De populariteit van de Rubiks kubus groeit weer. Op het NK speedcuben kwamen meer deelnemers af dan ooit. ‘Met glijmiddeltjes geven we de kubus precies het gevoel dat we willen.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland.
Ze draaien aan hun kubussen als ze even op de tribune zitten uit te rusten, ze draaien als ze naar de wc lopen, ze draaien als ze staan te wachten tot ze zich bij een tafeltje moeten melden voor een wedstrijdonderdeel. Eigenlijk draaien ze de hele dag, de deelnemers aan het NK speedcuben, aan de traditionele Rubiks kubus met negen vakjes per zijde, maar ook aan allerhande varianten daarop.
Het speedcuben zit in de lift, de sport waarbij deelnemers zo snel mogelijk een driedimensionale puzzel proberen op te lossen. Circa vierhonderd mensen doen dit jaar mee aan de wedstrijd in sportcentrum Valkenhuizen in Arnhem, en dat is een record. Vorig jaar waren het er tweehonderdvijftig.
‘De sport staat er beter voor dan ooit’, zegt Ron van Bruchem, oprichter van de World Cube Association. Hij was in het begin van de jaren tachtig een van de eerste Nederlanders die een Rubiks kubus in zijn bezit had en kon oplossen. ‘En nu hebben we vijfhonderdduizend leden in 115 landen. Er zijn meer wedstrijden dan ooit.’
Het toernooi in Arnhem, waaraan ook mensen uit onder meer Duitsland, Egypte en India meedoen, vormt een mooi schouwspel. De deelnemers nemen om beurten plaats achter een van de vele tafeltjes die in de sporthal zijn opgesteld. Een jurylid tilt een doosje op waar een kubus onder ligt die even daarvoor door de scramblers in een bepaalde positie is gezet. Die positie is door de computer gegenereerd en is die ronde voor elke deelnemer hetzelfde, om het eerlijk te maken.
De deelnemer mag maximaal 15 seconden naar de kubus kijken. Daarna legt hij het ding neer, start met beide handen de timer en pakt de kubus weer op om die op te lossen. Hij draait en draait en draait en draait, net zo lang tot het ding is opgelost. Dan smijt hij hem neer en stopt de timer. Een euforische blik volgt. Of een teleurgestelde.
Zo gaat het dit hele weekend, in diverse categorieën. De klassieke kubus is het belangrijkste onderdeel – wie die het snelst oplost, gaat met de grootste beker naar huis. Maar er zijn ook prijzen te winnen voor een kleinere kubus met twee keer twee vakjes per zijde en met grotere kubussen tot zeven keer zeven vakjes. Daarnaast zijn er ingenieuze draaipuzzels met namen als Megaminx, Pyraminx, Skewb en Square-1.
Alle deelnemers spelen hier met hun eigen kubus, vertelt de 21-jarige Rick Hamburger, een van de organisatoren van het evenement. ‘We hebben allemaal onze voorkeuren’, zegt hij, terwijl hij gedachteloos zijn vingers ‘warmdraait’ voor het wedstrijdonderdeel waar hij straks aan meedoet.
‘Er zijn snelle en langzame kubussen. De magneetjes in de kubus, waardoor de blokjes op hun plek snappen, kunnen sterker of zwakker zijn. Met glijmiddeltjes geven we de kubus precies het gevoel dat we willen. Kijk, als je aan deze kubus draait, hoor je helemaal niets. Hij voelt hartstikke fijn.’
Hamburger staat te wachten tot hij door een runner wordt gehaald, een toernooimedewerker die deelnemers naar de juiste wedstrijdtafel brengt. Op dit moment staat de eerste ronde van de vier bij vier-kubussen op het programma. Zijn record op dit onderdeel ligt rond de 28 seconden.
‘De meeste mensen zullen dat snel vinden’, zegt hij, ‘maar die jongen daar bijvoorbeeld niet. Ivo! 28 seconden op vier bij vier, is dat snel?’
‘Neuh’, zegt Ivo Stoutjesdijk, draaiend aan een kubus. Het wereldrecord ligt net onder de 16 seconden.
De 18-jarige Stoutjesdijk draait mee in de top van Nederland. Dit weekend heeft hij zich ingeschreven voor alle zeventien onderdelen, ook geblinddoekt. In die categorie begint de tijd direct te lopen. De deelnemer bestudeert de kubus zolang hij wil, schuift daarna zelf de blinddoek voor zijn ogen en begint te draaien. Zijn blinde record met een vier bij vier-kubus ligt onder de vier minuten.
Nog indrukwekkender is zijn prestatie op het onderdeel ‘meervoudig geblinddoekt’. Daarbij krijgt een deelnemer meerdere kubussen voor zijn neus, die hij blind moet oplossen. Een poging duurt maximaal een uur.
Stoutjesdijk, die een paar uur per dag traint, had dertig kubussen laten klaarleggen. ‘Ik gebruik veertig minuten om alles te bekijken en te onthouden en de rest van de tijd om op te lossen.’ Hij wist er 25 op te lossen. Onderkoeld: ‘Het kan niet altijd meezitten.’
Wat maakt dat het speedcuben in opkomst is, vijftig jaar nadat de Hongaar Ernö Rubik de kubus bedacht? Van Bruchem van de wereldbond denkt dat het niet alleen te maken heeft met de aantrekkingskracht van de puzzels, maar ook met de gemoedelijke sfeer in de gemeenschap van ‘kubussers’, zoals hij ze noemt. ‘Ze zijn allemaal vrienden.’
Dat komt ook door de opzet van de toernooien. ‘Het is hier niet zoals bij tennis: als ik win, verlies jij. De deelnemers strijden niet tegen elkaar, maar tegen zichzelf. Omdat de tijden worden gemeten, kun je je elke wedstrijd verbeteren, ook als je niet eerste wordt. Daarom helpen alle deelnemers elkaar ook. Als jij een nieuw trucje leert, dan zet je dat op internet en kan iedereen daarvan profiteren.’
Zelf doet Van Bruchem ook nog mee dit weekend. ‘Ja, tuurlijk. Het leuke is, ik ben 57, maar als ik meedoe, voel ik me weer 16. Er zitten allemaal jongelui om me heen. En ik ben misschien niet zo getalenteerd als sommigen van hen, maar ik kan nog aardig meekomen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant