Buurtvaders en -moeders, bezoekers van de moskee, jongerenwerkers, ondernemers: honderden bewoners van Amsterdam-Nieuw-West doen hun best om samen met de politie de vrede te bewaren in de multiculturele wijk. ‘Dat helpt enorm, en daar ben ik heel trots op.’
‘Veel mensen zijn bang om ’s avonds op Plein ’40-’45 te komen.’ Dat zegt de 70-jarige buurtbewoner Dien vrijdagavond, vlak na een bewogen bijeenkomst in het stadsdeelkantoor van Amsterdam Nieuw-West. Zojuist hebben een stuk of tachtig mensen uit de wijk hun zorgen en frustraties geuit. Buiten het zicht van de media, omdat sommigen anders niet vrijuit zouden spreken.
Op het plein waar rellende jongeren maandagavond een tram in de fik staken, is het relatief rustig. Wel hangt er bij het café een groepje tieners rond dat naar muziek luistert en af en toe wat knalvuurwerk afsteekt. Even verderop maken twee politieagenten een praatje met een scooterrijder.
Terwijl ambtenaren de bezoekersruimte van het stadsdeelkantoor weer aan kant maken, kijkt het plaatsvervangend sectorhoofd van politiedistrict Amsterdam-West, Mourad Chejjar (54), vermoeid uit zijn ogen. Het zijn drukke tijden, verzucht hij. ‘Bewoners zijn boos en teleurgesteld, bleek vanavond weer. Sommigen zijn kritisch op de politie, dat houdt ons scherp. Maar ik heb niemand horen zeggen dat het goed is wat hier maandagavond is gebeurd. Daarover zijn we het eens.’
Chejjar is blij dat het de afgelopen vier dagen niet nogmaals is geëscaleerd in de wijk, die voor iets meer dan de helft bestaat uit inwoners van niet-westerse afkomst. ‘Dat is niet alleen te danken aan de politie. We trekken samen op met bewoners, ondernemers, jongerenwerkers, buurtvaders en -moeders, moskeeën, noem maar op. Met z’n allen proberen we ervoor te zorgen dat het niet nodig is dat de politie en de Mobiele Eenheid (ME) optreden. Als politie zijn we zacht als het kan, maar hard als het moet. Want uiteindelijk zijn wij het gezag.’
Maandag bleek de-escaleren niet voldoende. Honderden jongeren richtten vernielingen aan, bekogelden een politiebus met stenen en gooiden zwaar vuurwerk in een tram, die afbrandde. Het leidde tot vier arrestaties, en het ligt in de lijn der verwachting dat het daar niet bij zal blijven.
De stadsdeelvoorzitter van Nieuw-West, Emre Ünver (42, GroenLinks), noemt het ‘heel pijnlijk’ dat het zo is misgegaan. Hij ziet een verband met eerdere onrust in de binnenstad, waar het tot een treffen kwam tussen supporters van de Israëlische voetbalclub Maccabi Tel Aviv en jongeren op scooters. Volgens met name rechtse politici zou dat geweld zijn veroorzaakt door integratieproblemen en antisemitisme bij islamitische jongens. Voor andere mogelijke verklaringen, zoals provocaties door de Maccabi-supporters, was minder aandacht – tot woede van veel bewoners van Nieuw-West.
‘De emoties liepen hier hoog op’, zegt Ünver. En toen dook in de sociale media beeldmateriaal op van een vrouw met hoofddoek die vorig weekeinde bij een pro-Palestijnse demonstratie op de Dam tot bloedens toe zou zijn geslagen door de ME. De politie onderzoekt nog wat er precies is gebeurd, maar veel jongeren hebben hun conclusies al getrokken. ‘Hun gevoel is: ze klappen nu ook onze moeders.’
Wie maandag precies huishielden op Plein ‘40-’45 is onduidelijk, want een flink deel van de relschoppers droeg gezichtsbedekking. ‘Maar het lijkt erop dat veel jongens niet uit deze buurt komen. Dat is niet zo gek; dit soort ongeregeldheden worden online georganiseerd.’
Ünver is er niet gerust op dat het rustig zal blijven. ‘Kijk hoe politici in Den Haag bevolkingsgroepen polariseren, door rellende jongeren van terrorisme te beschuldigen en te dreigen hun paspoort in te trekken. Die gastjes zitten allemaal op internet, ze volgen het discours op de voet.’
Waar hij hoop uit put, is dat er na de rellen veel mensen zijn opgestaan die helpen de buurt te beschermen en willen voorkomen dat jongeren met wangedrag niet alleen schade aanrichten maar ook hun eigen toekomst verpesten. ‘We hebben al jaren een goed sociaal schild. En inmiddels kunnen we een beroep doen op maar liefst vierhonderd vrijwilligers, die onze jongeren kennen en op straat het gesprek met ze aangaan. Dat helpt enorm, en daar ben ik heel trots op.’
Contact maken is inderdaad belangrijk, zegt Fouad Ismaïl (36), bestuurder van de El Oumma-moskee, die zelf meermaals door de wijk heeft gelopen met een geel hesje aan, om jongeren aan te spreken op hun gedrag. ‘Wat je dan ziet, is dat ze respect voor ons hebben. Al hebben ze soms wel een grote mond. Ik snap best dat ze gefrustreerd zijn, dat ze zich gehoord willen voelen. Maar dat moeten ze niet op een negatieve manier uiten.’
Het doet Ismaïl pijn als politici een verband leggen tussen het geweld en de islam. ‘Wij dragen een boodschap uit van solidariteit, vrede en veiligheid. In de vrijdagpreek benadrukte onze imam de rol van het gezin. Als je als ouder weet wat hier maandag is gebeurd, vraag je dan elke avond af: waar zijn mijn kinderen? Ze horen niet tot laat buiten te zijn.’
Buurtbewoonster Dien – ‘Geen achternaam, alsjeblieft’ – ziet in de praktijk dat patrouillerende volwassenen als Fouad ‘heel veel invloed hebben’ op de jongeren op straat. ‘Na de rellen liepen overal mensen in gekleurde hesjes. Zolang ze in de wijk patrouilleren, is het rustig. Maar als ze er niet zijn, kan het zomaar weer misgaan.’
Daar zou je cynisch of moedeloos van kunnen worden, maar de 70-jarige Dien blijft positief. ‘Ik woon hier pas drie maanden, en wil ook graag helpen. Daarom heb ik me net opgegeven als buurtmoeder.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant