Coöperatie Laatste Wil gaat gebukt onder intern geruzie. Tijdens de ledenvergadering komt die tot uitbarsting. ‘Deze voorzitter moet op staande voet ontslagen worden.’
zijn journailsten van de Volkskrant en volgen alle ontwikkelingen rondom het vrijwillig levenseinde, euthanasie, zelfdoding en Middel X.
Halverwege de ledenvergadering van Coöperatie Laatste Wil, de club die het dodelijke Middel X introduceerde, is Truus Bos het zat. Ze loopt naar de microfoon. ‘Ik voel me verweesd in deze club’, zegt ze geëmotioneerd. ‘Er gebeurt heel veel, maar we schieten geen drol op.’
Honderden grijze hoofden draaien haar kant op. Mensen klappen. Voor het eerst vandaag spreekt er iemand met bevlogenheid over het ideaal dat bijna iedereen hier zo aan het hart gaat: het vinden van een laatstewilmiddel om op een waardige manier uit het leven te kunnen stappen. Dáárover willen ze dingen horen.
Maar hun hoop zakt steeds verder weg. Want hun club, de CLW, wordt al tijden geteisterd door intern geruzie. Door verwijten over en weer. Door gevechten over geld. Door discussie over de bijwerkingen van Middel X. En vandaag, op de grote ledenvergadering, komt het er allemaal uit.
Het bestuur zou incapabel zijn, stellen boze leden. Disfunctioneel. Ze zouden zich schuldig maken aan zelfverrijking. Aan belangenverstrengeling. Zo liet het bestuur een boekje maken dat meer dan een ton van het budget opslokte en de coöperatie mede in de financiële problemen bracht. Het boekje werd bovendien geproduceerd door de eigen uitgeverij van de voorzitter, Rob van Doorn. ‘Een doodzonde’, zegt een van de leden met ingehouden woede tegen de zaal.
‘Excuses dat ik zo kwaad ben’, zegt een ander lid, Theo Hesen. ‘Een voorzitter die zijn eigen bedrijfje inhuurt – dat mág gewoon niet. Deze voorzitter moet op staande voet ontslagen worden.’
Het verweer van de voorzitter – dat er tegen kostprijs is gewerkt, dat niemand anders het voor die prijs wilde doen en dat hij ten tijde van de beslissing nog geen voorzitter was – wordt weggehoond door lid Jan Galesloot. ‘Mooie woorden’, zegt hij, ‘om de boel te verdoezelen.’
Gaandeweg lopen de emoties steeds hoger op. Zo zijn leden geschrokken van de heftige bijwerkingen – met name trekkingen en ongecontroleerde bewegingen – die zijn gezien in video-opnamen van zelfdodingspoeder Middel X. Het bestuur besloot onlangs het woord ‘humaan’ niet langer te gebruiken, en noemt het nu ‘normaal’ sterven. Maar dat is voor sommigen onvoldoende.
‘De adviezen over inname van het middel zijn zwaar ondermaats’, zegt lid Hans van Dam tegen het bestuur.
‘Verklaar Middel X niet heilig’, voegt hij er na afloop aan toe. ‘Maar kijk er eerlijk naar. Als het niet comfortabel is, dan hebben we een verkeerd middel.’ Het bestuur had dit moeten onderzoeken, zegt hij. Hij vraagt zich af waarom er geen duidelijkere informatie wordt gegeven over kalmerende middelen. ‘We zijn nu zeven jaar verder sinds de lancering. Het is schandalig dat we deze vraag nog steeds moeten stellen.’
Boze leden eisen dat het bestuur vertrekt, maar een motie hiertoe wordt niet in stemming gebracht. ‘Hoe kan het dat dit bestuur niet weggestuurd wordt?’, roept een vrouw die zich ‘GG’ noemt vertwijfeld. ‘Ik snap er niks van.’ Maar in de zaal vol zeventigers en tachtigers heersen ook totaal andere gevoelens. Want waarom blijft iedereen maar bekvechten over geld? Over ‘randzaken’? ‘Het lijkt de Tweede Kamer wel’, roept iemand. ‘Wat een gelul allemaal’, zegt Frans van den Brand (88) in de pauze: ‘Wij zijn alleen maar hier omdat we willen dat iedereen straks dat spul kan kopen en goed kan sterven.’
Middel X-verstrekker Wim van Dijk stelt uiteindelijk voor de rol van het bestuur te onderzoeken: er komt een commissie van vijf ‘wijze leden’ die ‘de problematiek’ in kaart moet brengen en moet adviseren.
Vlak voor de borrel komt de coöperatie ineens met verrassend nieuws: de Nederlandse CLW gaat samenwerken met de Australische arts Philip Nitschke met betrekking tot de Sarco, de zelfdodingscapsule die onlangs voor het eerst in Zwitserland werd gebruikt. Een 64-jarige vrouw stierf door in de capsule op een knop te drukken, waarna deze volstroomde met stikstofgas. De CLW gaat samen met Nitschke onderzoeken of en hoe het juridisch mogelijk is de Sarco ook in Nederland te gebruiken.
Nitschke, die al jaren in Nederland woont, loopt het podium op. Op het scherm verschijnt de glimmende paarse capsule. De arts beschrijft wat er met mensen gebeurt die sterven via gassen als stikstof en helium. ‘Je raakt buiten bewustzijn’, zegt hij. ‘Heel snel. En heel vredig.’
‘Hier ben ik al die tijd voor gebleven’, zegt een bezoeker.
In Zwitserland stuitte de Sarco bij justitie op enorme weerstand. Nitschkes directeur zit na zeven weken nog altijd in de gevangenis en wordt zelfs beschuldigd van verwurging. ‘The Swiss really don’t like the Sarco’, zegt Nitschke.
Een vrouw loopt naar de microfoon. ‘Ik denk dat het niet mogelijk is om in m’n eentje een Sarco te kopen en hem in mijn huiskamer te zetten’, zegt ze. Hoe ziet Nitschke dat voor zich? De arts zegt dat ze daar onderzoek naar doen.
‘Ik hoop’, zegt Nitschke, ‘dat jullie de Sarco interessant genoeg vinden zodat hij misschien hier in Nederland kan worden gebruikt.’ Hij wijst naar de capsule, die door de Zwitsers in beslag werd genomen. ‘Die krijg ik voorlopig niet terug, dus we zijn nu een nieuwe aan het printen in Rotterdam.’
Gelach in de zaal.
Aan de microfoon verschijnt een man. ‘Het grootste deel van deze dag was nogal nutteloos’, zegt hij. ‘Ik ben erg blij dat u ons dit verhaal heeft verteld, dankuwel.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant