Tijdens de kabinetten-Rutte werd veelvuldig geklaagd over de uitverkoop van de bv Nederland en de leegloop van de Amsterdamse beurs. Buitenlandse bedrijven kochten Nederlandse beurspareltjes op zoals de commerciële zenders de sterren van de publieke omroep.
Maar in 2020 gebeurde het omgekeerde. Het aan het brein van de Enschedese student Jitse Groen ontsproten Just Eat Takeaway, in Nederland bekend van Thuisbezorgd.nl, sloeg genadeloos terug en kocht het Amerikaanse Grubhub voor 7,3 miljard dollar (6,5 miljard euro).
‘Een droomcombinatie’ noemde topman Jitse Groen het. Hiermee was de een na grootste maaltijdbezorger in de wereld gecreëerd. En Groen wilde hoe dan ook de grootste worden. Just Eat Takeaway moest het visitekaartje worden van de Nederlandse platformeconomie.
Over de auteur
Peter de Waard is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Nu wordt Grubhub weer verkocht voor eentiende van het aankoopbedrag . De beurskoers van Just Eat Takeaway is sinds de overname gedaald van 110 naar 13 euro. Het is een van de grootste miskopen in de Nederlandse vennootschapsgeschiedenis – nog wel na die van ABN Amro in 2007, door een bankentrio. Liefst 6 miljard euro is in rook opgegaan.
Groen had beter kunnen weten. Hoogleraar Hans Schenk van de Universiteit Utrecht had vlak voor de overname van Grubhub op grond van gedegen onderzoek al vastgesteld dat 75 tot 80 procent van de fusies en overnames mislukken. In slechts 20 à 25 procent van de gevallen wordt waarde gecreëerd, zo rekende hij uit op grond van het verloop van de beurskoersen.
Maar aandeelhouders zijn daar meestal blind voor. De financiële markt is nu eenmaal gek op fusies en overnames. Bij de bekendmaking stijgt zowel de beurskoers van het bedrijf dat wordt overgenomen als dat van de overnemer. Maar drie jaar later is de koers van het nieuwe bedrijf met gemiddeld 20 procent gedaald.
De Harvard Business Review concludeerde dat in de Verenigde Staten 70 tot 90 procent van de overnames mislukt. Voorbeelden zijn er te over. In 2011 betaalde Google 12,5 miljard dollar voor Motorola Mobility – het eerder door Motorola Inc. afgesplitste onderdeel dat mobieltjes en tablets fabriceerde. Drie jaar later stootte Google het bedrijf alweer af: het Chinese Lenovo nam het over voor 2,9 miljard. Een verlies van bijna 10 miljard.
Microsoft vertilde zich in 2014 aan de overname van Nokia waarmee in een klap de achterstand op de mobiele markt zou worden ingehaald. Het techbedrijf betaalde 7 miljard voor de Finse telecomgigant. Het werd een tragedie. Microsoft verloor the battle of the devices van Apple en Android en schreef de investering helemaal af.
De grootste zeperd – het wereldrecord – staat nog altijd op naam van America Online, dat in 2001 voor een gigabedrag van 147 miljard dollar mediareus Time Warner overnam. Een jaar later rapporteerde het nieuwe bedrijf een verlies van 99 miljard dollar.
Bedrijfsbestuurders zijn hardleers. Ze willen niet weten dat vier van de vijf fusies en overnames mislukken. Megalomanie of grootheidswaanzin – ‘ik wil de grootste van de wereld zijn’ – doet het in de bestuurskamers beter dan bescheidenheid.
Als Nederland uitverkoop houdt, zijn in vier van de vijf gevallen de buitenlandse overnemers de sigaar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns