Het kabinet heeft het geweld in Amsterdam woensdag tijdens een spoeddebat betiteld als terrorisme. Bovendien praat de coalitie over het afpakken van paspoorten. NU.nl vroeg twee (oud-)hoogleraren rechten of er wel sprake is van terrorisme en wat dat betekent voor iemands (dubbele) nationaliteit.
Bij het debat van woensdag werd onder meer over de bredere aanpak van antisemitisme gesproken. Voor het kabinet ligt de prioriteit bij het opsporen en vervolgen van de daders. Premier Dick Schoof liet weten dat er wat hem betreft "binnen de grenzen van de wet weinig taboes zijn om tot een stevige aanpak te komen".
Zo gaat het kabinet het Openbaar Ministerie (OM) wijzen op de mogelijkheid om de daders te vervolgen voor terrorisme. Als mensen met een dubbel paspoort daarvoor worden veroordeeld, kan het kabinet hun Nederlanderschap intrekken.
Het kabinet wil onderzoeken of een Nederlands paspoort op meer gronden ingenomen kan worden. Dit plan komt voort uit het hoofdlijnenakkoord van de coalitie. PVV, VVD en BBB zijn groot voorstander, maar NSC is terughoudender. Het kabinet stuurt vrijdag nog een brede antisemitismestrategie naar de Kamer. Dat dit plan net deze week af is, noemde Schoof "macaber toeval".
Maar zijn de wensen van het kabinet ook haalbaar? Hierover sprak NU.nl met Jan Brouwer en Alette Smeulers. Brouwer is emeritus hoogleraar algemene rechtswetenschap. Smeulers is hoogleraar internationale misdrijven en doet al dertig jaar onderzoek naar massaal en politiek geweld, waaronder terrorisme.
Brouwer: "Een paspoort kan worden afgepakt bij gevaar voor de staatsveiligheid of politieke instituten. In 2017 verscheen hier een wet over. Die maakt innemen ook mogelijk als iemand zich aansluit bij een terroristische organisatie."
Volgens haar zijn er nog nauwelijks paspoorten ingenomen. Ze spreekt van "een tiental keren". Het ging om mensen die waren afgereisd naar bijvoorbeeld Syrië en zich hadden aangesloten bij IS.
Smeulers legt uit dat een paspoort alleen kan worden ingenomen als iemand twee nationaliteiten heeft. "Iemand kan niet staatloos worden. Dus wanneer twee Nederlanders worden veroordeeld voor terrorisme en eentje een dubbele nationaliteit heeft, kan die harder gestraft worden."
Brouwer: "Je kan je ook nog afvragen wat het voor zin heeft. Juridisch gezien verliest iemand dan de Nederlandse nationaliteit, maar diegene mag niet zomaar het land uit worden gezet. Dus dat zou veel onduidelijkheid creëren."
Smeulers: "Ik zou dit absoluut niet onder terrorisme scharen. Terrorisme is heel zwaar, dan gaat het bijvoorbeeld om het omverwerpen van de staat. Als de oproep tot een Jodenjacht in de Telegram-groep al was gedaan voordat de fans van Maccabi Tel Aviv hier waren, kan je spreken van voorbedachten rade. Maar zelfs dan is het geen terrorisme."
Brouwer: "Nee, dit is absoluut geen terrorisme. Eerder openlijke geweldpleging of iets dergelijks. Als in een paar chats wordt opgeroepen tot een Jodenjacht kan je ook niet serieus spreken van een vooropgezet plan."
Brouwer: "Bij de huidige wet uit 2017 heeft de Raad van State vaker onderstreept dat een paspoort mag worden ingenomen op grond van terrorisme. Of je de drempel van wat terrorisme is kan verlagen of nieuwe gronden bedenkt, is aan de wetgever."
Brouwer: "Daartegenover staat bijvoorbeeld het Europees verdrag van de nationale identiteit. Daarin staat dat je alleen een paspoort mag afnemen bij schade aan de vitale belangen van een staat. Dat zet een aardige rem."
Smeulers: "Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) staat haaks op dit idee. Daarvoor hoef je niet eens naar EU-wetten te kijken. Volgens het EVRM moet iedereen gelijk behandeld worden. Zo'n verlaging is expliciete discriminatie, omdat mensen met een dubbele nationaliteit daar extra de dupe van zijn."
Source: Nu.nl algemeen