Home

Hoe word je een doorzetter? ‘Doorzettingsvermogen is als een spier’

Veel mensen stoppen veel te vroeg en veel te vaak met waar ze aan begonnen. Hoe breng je daar verandering in?

schrijft voor de Volkskrant over praktische kwesties uit het dagelijks leven en (duurzaam) reizen.

Een stofhappend fitnessapparaat. Een verpieterd moestuintje. Een leeg pak koekjes terwijl je wilde afvallen. Het zijn een paar willekeurige symbolen van ons gebrek aan doorzettingsvermogen. Veel mensen kampen daarmee. Zo zegt naar schatting 40 procent van de mensen hun fitnessapparatuur minder te gebruiken dan verwacht, schreef hoogleraar psychologie Angela Duckworth (universiteit van Pennsylvania) in Grit, haar populairwetenschappelijke hit uit 2016.

In Grit en de boeken en lezingen die daarop volgden, bepleit Duckworth dat passie en doorzettingsvermogen bepalend zijn voor succes, zelfs meer dan bijvoorbeeld intelligentie. Sindsdien zijn er studies verschenen die dit ten dele ontkrachten, zoals een overzichtsstudie waaruit blijkt dat passie van minder groot belang is. Het is, zo blijkt uit onderzoek, vooral de ‘volharding van inspanning’ die betere prestaties verklaart, op academisch gebied, bij topsport, bij carrièresuccessen of op bepaalde gezondheidsvlakken.

Beter Leven
In de rubriek Beter Leven beantwoorden we, samen met experts, praktische vragen op het terrein van onder meer gezondheid, geld en duurzaamheid. Zelf een vraag voor deze rubriek? beterleven@volkskrant.nl

Doorzettingsvermogen, vaak in één adem genoemd met wilskracht, volharding en zelfdiscipline, is dus nuttig als je succesvol en fit wilt zijn. Maar wat is het eigenlijk precies? In het woordenboek van de American Psychological Association wordt het omschreven als het vermogen om controle te hebben over je gedrag en om je impulsen te beteugelen.

Je spant je in voor langetermijndoelen en je kunt om die te bereiken korte-termijnverleidingen weerstaan. Het tegenovergestelde, de keuze voor de kortetermijnuitkomst, wordt impulsiviteit genoemd. Dai Carter, voormalig commando en bestsellerauteur van boeken over ‘mentale kracht’: ‘Eigenlijk komt het erop neer dat je iets doet wat je eigenlijk niet zo leuk vindt, maar waar je toch mee doorgaat, omdat je weet dat het goed voor je is.’

‘Weinig echte uitdagingen

Carter zag bij zijn zware commandotraining hoe ‘gemotiveerde’ en ‘goedgetrainde’ mensen toch snel afvallen. Wie wél de eindstreep haalt, lijkt vooral gezegend met die ene karaktereigenschap: doorzettingsvermogen. Waarom heeft de ene persoon dat wel en de andere totaal niet?

Volgens Duckworth is het een combinatie van erfelijke aanleg en ervaring, net als bij andere persoonlijkheidskenmerken. En bij dat laatste ligt volgens Carter het probleem van het gebrek aan doorzettingsvermogen dat veel mensen ervaren. ‘We leven in een land met relatief veel comfort en weinig echte uitdagingen. Ook in het onderwijs en in de opvoeding wordt weinig ingezet op het ontwikkelen van doorzettingsvermogen.’

Volgens Carter is doorzettingsvermogen als een spier. ‘Die groeit door te trainen en krimpt als je hem niet gebruikt.’ Dit blijkt ook uit onderzoek: de cortex cingularis anterior het gebied in de hersenen verantwoordelijk voor onder andere impulsiviteitbeheersing – is groter bij mensen die doorzetten bij uitdagingen die ze aanvankelijk niet leuk vinden. Carter: ‘Ik merk dat door onder andere mijn commandotrainingen het voor mij steeds makkelijker is geworden om door te zetten. Of het nu de administratie is of een sportief doel: het is hetzelfde mechanisme.’

Gedragsverandering

Om dat mechanisme te ontwikkelen, heb je gedragsverandering nodig, zegt hoogleraar psychologie aan de Universiteit Utrecht Denise de Ridder, die een aantal onderzoeksprojecten op het gebied van zelfregulatie en zelfcontrole leidt. ‘Anders begin je optimistisch met iets maar zodra je andere dingen aan je hoofd hebt, val je terug in je oude patroon.’

Dit voorkom je volgens De Ridder door realistische doelen te stellen en hier een strategie voor te maken, bijvoorbeeld door je einddoel op te delen in stapjes. ‘En vermijd verleidingen die je doel in de weg zitten, zoals koekjes in huis hebben als je wilt afvallen. Veel mensen overschatten hun vermogen om nee te kunnen zeggen. Wie niet sterk is, moet slim zijn.’

De Ridder voegt hieraan toe dat als je iets echt op lange termijn wilt volhouden, je er óf plezier in moet krijgen, óf er een gewoonte van moet maken waarbij je niet al te veel hoeft na te denken. ‘Want uiteindelijk kan ieders wilskracht uitgeput raken.’

Lees ook

Geselecteerd door de redactie

Source: Volkskrant

Previous

Next