Lees hier al onze artikelen over de oorlog in Oekraïne.
Navo-chef Mark Rutte waarschuwt dat Rusland de koude winter als ‘wapen’ zal gebruiken in de oorlog in Oekraïne. Dat zei Rutte tijdens een bezoek aan Letland. Hij riep de leden van de Navo op meer steun te verlenen aan Oekraïne.
Vorige winter probeerde Rusland eveneens met aanvallen op onder meer energiecentrales Oekraïense burgers in de kou te zetten. ‘Poetin zal de winter als wapen inzetten. Hij zal proberen de Oekraïense energievoorziening te vernietigen’, zei Rutte na een ontmoeting met de Letse president Edgars Rinkevics op de militaire basis Adazi. ‘Daarom moeten we onze steun aan Oekraïne verhogen, inclusief het geven van luchtverdediging om belangrijke infrastructuur te beschermen.’
Rutte hamerde op hogere defensie-uitgaven en een hogere wapenproductie door de Navo-leden. Rinkevics wil dat de Navo-landen 2,5 of 3 procent van de nationale economie gaan uitgeven aan defensie, meer dan de huidige doelstelling van 2 procent. Letland gaf dit jaar naar schatting 3,2 procent van zijn bbp uit aan defensie.
Dylan van Bekkum
Rusland verwacht niet dat Donald Trump zijn belofte om de oorlog in Oekraïne ‘binnen 24 uur’ te beëindigen kan inlossen, wanneer hij in januari begint aan zijn tweede termijn als Amerikaanse president. ‘Laten we realistisch zijn: we weten natuurlijk dat dat nooit zal gebeuren,’ aldus Gennadi Gatilov, de Russische ambassadeur bij de Verenigde Naties in Genève.
Volgens Gatilov is Rusland wel bereid om deel te nemen aan eventuele vredesonderhandelingen, mocht Trump die opstarten. Die gesprekken moeten echter gebaseerd zijn op ‘de realiteit op de grond’. Met die woorden herhaalt Gatilov het standpunt van de Russische president Vladimir Poetin, die meermaals heeft gezegd dat onderhandelingen zinloos zijn zolang Oekraïne weigert grondgebied op te geven.
Voor Oekraïne is het herstel van de Oekraïense grenzen van 1991 juist een basisvoorwaarde voor het begin van een vredesproces. Vorige week zei de Oekraïense president Volodymyr Zelensky nog dat territoriale concessies ‘onacceptabel zijn voor Oekraïne, en suïcidaal voor heel Europa’. Het is dan ook de vraag of Trump erin zal slagen Rusland en Oekraïne om tafel te krijgen.
Tijdens de campagne sprak Trump zich uit tegen de Amerikaanse steun aan Oekraïne, die hij ziet als een verspilling van belastinggeld. Aankomend vicepresident JD Vance presenteerde een voorstel waarin Rusland de op dit moment bezette delen van Oekraïne mag houden en Oekraïne geen lid mag worden van de Navo.
Daan de Vries
Russische troepen zijn gisteravond doorgedrongen tot de buitenwijken van Koepjansk, een strategisch gelegen stad in de Noord-Oekraïense provincie Charkiv. Volgens Andri Kovalenko, hoofd van het Oekraïense Centrum tegen Desinformatie, bevinden zich momenteel geen Russen meer binnen de stadsgrenzen van Koepjansk. Niettemin is de kortstondige Russische aanwezigheid in Koepjansk een teken dat de Oekraïense verdediging in het gebied onder zware druk staat.
Het zou de eerste keer zijn dat Russische soldaten voet zetten in Koepjansk sinds de stad in september 2022 werd bevrijd. In de eerste dagen van de Russische invasie van Oekraïne bezette Rusland grote delen van de provincie Charkiv, waaronder Koepjansk. Tijdens een groot offensief in het najaar van 2022 wist Oekraïne het gebied op Rusland te heroveren.
Sinds begin dit jaar rukt Rusland weer langzaam op richting Koepjansk, dat door zijn ligging aan de Oskilrivier strategisch belangrijk is. Ten zuiden van Koepjansk ligt een strook land aan de oostelijke oever van de Oskil, waar Oekraïne al maanden standhoudt tegen een Russisch offensief. Mocht Koepjansk in Russische handen vallen, dan kan Oekraïne zijn troepen in dit gebied minder makkelijk bevoorraden.
Daan de Vries
Duitsland heeft het staatsgasbedrijf Deutsche Energy Terminal vorige week opgedragen om leveringen van Russisch vloeibaar aardgas (lng) voortaan te weigeren. Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times op basis van een brief van het Duitse ministerie van Economische Zaken. Met de brief wilde Duitsland voorkomen dat een lading Russische lng afgelopen zondag zou aankomen in een gasterminal in het Noord-Duitse Brunsbüttel, in de buurt van Hamburg.
Gas valt weliswaar niet onder de Europese sancties tegen Rusland, maar door het stilleggen van gaspijplijn Nord Stream en Europese pogingen om minder afhankelijk te worden van Rusland is de gasimport uit Rusland met zo’n driekwart afgenomen. Enkele Centraal-Europese landen importeren nog Russisch gas via pijpleidingen door Oekraïne en Turkije, en over zee voeren EU-lidstaten nog een beperkte hoeveelheid Russische lng in. Sinds deze zomer valt de doorvoer van Russisch vloeibaar gas via Europese terminals naar landen buiten de EU wel onder de sancties.
Duitsland gebruikt zelf geen Russische lng, maar via een pijplijnverbinding met Frankrijk stroomt volgens FT nog wel Russisch gas naar Duitsland. De Duitse autoriteiten willen echter voorkomen dat Duitse lng-terminals direct Russisch gas importeren. De terminals die Duitsland sinds 2022 heeft aangelegd, waren immers juist bedoeld om de afhankelijkheid van Rusland te verkleinen. Europese landen zijn de afgelopen jaren aanzienlijk meer lng gaan importeren uit landen als de Verenigde Staten en Qatar. Door met die terminals toch Russisch gas te importeren, ondergraaft Duitsland zijn eigen ‘publieke belangen’, schrijft het Duitse ministerie volgens de FT in de brief.
Daan de Vries
• De Duitse bondskanselier Olaf Scholz heeft woensdag benadrukt dat Oekraïne onder zijn bewind geen Taurus-kruisraketten krijgt. Ook mag het geen Duitse wapens gebruiken om ‘diep in Rusland’ toe te slaan, zei Scholz in de Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer.
• Duizenden Noord-Koreaanse soldaten nemen volgens de VS deel aan de gevechten in de Russische grensregio Koersk tegen Oekraïense soldaten. Het merendeel van de tienduizend naar het oosten van Rusland gestuurde Noord-Koreanen zijn naar Koersk gezonden.
De Duitse bondskanselier Olaf Scholz heeft woensdag benadrukt dat Oekraïne onder zijn bewind geen Taurus-kruisraketten krijgt. Ook mag het geen Duitse wapens gebruiken om ‘diep in Rusland’ toe te slaan, zei Scholz in de Bondsdag, de Duitse Tweede Kamer. Een week na de herverkiezing van Donald Trump maakt hij hiermee duidelijk dat zijn land, zolang Scholz aan de macht is, geen leidende rol overneemt in het Oekraïne-conflict als de Verenigde Staten straks een stap terug doen.
Scholz’ coalitie brak vorige week na maanden van conflict uiteen. Nieuwe verkiezingen vinden vervroegd plaats op 23 februari volgend jaar. Met afstand de grootste partij in de peilingen is de conservatieve CDU onder leiding van Friedrich Merz. Die zei afgelopen weekend in Duitse media dat hij onder voorwaarden de Taurus wél zou leveren. Bijvoorbeeld als dat de enige manier blijkt Russische bombardementen op Oekraïense steden te doen stoppen. Duitsland is na de VS de grootste steunpilaar van Oekraïne.
Meer geavanceerde raketsystemen en toestemming om doelen in Rusland te bestoken met westerse wapens zijn beide cruciale onderdelen van het ‘overwinningsplan’ dat de Oekraïense president Zelensky vorig maand aan westerse bondgenoten presenteerde. Eerder zei Duitsland al dat het de door Oekraïne vurig gewenste Taurus-kruisraket niet zal leveren zolang bondgenoten geen vergelijkbare wapensystemen leveren. Met de Taurus kan Oekraïne bijvoorbeeld doelen op de door Rusland illegaal geannexeerde Krim bereiken.
Scholz toonde zich bewust van het feit dat de druk op Duitsland kan toenemen als de VS steun aan Oekraïne reduceren, zoals Trump heeft aangekondigd. Duitsland doet meer dan enig ander Europees land voor Oekraïne, zei Scholz woensdag, maar moet in die rol escalatie verhinderen.
Remco Andersen
Op de door Rusland bezette Krim is een Russische militair gedood door een autobom. Een bron bij de Oekraïense veiligheidsdienst (SBU) zegt tegen persbureau Reuters dat het gaat om een aanslag op een hoge marineofficier, die zich schuldig zou hebben gemaakt aan oorlogsmisdaden.
De Russische onderzoekscommissie bevestigt in een verklaring dat een Russische militair is gedood door een geïmproviseerd explosief, maar geeft geen details over diens identiteit. De commissie zegt verder de aanslag te behandelen als een terroristische daad.
In gesprek met Reuters zegt de Oekraïense bron dat de SBU achter de aanslag zit. De Russische kapitein Valeri Trankovski zou het doelwit zijn geweest. Zijn identiteit wordt bevestigd door het Russische Telegramkanaal Baza, dat nauwe banden heeft met de Russische veiligheidsdiensten. Op het kanaal wordt de dood van Valeri T. gemeld, die wordt omschreven als ‘eersterangs kapitein’ bij de Zwarte Zeevloot.
De aanslag is volgens de Oekraïense bron niet in strijd met het oorlogsrecht, vanwege de veronderstelde oorlogsmisdaden van de kapitein. Zo zou hij opdracht hebben gegeven voor raketaanvallen op Oekraïense burgerdoelen, met honderden burgerslachtoffers tot gevolg.
Jasper Daams
Russen die het Oekraïense schietspel S.T.A.L.K.E.R. 2 kopen, lopen het risico vervolgd te worden voor verraad. Daar waarschuwt de Russische advocaat Michail Moesjailov voor, schrijft de Russische nieuwssite Meduza. De game komt op 20 november uit.
De studio achter het spel, het Oekraïense GSC Game World, heeft meermaals geld gedoneerd aan goede doelen die militaire en humanitaire steun leveren aan Oekraïne. De Russische overheid grijpt dat mogelijk aan om aan te tonen dat kopers indirect het Oekraïense leger steunen. Het advies van Moesjailov aan Russische gamers: ‘Ik zou mijn voorkeur in games veranderen, zodat ik mijn voorkeur in verblijfplaatsen niet hoef te veranderen.’
De Russische politicus Anton Gorelkin vertelt op de Russische nieuwssite Daily Storm dat de game waarschijnlijk verboden zal worden in Rusland. Als belangrijkste reden geeft hij niet de Oekraïense makelij, maar het ‘extremistische’ karakter van het spel. Het is een realistisch schietspel, dat zich afspeelt in een met mutanten overlopen Tsjernobyl. Gorelkin houdt er rekening mee dat het inhoud bevat die Rusland bestempelt als ‘illegaal’ en ‘aansporing tot terrorisme’.
Frank Rensen
Duizenden Noord-Koreaanse soldaten nemen volgens de VS deel aan de gevechten in de Russische grensregio Koersk tegen Oekraïense soldaten. Het merendeel van de tienduizend naar het oosten van Rusland gestuurde Noord-Koreanen zijn naar Koersk gezonden. Daar zijn ze begonnen, 'samen met de Russische strijdkrachten, om deel te nemen aan de vijandelijkheden', zegt de woordvoerder van Buitenlandse Zaken, Vedant Patel, in Washington.
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky had al enkele dagen geleden gezegd dat sommige van de elfduizend Noord-Koreaanse soldaten in Koersk verwikkeld zijn in gevechten met het Oekraïense leger. Door het offensief daar houden de Oekraïense troepen er ongeveer vijftigduizend Russische soldaten geblokkeerd. (Belga)
• Noord-Korea heeft een historisch defensieakkoord geratificeerd met Rusland. Dat meldt het Noord-Koreaanse staatsagentschap KCNA. Het akkoord bezegelt de toenadering tussen beide landen, vooral met betrekking tot de oorlog die Moskou voert in Oekraïne.
• Ten minste vier burgers, waaronder drie kinderen, zijn gedood door een Russische luchtaanval op de stad Kryvyi Rih. Dat meldt de plaatselijke gouverneur, Serhiy Lysak, op Telegram. Bij de aanval raakten volgens Lysak nog veertien mensen gewond.
Een Russische kinderarts is veroordeeld tot 5,5 jaar strafkolonie, vanwege uitspraken over de oorlog die zij zou hebben gedaan tegen een 7-jarige patiënt. Volgens de Russische rechtbank heeft Nadezjda Boejanova zich schuldig gemaakt aan het ‘ verspreiden van onjuiste informatie’ over de Russische invasie in Oekraïne.
Boejanova werd begin april opgepakt, nadat de moeder van het jongetje huilend een video had opgenomen na afloop van een afspraak bij de kinderarts. De 68-jarige Boejanova zou tegen het jongetje hebben gezegd dat zijn vader, die werd gedood tijdens gevechten in Oekraïne, een ‘legitiem doelwit’ was voor het Oekraïense leger.
Boejanova ontkende de beschuldigingen in de rechtszaal en zei niet met de jongen over de oorlog te hebben gesproken. Daar ging de Russische rechtbank niet in mee, mede vanwege de getuigenis van het jongetje voorafgaand aan de rechtszaak.
De advocaat van de huisarts, Leonid Solovjev, trekt die getuigenis in twijfel. De uitwerkingen van het interview met het jongetje zouden lezen als een voorbereid verhaal, met veel te complexe woorden en zinsbouw voor een 7-jarige. ‘Termen als ‘legitiem doelwit’ en ‘agressie’ – Ik betwijfel ten zeerste of een jong kind die kan noemen, laat staan onthouden en herhalen’, zei Solovjev in een interview.
Russische mensenrechtenorganisaties en medici hebben zich uitgesproken over de zaak. Al meer dan duizend mensen ondertekenden een open brief om Boejanova te steunen. Zij roepen jonge mensen op later geen medisch beroep te kiezen, want mensen ‘kunnen zich altijd tegen je uitspreken, en dan beland je in de gevangenis’.
Jasper Daams
Ten minste vier burgers, waaronder drie kinderen, zijn gedood door een Russische luchtaanval op de stad Kryvyi Rih. Dat meldt de plaatselijke gouverneur, Serhiy Lysak, op Telegram. Bij de aanval raakten volgens Lysak nog veertien mensen gewond.
De aanval trof onder meer een appartementencomplex, café en ziekenhuis in de stad. Kryvyi Rih, de tweede grootste stad in Oekraïne qua oppervlakte, ligt op zo’n 80 kilometer afstand van het oorlogsfront in het zuiden van Oekraïne, volgens de gezaghebbende openbare kaart DeepState. Voor de uitbraak van de oorlog woonden er in Kryvyi Rih meer dan 600 duizend mensen.
Op 100 kilometer ten zuidwesten van Kryvyi Rih zijn gisteravond nog vijf burgers gedood in de stad Mykolaiv. Deze stad werd door een Russische drone-aanval getroffen, meldt persbureau AP.
Volgens het Oekraïense leger vuurde Rusland vannacht 110 Russische drones af naar het zuiden van Oekraïne. Hiervan zouden er 46 zijn neergehaald door het Oekraïense leger.
Frank Rensen
Noord-Korea heeft een historisch defensieakkoord geratificeerd met Rusland. Dat meldt het Noord-Koreaanse staatsagentschap KCNA. Het akkoord bezegelt de toenadering tussen beide landen, vooral met betrekking tot de oorlog die Moskou voert in Oekraïne.
Het akkoord ‘is geratificeerd in de vorm van een decreet’ dat getekend werd door de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un op 11 november, zegt KCNA. Een dag eerder maakte Moskou bekend dat de Russische leider Vladimir Poetin het militaire samenwerkingsakkoord had ondertekend.
Het akkoord tussen beide landen kwam tot stand tijdens een zeldzaam bezoek van Poetin aan Pyongyang in juni. Ze kwamen erin overeen om elkaar ‘onmiddellijke militaire hulp’ te bieden als een van hen aangevallen wordt.
Volgens Kyiv zijn al ongeveer 11.000 Noord-Koreaanse militairen op dit moment in Rusland.
Belga
Dit was het belangrijkste nieuws over de oorlog in Oekraïne van afgelopen week:
• Rusland sluit niet uit dat nog voor de inauguratie van Donald Trump op 20 januari een gesprek plaatsvindt tussen hem en de Russische president Vladimir Poetin. Dat meldt Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov. Moskou reageerde nog niet openlijk op de verkiezingswinst van Trump, maar benadrukte wel dat de VS een vijandig land blijven. Dat Trump en Poetin in de toekomst met elkaar in gesprek gaan, lijkt een kwestie van tijd; de twee hadden een goede verstandhouding tijdens Trumps eerste termijn als president.
• De Amerikaanse president Joe Biden zou haast maken met het laatste steunpakket aan Oekraïne, in navolging van de verkiezingswinst van Donald Trump. Dat meldt nieuwssite Politico, op basis van anonieme ambtenaren in de regering. Biden zou opdracht hebben gegeven voor het produceren van wapens voor Oekraïne, in plaats van die in te kopen bij leveranciers, zoals gewoonlijk.
• Het Russische leger heeft een strijdmacht van vijftigduizend soldaten verzameld om Oekraïne uit de Russische provincie Koersk te verjagen. De strijdmacht zou bestaan uit zowel Russische als Noord-Koreaanse soldaten. De afgelopen dagen heeft Rusland met behulp van die troepenmacht terreinwinst geboekt in Koersk, zo erkent ook de opperbevelhebber van het Oekraïense leger, Oleksandr Syrsky.
Lees hier het volledige liveblog van vorige week terug.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant