Met 4.000 agenten bleef het rustig rond de voetbalwedstrijd Frankrijk-Israël. Maar het beladen duel legde wel de polarisatie in de Franse samenleving blood. ‘Alleen omdat ik een einde wil aan een oorlog waar onschuldige burgers sterven, vinden ze me een antisemiet.’
is verslaggever van de Volkskrant. Hij doet verslag vanuit Parijs.
Als Arie (32) het Stade de France in zicht krijgt, durft hij dan eindelijk zijn Israëlische vlag om zijn schouders te hangen. Hij heeft zojuist meerdere cordons gendarmes en andere ordehandhavers gepasseerd. ‘Zonder al die politie zou ik dit niet doen’, zegt de joodse Fransman, die boven de witblauwe vlag van zijn moederland Israël een keppeltje draagt.
Nadat Arie, die net als veel anderen niet met achternaam in de krant wil, aan stewards heeft getoond dat er geen leuzen op zijn vlag staan, mag hij door richting stadion. Niet veel later vliegt tijdens de Marseillaise de zoveelste politiehelikopter over, en is het kwart voor negen: een van de meest beladen en best beveiligde voetbalwedstrijden in tijden kan beginnen. Frankrijk-Israël, vanwege geweldsdreigingen met zo’n 16 duizend toeschouwers de slechtst bezochte thuisinterland van Frankrijk in de recente geschiedenis.
Donderdagavond stond in Parijs veel op het spel, maar met voetbal had het weinig te maken. Met een punt zou Frankrijk door zijn in de Nations League, Israël was na vier nederlagen al uitgeschakeld. Het deed er niet toe, de wedstrijd stond hoe dan ook onder hoogspanning in Frankrijk. Het land met de grootste Joodse gemeenschap van Europa, waar lange tijd de uitdrukking ‘zo gelukkig als een jood in Frankrijk’ gangbaar was. Inmiddels het land waar antisemitisme aan een opmars bezig is, en waar een grote moslimgemeenschap leeft met veel sympathie voor de Palestijnse zaak.
Ontvlambare elementen, maar voor president Emmanuel Macron juist een moment om zich te laten gelden. Waar België en Italië recent in wedstrijden tegen Israël juist ervoor kozen om er zo min mogelijk aandacht op vestigen, moest en zou Frankrijk-Israël plaatsvinden in het grootste stadion van Frankrijk – gesitueerd in het multiculturele Saint-Denis. Macron wil zo laten zien dat zijn land in staat is iedere geopolitieke risicowedstrijd aan te kunnen, ook als daar zoals donderdag vierduizend agenten voor op de been moeten komen. Maar hij krijgt gelijk, er zijn geen grote ongeregeldheden rond de wedstrijd.
Met het geweld in de straten van Amsterdam bereikte de oorlog in het Midden-Oosten na ruim een jaar het voetbal, klonk deze week de analyse in Frankrijk. De avond voor Frankrijk-Israël wordt dit in de straten van Parijs zichtbaar. In reactie op een rond de wedstrijd georganiseerd Joods gala door het extreemrechtse ‘Israel is Forever’, gaan woensdag apart van elkaar pro-Palestijnse demonstranten en ‘linkse joodse groeperingen’ de straat op.
‘Het is jammer dat er vanavond niet slechts één processie is’, zei een demonstrant bij de joodse bijeenkomst tegen Le Monde. De joodse groeperingen verzetten zich tegen antisemitisme, maar net als pro-Palestijnen ook tegen de oorlog. Een activist van de linkse Joodse organisatie Golem zei tegen de krant meermaals te hebben deelgenomen aan pro-Palestijnse vredesdemonstraties. ‘Maar de sfeer is ingewikkeld voor ons. We voelen ons niet altijd welkom’, zei ze met verwijzing naar pro-Palestijnse slogans die oproepen tot het einde van Israël en volgens haar een oplossing niet dichterbij brengen. ‘Ik ben voor beide staten.’
Donderdagochtend is in de Rue des Rosiers, in de joodse buurt Le Marais, een heel ander geluid te horen. Voor de Joodse bakker Murciano staan de orthodoxe joden Schneur (23) en Shmuel (23). Gevraagd naar de ongeregeldheden in Amsterdam, zijn ze duidelijk: ‘Het doet denken aan de pogroms, de kristallnacht, nazisme.’
De twee zijn overtuigd dat ‘iedereen die bij Frankrijk-Israël ‘Free Palestine’ roept, dit doet omdat ze joden haten’. Beiden zeggen dat ze het ‘verdrietig vinden dat kinderen sterven in Gaza’ bij Israëls bombardementen, maar zolang Hamas en Hezbollah bestaan, vinden ze dat Israël door moet gaan. ‘Anders komen de raketten van Hamas weer.’
In het 19de, het Parijse arrondissement met de grootste Joodse gemeenschap, denkt Elie Sultan (52) hetzelfde over de oorlog. Dahlia Wasterlein (32), klant in Sultans Joodse boekhandel, maakt zich vooral zorgen over groeiend antisemitisme in haar stad. ‘Het is mijn oorlog niet’, zegt ze over het conflict in het Midden-Oosten. ‘Maar over mijn jonge kinderen, die keppeltjes dragen, zei iemand laatst hardop: ‘Kijk, daar heb je twee toekomstige Palestijnenmoordenaars’.’ Ze woont nu nog in Saint-Ouen, maar verhuist binnenkort naar een minder multiculturele voorstad.
Tijdens een pro-Palestijnse-betoging voorafgaand aan de wedstrijd klinkt in Saint-Denis in meerdere talen het ‘Free, Free Palestine’. Het vermoeit Laouelle (39), een Française met familieroots in Algerije, als ze hoort dat sommige Joodse mensen haar per definitie antisemiet vinden. ‘Alleen omdat ik een einde wil aan een oorlog waar onschuldige burgers sterven’, zegt ze. ‘Dat heeft niets met geloof of jodenhaat te maken, maar met internationaal recht.’
De demonstranten roepen met de slogan ‘We spelen niet met genocide’ op de wedstrijd Frankrijk-Israël te verbieden. ‘Waarom mochten Russen niet onder hun eigen vlag uitkomen bij de Olympische Spelen, maar ontvangen we Israël wel met open armen’, is een veelgehoord bezwaar.
Ondanks de kritische houding van Macron richting Israëls aanvallen op Gaza, vindt Jean-Baptiste Guégan, auteur op het gebied van sport en geopolitiek, het ondenkbaar dat Frankrijk Israël niet zou verwelkomen. Daarvoor ligt de kwestie volgens hem te gevoelig. Ook spelen binnenlandse belangen mee, zegt Guégan per telefoon. Waar Macron zich heeft te verhouden tot groeiend antisemitisme in zijn land en tot extreemrechts dat op de pro-Israëllijn is gaan zitten.
Guégan ziet dat het Midden-Oostenconflict de Franse samenleving uit elkaar drijft, en het debat zo gepolariseerd is dat weinigen nog naar elkaar luisteren. Dat blijkt wel na de wedstrijd als een Joodse man Franstalige media te woord staat. Als hij net heeft verteld dat het na een vechtpartij op de tribune al snel weer rustig was en dat hij hoopt dat het ook in het Midden-Oosten snel kalmeert, pakt een vrouw de microfoon en roept: ‘Free Palestine.’ De Joodse man reageert onmiddellijk met: ‘Israël vecht voor zijn eigen vrijheid’. De vrouw weet genoeg: ‘Jij bent een supporter van genocide.’
En zo eindigt donderdag niet alleen Frankrijk-Israël (0-0) zonder winnaars.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant