayeb
Vooraanstaande leden van het Russische parlement meldden zondag dat het Amerikaanse besluit om Oekraien toe te staan Rusland aan te vallen met Amerikaanse langeafstandsraketten het conflict in Oekraïne escaleert en kan leiden tot de Derde Wereldoorlog.
Persbureau Reuters en meerdere Amerikaanse media berichtten zondag op basis van anonimee regeringsbronnen al over de significante omkering van het Amerikaanse beleid in het conflict tussen Oekraïne en Rusland. Ook Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zouden Oekraïne toestemming hebben gegeven langeafstandswapens te gebruiken om doelen diep in Rusland te raken, meldt de Franse krant Le Figaro.
Vladimir Dzjabarov, adjunct-hoofd van de commissie internationale zaken van het Russische hogerhuis, zei dat Moskou onmiddellijk zal reageren op het besluit. ‘Dit is een hele grote stap richting het begin van de Derde Wereldoorlog’, zei Dzjabarov volgens het staatspersbureau TASS.
Ook Leonid Slutski, voorzitter van de commissie buitenlandse zaken van het Russische lagerhuis, waarschuwde voor een stevige reactie. ‘Aanvallen met Amerikaanse raketten diep in Russische regio's zullen onvermijdelijk leiden tot een ernstige escalatie, die tot veel ernstiger gevolgen kan leiden’, aldus Slutski tegen TASS.
En Andrej Klisjas, lid van de Federatieraad, de Russische hogere kamer van het parlement, zei op Telegram: ‘Het Westen heeft tot een niveau van escalatie besloten dat ermee kan eindigen dat de Oekraïense staat in een complete ruïne verandert.’
President Vladimir Poetin zei in september al dat als het Westen Oekraïne zou toestaan Russisch grondgebied aan te vallen met door het Westen gemaakte langeafstandsraketten, dit zou betekenen dat het Westen oorlog voert tegen Rusland. Poetin zei toen dat hij dan gedwongen zou zijn ‘passende beslissingen’ te nemen.
ANP
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Acht mensen, onder wie een kind, zijn zondagavond om het leven gekomen toen een Russische raket een woongebouw in de noordoostelijke regio Soemi in Oekraïne raakte. Dat melden lokale autoriteiten. Tien andere bewoners van het gebouw zouden bij de aanval gewond zijn geraakt.
• De Amerikaanse president Joe Biden heeft Oekraïne toestemming gegeven voor het gebruik van langeafstandsraketten op Russisch grondgebied. Dat zeggen ingewijden tegen The New York Times. Volgens hen is het besluit een reactie op de inmenging van Noord-Koreaanse troepen in het conflict.
• Duitsland heeft het staatsgasbedrijf Deutsche Energy Terminal vorige week opgedragen om leveringen van Russisch vloeibaar aardgas (lng) voortaan te weigeren. Dat meldt FT.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant