In etappes wordt deze en komende week het treinverkeer platgelegd. Woensdagochtend staakten de ProRail-medewerkers in Amsterdam en Alkmaar. ‘Niemand werkt om armer te worden.’
is economieverslaggever. Hij schrijft onder meer over de luchtvaart en de spoorwegen. Hij doet verslag over de staking bij ProRail vanuit Alkmaar.
Het is woensdagochtend iets na zessen als Kim van Wijk met een groepje collega’s door de binnenstad van Alkmaar loopt. Normaal gesproken zit de ProRail-medewerker op dit tijdstip achter een groot computerscherm. Daar monitort ze als verkeersleider het treinverkeer in een groot deel van Noord-Holland. Zo’n honderd treinen per uur denderen door dit gebied; zij voorkomt dat er ongelukken gebeuren.
Maar Van Wijk (38) is niet op haar post, ze staakt. Met stevige pas is ze onderweg naar de lokale vestiging van de vakbond, voor een kop koffie en koekjes. Omdat de stad nog in diepe slaap verkeert, ziet niemand hun rode actiehesjes en bijpassende FNV-mutsjes.
In Amsterdam en hier, in Alkmaar, zijn de ProRail-medewerkers onder leiding van de vakbond FNV begonnen aan een reeks van stakingen die het passagiersvervoer in heel Nederland dreigen te treffen. De medewerkers van de spoorbeheerder eisen 13 procent meer loon. De directie is niet zo vrijgevig: ProRail biedt een salarisstijging van bijna 8 procent voor de minst betaalde medewerkers en ruim 4 procent voor de hoogste loonschalen.
Een schoffering van alle 5.600 werknemers, vindt Van Wijk, die als gestaald kaderlid voorgaat in de strijd. Ze verdienen bij ProRail ‘zeker geen slecht salaris’, zegt ze, terwijl ze stroopwafels uitdeelt. Een gemiddelde verkeersleider krijgt bruto 5.000 euro per maand inclusief onregelmatigheidstoeslagen. Dat is zo’n 1,5 keer een modaal salaris.
Maar wat wringt, is dat de directie te weinig rekening houdt met de inflatie. Als de lonen niet even hard meestijgen als de inflatie, ga je er in koopkracht op achteruit. ‘En niemand werkt om armer te worden.’ De vijf collega’s, die niet met naam in de krant willen, geven tal van voorbeelden. Een verruilde de Albert Heijn voor de Vomar, een ander haalt minder vaak een patatje bij de snackbar.
Toch volgen collega-vakbonden de FNV-actie met opgetrokken wenkbrauwen. De FNV is met zo’n duizend leden veruit de grootste bij ProRail. Het kleinere CNV (265 leden) en VHS (50 leden) staken niet mee.
‘Niet reëel’, noemt CNV-bestuurder Jerry Piqué de looneis van 13 procent. ‘De koopkracht is achteruitgegaan, maar dat geldt voor meeste werknemers in Nederland. Onze leden snappen dat ProRail de komende jaren voor een grote financiële uitdaging staat. Dan kun je niet blijven uitgeven.’
Ook Piqué benadrukt dat er weinig sectoren zijn waar de vakbond zo machtig is als bij de spoorwegen. ‘Je hoeft maar met een paar man te staken en het treinverkeer ligt plat.’ Die macht brengt verantwoordelijkheden met zich mee. ‘Je moet heel voorzichtig zijn met het inzetten van het stakingsmiddel. Je moet ook blijven afwegen: wat doet dit met het bedrijf en de verhoudingen met de directie.’
Maar de FNV-leden peinzen er niet over de acties te schrappen. In Alkmaar en Amsterdam zit de werkonderbreking erop, vrijdag nemen de collega’s in Utrecht het stokje over. Komende week volgt de rest van het land. Zolang de ProRail-directie en haar medewerkers niet nader tot elkaar komen, is het de reiziger die het onderspit delft. Naar schatting 170 duizend reizigers zijn woensdag geraakt.
Een van hen is Lisette Reumel (55). De nachtdienst van de zorgmedewerker zit er net op, maar de trein naar huis rijdt niet, en dus zit ze al twee uur op het stationsbankje, ineengedoken in haar winterjas. Ze belt beurtelings familieleden, collega’s en vrienden en foetert hen uit. Het Sranantongo galmt over het verder vrijwel lege Alkmaarse perron.
Na het zestiende telefoontje hangt ze op en zucht ze diep. ‘Ik werk ’s nachts, dus als ik thuiskom kijk ik geen tv. Maar mijn man, zoon, dochter: niemand heeft me verteld dat de trein niet rijdt.’ De Surinaams-creoolse vrouw schudt haar hoofd. ‘Ik heb een zware nacht gehad en nu kan ik niet naar mijn bed. Verschrikkelijk.’ Op begrip hoeven de actievoerders niet te rekenen. ‘Ik wil ook meer geld. Maar als ik voor iemand moet zorgen, ga ik toch ook niet staken.’
Actievoerend kaderlid Van Wijk zit toch anders in de wedstrijd. ‘Elke dag beteken ik iets voor de maatschappij. Wij zorgen dat grote groepen mensen van A naar B kunnen.’ Ze noemt het dan ook extra cru dat ze de reiziger nu moet teleurstellen. ‘Die duperen is het laatste wat we willen. Dit doen we niet omdat we het leuk vinden. Maar het is een uiterst redmiddel.’
De NS waarschuwt dat de acties bij ProRail vrijdagochtend ‘zeer forse’ gevolgen kunnen hebben. Door de nieuwe staking ligt het treinverkeer in Midden-Nederland tussen 06.00 uur en 09.00 uur plat. Er rijden geen treinen van en naar Amersfoort, Utrecht, Alphen, Arnhem, Apeldoorn, Den Bosch, Gouda en Hilversum. Ook het internationale treinverkeer zal de gevolgen ondervinden. Na 09.00 uur gaan de treinen weer rijden. Reizigers moeten nog wel de hele ochtend rekening houden met verstoringen en uitval van treinen. Het advies is om kort voor vertrek de reisplanner te bekijken. Ook maandag 18 (regio Rotterdam en Den Haag), woensdag 20 (Eindhoven en Maastricht) en vrijdag 22 november (Zwolle, Groningen en Arnhem) wordt er door ProRail-medewerkers gestaakt. Wat de gevolgen voor de reizigers zullen zijn, wordt de komende dagen bekendgemaakt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant