De radicaal-conservatieve stokebrand Matt Gaetz kan zich opmaken voor mogelijk de belangrijkste post uit Trumps regering. Als beoogd minister van Justitie wordt één ding van hem verwacht: loyaliteit.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Schok, afkeurende woorden, mensen die naar adem zeggen te happen. Het zijn niet de reacties van Democraten op Trumps nominatie van Matt Gaetz als minister van Justitie, maar die van zijn Republikeinse collega’s. ‘Ik heb eigenlijk niets positiefs te melden’, reageerde de gematigde Republikein Don Bacon.
Dat is niet voor niets. Gaetz’ felle aanvallen op Democraten én Republikeinen, zijn omstreden uitspraken en de beschuldigingen aan zijn adres over seksueel misbruik, hebben van hem een weinig geliefde figuur gemaakt in Washington D.C. ‘Ik zit in het Congres met een paar echte schurken’, zei de Republikeinse parlementariër Tony Gonzales eerder dit jaar met verwijzing naar Gaetz.
Zelf noemt de 42-jarige Gaetz, die een uiterst behoudend district in Florida vertegenwoordigt in het Huis van Afgevaardigden, zich een ‘uitgesproken conservatieve provocateur’. Precies zoals Trump het graag ziet.
Trumps justitieministers uit zijn eerste regering dienden jaren als openbaar aanklager of hadden er een hele carrière binnen het ministerie opzitten. Gaetz heeft amper ervaring. Hij is de zoon van een bekend lokaal politicus uit Florida en werkte na een rechtenstudie kort in de advocatuur, voordat hij de lokale politiek van zijn thuisstaat inging.
Dat wil niet zeggen dat Gaetz nooit in aanraking is gekomen met het ministerie van Justitie. Twee jaar geleden startten federale aanklagers nog een onderzoek tegen hem op verdenking van seksueel misbruik van een 17-jarige meisje. Hoewel zij uiteindelijk besloten hem niet te vervolgen, loopt er in het Huis van Afgevaardigden nog wel een onderzoek naar de zaak.
Door een handig een-tweetje met Trump heeft Gaetz dat onderzoek behendig de pas afgesneden. Kort nadat Trump de voordracht bekend had gemaakt, kondigde Gaetz aan terug te treden als afgevaardigde. Daarmee komt automatisch een einde aan het onderzoek. Vrijdag zouden commissieleden stemmen over het naar buiten brengen van een onderzoeksrapport, dat volgens Amerikaanse media ‘zeer schadelijke’ conclusies over Gaetz zou bevatten. Zelf heeft hij altijd zijn onschuld volgehouden.
Ook Trump zag zich de afgelopen jaren in het nauw gedreven door een heel scala aan onderzoeken en rechtszaken. Vandaar dat hij niet zocht naar een minister met ervaring en een onbesmet blazoen, maar een die blinde loyaliteit toont.
De onderzoeken naar vermeende samenwerking tussen Rusland en de Trump-campagne om de verkiezingen van 2016 te beïnvloeden, liggen de aankomende president ook nog vers in het geheugen. Woedend was hij dat zijn eigen ministers daar geen stokje voor staken, lak als hij had aan het goed verankerde presidentiële gebruik dat het Witte Huis zich niet bemoeit met het reilen en zeilen van het ministerie van Justitie.
Wars van politieke mores wil Trump nu een minister die linksom of rechtsom regelt dat het ministerie weer in de pas loopt. Gaetz moet een einde maken aan wat Trump ‘weaponization’ van het overheidsapparaat en het rechtssysteem noemt, die in zijn ogen een ‘heksenjacht’ tegen hem en zijn medestanders hebben ontketend. De macht om politieke tegenstanders te vervolgen, zoals Trump tijdens de campagne aankondigde, zou als justitieminister bij Gaetz komen te liggen.
De woorden van Trump hebben weerklank gevonden bij Gaetz. ‘Of we krijgen de overheid weer aan onze kant, of we schrappen de financiering en schaffen de boel af’, zei hij vorig jaar. Daarbij noemde hij niet alleen het ministerie van Justitie, maar ook de opsporingsdienst FBI en het volksgezondheidsinstituut CDC.
Zo loyaal als Gaetz is aan Trump, zijn er maar weinig in het Capitool. In hetzelfde jaar dat Trump onverwachts voor het eerst zijn intrek nam in het Witte Huis, deed Gaetz zijn intrede in de nationale politiek. Daar ontwikkelde hij zich al snel tot een van Trumps meest loyale pleitbezorgers. Het Rusland-onderzoek noemde Gaetz een hoax. Bovendien omarmde hij Trumps leugens over verkiezingsfraude.
Ook partijgenoten moeten het ontgelden. Vorig jaar stond Gaetz aan de wieg van de revolte tegen Kevin McCarthy, de Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigen. McCarthy had het gewaagd samen te werken met Democraten om een begrotingsconflict opgelost te krijgen. Eerder leidde Gaetz’ kruistocht tegen McCarthy al in de parlementszaal tot een handgemeen met een bondgenoot van de fractievoorzitter.
Het is dan ook geen uitgemaakte zaak dat Gaetz minister van Justitie zal worden. Enkele Republikeinen in de Senaat, die moet stemmen over Gaetz’ voordracht, zijn sceptisch over zijn kandidatuur. Trump, intussen, heeft er alle vertrouwen in: ‘Matt zal [...] het zwaar beschadigde vertrouwen van de Amerikanen in het ministerie van Justitie herstellen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant