Het werd al vermoed, maar 29 jaar nadat de allerlaatste dunbekwulp in leven is gezien, is de vogel nu officieel uitgestorven verklaard. Na de reuzenalk is deze wulp de tweede ‘Europese’ soort die voorgoed van de aardbodem is verdwenen.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
De laatste onweerlegbare waarneming is van 23 februari 1995 in het moerasgebied Merja Zerga in Marokko. Onderzoekers hebben in het wetenschappelijke tijdschrift IBIS International Journal of Avian Science alle waarnemingen en claims van na die dag geanalyseerd. Geen van die beweerde waarnemingen zijn volgens de onderzoekers onweerlegbaar, onder meer omdat deugdelijk fotomateriaal ontbreekt als bewijs.
De auteurs komen in hun publicatie, die op 18 november verscheen, dan ook tot de conclusie dat de dunbekwulp moet zijn uitgestorven. De kans dat de vogel toch nog ergens opduikt is verwaarloosbaar klein, constateren de auteurs van het IBIS-artikel op basis van rekenmodellen die de waarschijnlijkheid van uitsterven bepalen.
De dunbekwulp, een bruingrijze steltloper met een lange, neerwaarts krommende snavel, is zijn hele bestaan wat mysterieus gebleven voor ornithologen. Zo is hij niet alleen moeilijk te onderscheiden van de ‘gewone’ wulp, die in dalende aantallen nog voorkomt in onze contreien, ook is nooit helemaal duidelijk geworden waar zijn broedgebied zich bevond.
Eén broedgeval is wetenschappelijk beschreven, dat was in de omgeving van Tomsk, in Rusland. Later bleek uit ander onderzoek dat de dunbekwulp broedde in noordelijk Kazachstan en zuidelijk Rusland.
De dunbekwulp overwinterde in het Middellandse Zeegebied, maar kwam daarbuiten ook in Nederland voor. De laatste waarneming dateert van 1947, ten noorden van het Noord-Hollandse Wieringen. Het Waddengebied bestond toen nog deels uit zoutmoeras, waar de dunbekwulp foerageerde.
De steltloper verloor wereldwijd niet alleen veel van zijn leefgebied, er werd ook volop op hem gejaagd voor zijn vlees. Ook Nederland heeft dat veel gedaan; onder meer voor de verkoop aan Engeland, waar de vogel gewild was.
Al in 1912 rezen zorgen over het afnemen van de dunbekwulp, in de jaren veertig ontstond de vraag over zijn voortbestaan, maar pas in 1988 registreerde de internationale natuurorganisatie IUCN de vogel officieel als ‘bedreigd’. Het heeft niet geholpen. Door de geringe kennis over de vogel is ook niet bekend welke rol het dier speelde in het ecosysteem en welke gevolgen zijn uitsterven mogelijk heeft.
De onderzoekers schrijven in IBIS te hopen dat de geschiedenis van de dunbekwulp kan leren hoe andere kwetsbare soorten – zoals de zwaar bedreigde lepelbekstrandloper – tijdig beschermd kunnen worden, bijvoorbeeld door eieren te verzamelen en uit te broeden, waarna vogels geherintroduceerd zouden kunnen worden.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant