Het kabinet ziet nieuwe groeikernen rondom steden als een belangrijke oplossing voor het gebrek aan betaalbare woningen. Eerdere groeikernen als Zoetermeer en Nieuwegein waarschuwen woonminister Keijzer niet dezelfde fouten te maken als in het verleden.
is politiek verslaggever van de Volkskrant.
Ruim een miljoen Nederlanders woont in een van de groeikernen, de ‘overloopgebieden’ die in de jaren zeventig en tachtig zijn gebouwd rond grote steden omdat daar te weinig plek was. Voorbeelden zijn de nieuwgebouwde stad Almere en wijken die in opdracht van het Rijk een enorme groeispurt maakten, zoals in Capelle aan den IJssel, Purmerend, Zoetermeer, Nieuwegein, Nissewaard en Helmond.
Ook destijds hoopte de overheid met deze aanpak de woningnood op te lossen. Dat is toen deels gelukt. Uit onderzoek dat woensdag aan woonminister Mona Keijzer is gepresenteerd, blijkt evenwel dat deze 20ste-eeuwse groeikernen allemaal kampen met structurele problemen op sociaal, economisch en fysiek vlak.
Vertegenwoordigers van oude groeikernen waarschuwen Keijzer om niet dezelfde fouten uit het verleden te maken nu het kabinet op het punt staat wederom samen met projectontwikkelaars nieuwe groeikernen uit de grond te stampen.
Het gaat deze keer om zeventien nieuwe, grootschalige woningbouwlocaties in de Randstad en rondom steden als Eindhoven, Nijmegen, Zwolle en Groningen. Bij elkaar opgeteld hebben de twaalf provincies woningbouwafspraken gemaakt die neerkomen op bijna een miljoen nieuwe woningen in het jaar 2030.
Een van de belangrijkste problemen waar 20ste-eeuwse groeikernen zoals Zoetermeer, Nieuwegein en Helmond mee te maken hebben, is dat er van tevoren niet goed is nagedacht over de ‘sociale cohesie’ in deze nieuwe wijken – oftewel de mate waarin de buurtbewoners zich verbonden voelen met elkaar.
Bij de bouw van deze groeikernen zijn voorzieningen als buurtcentra, sportfaciliteiten en culturele instellingen slechts in beperkte mate gerealiseerd, met als gevolg dat buurtbewoners slechts beperkt contact hebben met elkaar.
De vertegenwoordigers van de 20ste-eeuwse groeikernen raden de minister dan ook aan om vanaf het begin te investeren in ontmoetingsplekken voor buurtbewoners, zeker ook voor jongeren. Gebeurt dat niet, dan ervaren bewoners zo’n nieuwe groeikern als niet erg aantrekkelijk om in te wonen.
Dit gevoel is in de eerdere groeikernen versterkt door de vaak eentonige bouw, het achterstallige onderhoud en de beperkte lokale werkgelegenheid.
Het gevolg van die ‘lage woonaantrekkelijkheid’ is dat het vooral mensen met lagere en middeninkomens zijn die naar deze locaties verhuizen. Zij gaan daar naartoe vanwege de relatieve ‘betaalbaarheid van de woningen’.
Echter, zodra ze iets meer verdienen, trekken ze weg naar de wat luxere grote steden met meer culturele voorzieningen, meer werk om de hoek en beter onderwijs voor de kinderen. Vooral de iets armere, minder hoogopgeleide mensen blijven achter in de oude groeikernen.
De wijken komen daardoor in een soort vicieuze cirkel terecht. Mede door de armoede in de wijk scoren ze slecht op veiligheid. Huiselijk geweld en drugsmisdrijven komen bijvoorbeeld relatief vaak voor, concluderen de onderzoekers in opdracht van de groeikernen zelf en het ministerie van Binnenlandse Zaken. Net zoals jeugdproblematiek.
‘Relatief veel gezinnen verkeren in kwetsbare omstandigheden, waardoor de ouderlijke aandacht voor jongeren minder intensief is’, staat in het rapport. Ook het lokale onderwijs staat onder druk. Er is een tekort aan docenten in deze wijken en scholen zijn vaak slecht onderhouden.
De oude groeikernen vragen het kabinet om hulp om de problemen in hun wijken alsnog op te lossen (‘Actie is nodig’) en geven minister Keijzer tegelijkertijd lessen mee om in de nog te bouwen nieuwe groeikernen een andere afslag te nemen.
Een hoop problemen kunnen volgens de onderzoekers voorkomen worden als in de nieuwe grootschalige bouwlocaties vanaf het begin wordt gelet op het creëren van voldoende lokale voorzieningen, werkgelegenheid en een gevarieerd woningaanbod met verschillende huizentypen in verschillende prijsklassen.
Daardoor ontstaan volgens hen meer gemengde en veiliger wijken, waarin verschillende inkomensgroepen zich thuis voelen en er vervolgens ook graag blijven wonen.
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant