Joshua Zirkzee scoort niet voor Manchester United, Brian Brobbey mist kans op kans bij Ajax en Wout Weghorst rendeert alleen als invaller. Toch zal Ronald Koeman zaterdagavond in de Nations League-wedstrijd tegen Hongarije een van die drie spitsen in de basis moeten zetten bij Oranje. "Wie het ook wordt, wissel hem niet."
Hij won de Gouden Schoen als topschutter van Europa en was topscorer in de Spaanse competitie. Maar zelfs hem overkwam het. "Ja, ik heb weleens tien wedstrijden op rij niet gescoord voor Bayern München", zegt Roy Makaay, die in Duitsland de bijnaam 'Das Phantom' kreeg.
43-voudig Oranje-international Makaay dankte de bijnaam aan het feit je hem soms een hele wedstrijd niet zag, maar dat hij dan wel scoorde. Maar toen dat scoren niet even meer lukte, kreeg de bijnaam een andere lading.
"De Duitse krant Bild schreef dat ik letterlijk een spook was. Ze zagen me helemaal niet meer", herinnert Makaay zich. "Ik wist dat ik de status had dat ik moest scoren, maar ondertussen speelde ik best aardige wedstrijden. Daardoor kon ik beter omgaan met de kritiek. Bovendien bleven we met Bayern ook zonder mijn goals winnen. De opluchting was dus niet zo groot toen ik tegen Werder Bremen eindelijk weer een goal maakte. Ik had het veel te druk met de titelrace van Bayern."
Makaay was destijds dertig jaar. Dat hielp om de doelpuntendroogte relativeren. "Als ik jong was geweest, was dat misschien anders geweest", beseft hij. Het contrast met de 22-jarige Brobbey is dan ook groot. Toen de Ajax-spits vorige week in de Europa League-wedstrijd tegen Maccabi Tel Aviv na zeventig dagen weer een goal maakte, schreeuwde die het uit van blijdschap.
"Er kwam veel emotie vrij", vertelde Brobbey vlak na de wedstrijd voor de camera van Ziggo. "Als spits wil ik altijd scoren. Als dat niet lukt, slaap ik niet goed."
De vraag is of Brobbey nu los is, want ook met het doelpunt tegen Maccabi blijft zijn moyenne bedroevend laag. In twintig wedstrijden dit seizoen voor Ajax en Oranje, scoorde hij twee keer. Het zijn exact dezelfde cijfers als Joshua Zirkzee, in dienst van het Nederlands elftal en Manchester United. De laatste goal van de 23-jarige Zirkzee is inmiddels dik twee maanden geleden.
Kees Kist weet hoe Brobbey en Zirkzee zich voelen. "Paal, onderkant lat, net naast. Vooral bij Brobbey word ik er helemaal gek van dat die ballen er niet ingaan. En Brobbey zelf ook. Alles zit tegen", zegt Kist, die met 212 doelpunten vlak achter Johan Cruijff vierde staat op de topscorerslijst aller tijden van de Eredivisie. "Voor Zirkzee zal het niet anders zijn. Die ligt wel ook weleens in zijn bed met de gedachte: verdorie, weer niet gescoord."
In zijn topjaren bij AZ kende Kist ook zo'n periode. "Vier weken lang scoorde ik niet. Op een gegeven moment ben ik weggelopen van het trainingsveld, zo het bos in. Geen bal mee. Even de kop schoonmaken. En toen raakte ik met mijn ploeggenoot Kristen Nygaard aan de praat. Dat hielp."
Hou eens op met zo overdreven fanatiek doen voor het doel, was het advies van Nygaard. "Ik moest ballen op 80 procent gaan schieten, vond Kristen. Niet op 100 procent. En wat denk je? De eerstvolgende wedstrijd ging Kristen twee man voorbij en riep ineens: "Kees!" Hij gaf de bal aan mij en ik schoot binnen. Dat was de ommekeer. Daarna maakte ik bijna iedere wedstrijd een of twee goals. In totaal was het 34 keer raak dat Eredivisie-seizoen."
Het advies dat hij ruim veertig jaar geleden van Nygaard kreeg, geeft de 72-jarige Kist nu ook aan de Oranjespitsen. "Doe dingen niet 'te'. Dus niet te hard. Vlieg er fanatiek in, maar niet te fanatiek. Rond gecontroleerd af. Met souplesse."
De woorden van Kist komen overeen met die van Makaay, die van 2015 tot 2019 de spitsen van Feyenoord trainde. "In die jaren zei ik vaak tegen jonge spitsen: zorg dat je in balans bent als je afwerkt. Daar kan Brobbey aan werken. Iedereen ziet zijn talent, maar bij het afronden zie ik hem vaak vallen."
Het is niet alleen een kwestie van souplesse of techniek. Of een spits veel scoort heeft ook met vertrouwen te maken, benadrukt Kist. "Sommige trainers willen dat een spits harder gaat trainen. Hard werken, dan komen de goals vanzelf. Maar dat is verkeerd."
21-voudig Oranje-international Kist is meer van een aanpak met "fluwelen handschoenen". "Spitsen zijn heel gevoelig. Je moet ze knuffelen als club én als trainer. Bijna letterlijk. Dat moet Koeman nu ook doen. Heb jij Peter Bosz bij PSV ooit een verkeerd woord horen zeggen over Luuk de Jong of Ricardo Pepi? Nee, want hij snapt het. Een spits kan het verschil maken voor een trainer, die moet je koesteren. Geef hem een dag vrij als dat nodig is, praat met hem. Geef een spits vertrouwen."
Bij Oranje gaf Koeman jarenlang dat vertrouwen aan Memphis Depay, zelfs toen die op het afgelopen EK slechts een keer scoorde en niet zijn niveau van weleer haalde. Maar nu Memphis is weggevallen, is Koeman naar eigen zeggen "zoekende" in de spits. In de laatste vier interlands had zowel Brobbey als Zirkzee twee keer een basisplaats, terwijl Weghorst het louter moest doen met invalbeurten.
Wie zaterdagavond in de Johan Cruijff ArenA tegen Hongarije start als spits? Koeman wilde er vrijdag op de persconferentie geen antwoord op geven. "We hebben een type nodig die de ballen erin schiet", antwoordde hij met een glimlach. Hij voegde er nog wel aan toe dat Weghorst in zijn ogen qua niveau niet onderdoet voor Brobbey en Zirkzee. En dat de ervaren spits ook een potentiële starter is.
Makaay: "Maar ik zie Weghorst als de perfecte pinchhitter. Dat heeft hij recent bij Ajax bewezen en op het EK ook. Een goede jongen om erbij te hebben, maar ik zou hem niet laten starten. Zirkzee ook niet. Die komt de laatste weken weinig aan spelen toe bij Manchester United. Brobbey heeft wel ritme, die zou ik opstellen."
Kist: "Wie het ook wordt, het belangrijkste is dat Koeman hem negentig minuten laat staan. Dat zie je nu vaak misgaan bij Brobbey bij Ajax. Iedere keer dat hij na een uur naar de kant wordt gehaald, voelt dat als een klap voor zijn kop. Dat doet wat met hem. Als een spits weet dat hij wél de hele wedstrijd speelt, dan valt er druk weg. Dan komt het vertrouwen én de goals. Echt waar, zo werkt dat. Ik ben geen psycholoog, maar ik heb het wel allemaal meegemaakt."
Source: Nu.nl algemeen