In rap tempo maakt aanstaand president Donald Trump bekend wie onder zijn leiderschap het Amerikaanse buitenlandbeleid gaat helpen vormgeven. Naast hun grote loyaliteit aan Trump hebben alle voorgedragen kandidaten nog een overeenkomst: hun afkeer van China.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Een aantal Republikeinen kon zijn verbazing niet onderdrukken. ‘Wow’, was de reactie van de gematigde Republikeinse senator Lisa Murkowski, nadat Trump dinsdag Pete Hegseth had aangewezen als Amerika’s eerstvolgende minister van Defensie. Hegseth is een man met uitgebreide militaire ervaring, maar bestuurlijke ervaring heeft hij nauwelijks. Hij verwierf vooral bekendheid als presentator van het door Trump geliefde programma Fox & Friends.
Een van Hegseths standpunten is in ieder geval helder: ‘China bouwt een leger dat specifiek is gericht op het verslaan van de Verenigde Staten’, betoogde hij onlangs bij de presentatie van zijn boek The War on Warriors: Behind the Betrayal of the Men Who Keep Us Free. Amerika loopt volgens Hegseth ‘altijd een decennium achter’ en is nog bezig ‘met het uitvechten van de vorige oorlog’.
Hegseth voegt zich bij de uitdijende groep van haviken ten opzichte van China die Trumps buitenlandbeleid gaan vormgeven: Marco Rubio als minister van Buitenlandse Zaken, Elise Stefanik als VN-ambassadeur, Michael Waltz als nationale veiligheidsadviseur en John Ratcliffe als baas van de inlichtingendienst CIA.
Als senator namens Florida heeft Rubio een reputatie opgebouwd als hardliner die een agressief beleid voorstaat tegenover China. Ook de regimes van Iran, Cuba (het geboorteland van zijn geïmmigreerde ouders) en Venezuela moeten het bij hem ontgelden. Rubio’s verwachte nominatie moet Trump overigens nog bekendmaken.
In het ‘America First’-tijdperk van Donald Trump leken ‘neocons’ als Rubio binnen de Republikeinse partij een uitstervend gezelschap. Neo-conservatieven als Dick Cheney en Donald Rumsfeld drukten begin deze eeuw als respectievelijk vicepresident en defensieminister nog hun stempel op het interventionistische buitenlandbeleid van de Republikeinse president George W. Bush, onder meer met de oorlog in Irak.
Trumps isolationistische MAGA-Republikeinen storen zich mateloos aan wat zij de ‘oorlogszucht’ noemen van neocons, die volgens hen de Amerikaanse belastingbetaler met miljarden kostende oorlogen opzadelen. Met hun vijandige blik op China krijgen (voormalige) neocons als Rubio niettemin een plek aan Trumps tafel.
Dat is opvallend, want Trumps zoon Donald jr. verklaarde vlak na de verkiezingswinst van zijn vader nog: ‘We moeten alle neoconservatieven en oorlogshitsers uit Trumps regering houden.’ Donald jr. heeft zich nog niet uitgelaten over de recente voordrachten.
Tot vreugde van zijn radicale MAGA-achterban liet Trump eerder weten geen plek te hebben voor Nikki Haley, zijn vroegere VN-ambassadeur, en Mike Pompeo, oud-minister van Buitenlandse Zaken. Beiden staan te boek als neocons.
De verwachte voordracht van Rubio leidde in MAGA-kringen tot verontwaardigde reacties. ‘Velen die hoopten dat Trump 2.0 anders zou zijn dan Trump 1.0 voelen zich ontmoedigd en verraden’, stelde oud-presidentskandidaat Ron Paul, een bekend criticus van neo-conservatieven.
In zijn eerste termijn sprak Trump veelvuldig over de ‘Chinese dreiging’ en ontketende hij een handelsoorlog met Beijing. Tijdens de afgelopen presidentscampagne opperde hij het instellen van importtarieven van 60 procent op goederen uit China.
Als het om China gaat, weet Trump dat Rubio aan zijn zijde staat. Als hoogste Republikein van de inlichtingencommissie van de Senaat riep Rubio eerder dit jaar de regering-Biden op de verkoop van Amerikaanse producten als chips aan de Chinese techgigant Huawei volledig te verbieden – daarin werd hij gesteund door de nu door Trump voorgedragen VN-ambassadeur Elise Stefanik.
In Rubio’s wereldbeeld zijn de VS en China met elkaar verwikkeld in een zero sum game. ‘De militaire macht van Beijing, de ideologische bedreiging voor de democratie, de technologische ambities en de invloed op de wereldmarkt vormen een nog ernstiger en systematischer dreiging dan de Sovjet-Unie ooit had.’
De afkeer is wederzijds: Beijing heeft verschillende keren sancties ingesteld tegen Rubio vanwege zijn kritiek op mensenrechtenschendingen in China jegens de Oeigoeren en vanwege zijn steun voor democratische stemmen in Hongkong. Vanwege die sancties is het onduidelijk of Rubio op dit moment China binnen mag.
Twitter bericht wordt geladen...
Trumps beoogde nationale veiligheidsadviseur Michael Waltz, op dit moment nog lid van het Huis van Afgevaardigden namens Florida, spreekt over China als een ‘existentiële dreiging’. In de aanloop naar de Olympische Winterspelen van 2022 in Beijing riep hij op tot een Amerikaanse boycot, onder meer vanwege vermeende pogingen van China om de uitbraak van het coronavirus onder de pet te houden.
Volgens John Ratcliffe – die in de vorige regering-Trump directeur was van de nationale inlichtingendienst – is China ‘vandaag de dag de grootste bedreiging voor Amerika, en de grootste bedreiging wereldwijd voor democratie en vrijheid sinds de Tweede Wereldoorlog’.
In deze hernieuwde Koude Oorlog-retoriek dreigen Oekraïne en de Navo het kind van de rekening te worden. Waltz stelde onlangs in een opiniestuk dat de oorlogen in Oekraïne en de Gazastrook ‘dringend’ tot een einde gebracht moeten worden, zodat de VS zich kunnen focussen op de dreiging vanuit China. De radicaal-conservatieve flank van de Republikeinen is fel gekant tegen de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne.
Ook bij Rubio klonk in het debat over Oekraïne de Trumpiaanse retoriek dat de VS met hun steun aan dat land een ‘patstelling’ financieren en dat de oorlog ‘tot een einde gebracht moet worden’. Rubio, Waltz en ook Stefanik stemden eerder dit jaar in het Congres tegen een omvangrijk steunpakket voor Oekraïne.
Stuk voor stuk bekritiseerden de leden van Trumps nieuwe buitenlandteam Navo-lidstaten in Europa vanwege het niet nakomen van hun betalingsverplichtingen aan het bondgenootschap. Hegseth zette de Europese bondgenoten weg als ‘zelfingenomen, impotente landen’.
Over het conflict in het Midden-Oosten bestaat eveneens weinig licht tussen de topmannen en -vrouwen in spé: allen scharen zich vierkant achter Israël in de strijd tegen Hamas, Hezbollah en Iran.
Zo kunnen Amerika’s oude bondgenoten en nieuwe rivalen zich opmaken voor roerige jaren. Zoals Trump het verwoordde in zijn aankondiging van Hegseths voordracht: ‘Met Pete aan het roer, zijn Amerika’s vijanden gewaarschuwd.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant