Rellen, hit-and-runacties, dreigementen en verboden demonstraties: het gebeurde de afgelopen dagen allemaal in Amsterdam. In een twaalf pagina's tellende brief beschreef de driehoek (burgemeester, politie en justitie) wat er in de hoofdstad is gebeurd. We zetten de feiten op een rij.
Vooraf: 'Geen concrete dreiging'
De Amsterdamse burgemeester Femke Halsema vraagt de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) om een dreigingsinschatting te maken voor donderdag 7 november. Dat doet ze vanwege de Europa League-wedstrijd Ajax-Maccabi Tel Aviv en de herdenking van de Kristallnacht op die avond.
De NCTV concludeert dat er geen sprake is van een concrete dreiging.
Woensdagmiddag: Pro-Palestijns protest verplaatst
De Amsterdamse driehoek roept het gebied rondom de Johan Cruijff ArenA toch uit tot veiligheidsrisicogebied. De maatregel gaat donderdag om 13.00 uur in.
Pro-Palestijnse demonstranten willen op de wedstrijddag bij de ingang van het Ajax-stadion demonstreren tegen de komst van de Israëlische voetbalclub en zijn supporters. Die betoging wordt verplaatst naar het Anton de Komplein, dat 800 meter verderop en buiten de looproute van supporters ligt.
Woensdagavond en -nacht: de eerste incidenten
De avond voor de wedstrijddag verloopt rustig, maar 's nachts zijn er diverse incidenten. Een groep van ongeveer vijftig Maccabi-supporters trekt op het Rokin een Palestijnse vlag van een gevel. Dat kun je in de video hieronder zien. Enkele personen dragen gezichtsbedekking.
De groep splitst zich op en loopt richting station Amsterdam Centraal en het Spui. Ze roepen leuzen en vernielen taxi's.
De politie ziet online oproepen aan taxichauffeurs om zich te mobiliseren. De chauffeurs gaan richting de vestiging van Holland Casino aan het Max Euweplein. Daar bevinden zich dan vierhonderd Israëlische supporters. De politie weet een grote confrontatie tussen de groepen te voorkomen.
Donderdagmiddag: actiebereidheid wordt zichtbaar
Honderden Maccabi-supporters verzamelen zich 's middags op de Dam. Ze steken zwaar vuurwerk af en dragen fakkels.
's Middags verschijnen op sociale media steeds meer oproepen om tegen de Maccabi-fans in actie te komen. Ook krijgt de politie signalen dat taxichauffeurs worden opgeroepen om samen te komen bij metrostation Strandvliet, waar Maccabi-supporters uitstappen. Daarom zijn daar veel agenten aanwezig.
Donderdagavond en -nacht: Maccabi-supporters belaagd en mishandeld, incidenten met 'antisemitisch karakter'
Rond 19.00 uur verzamelen honderden demonstranten zich op het Anton de Komplein. Zij roepen leuzen als "Free Palestine" en "Allahoe akbar". Een aantal betogers probeert bij het stadion te komen, al probeert de politie ze op afstand te houden. Ze steken vuurwerk af en zwaaien met Palestijnse vlaggen. Er zijn harde knallen te horen.
Na de voetbalwedstrijd is het rond het stadion rustig, maar in de binnenstad gaat het mis. Maccabi-supporters worden op meerdere plekken belaagd, mishandeld en bekogeld met vuurwerk.
Op beelden is te zien dat mensen die op de grond liggen nog getrapt worden. Vijf slachtoffers raken gewond en moeten naar het ziekenhuis. De ME moet verschillende keren ingrijpen. De relschoppers gaan er snel vandoor, waardoor het moeilijk is om ze op te pakken.
Na middernacht ontstaan er nog meer problemen. Relschoppers maken zich schuldig aan gewelddadige hit-and-runacties gericht op Israëlische supporters en het uitgaanspubliek.
Ook Maccabi-supporters zorgen voor onrust, ziet fotograaf Annet de Graaf. Ze legt op X vast dat aanhangers vuurwerk afsteken en op het Damrak voorbijgangers belagen. Op de beelden zijn supporters met riemen en ijzeren pijpen te zien.
Burgemeester Halsema en de Israëlische ambassadeur hebben contact over de incidenten. Vanwege mogelijke internationale gevolgen zoekt Halsema rond 3.00 uur contact met premier Dick Schoof. Omdat ze hem niet kan bereiken, belt ze justitieminister David van Weel.
Direct daarna komt de driehoek bijeen. De algemeen commandant van de politie meldt dat de incidenten "een antisemitisch karakter" hebben. Zo heeft de politie screenshots van een oproep tot een "Jodenjacht". Ook zijn mensen op straat naar hun nationaliteit gevraagd.
Vrijdag: onrustige dag en een noodverordening
Halsema reageert woedend: "Amsterdam kijkt terug op een gitzwarte nacht en ook vandaag is het nog donker. Haatdragende, antisemitische relschoppers en criminelen hebben gisteravond en -nacht Joodse Israëlische bezoekers - te gast in onze stad - belaagd en in elkaar geslagen."
De hele dag zijn veel agenten op de been, maar om 15.30 uur ziet de politie zich genoodzaakt om opnieuw versterking te vragen. Er zijn signalen over een dreiging bij de Westermoskee. Later is er ook een bommelding bij een joods gebedshuis, maar dat blijkt vals alarm.
Om 19.00 uur gaat een noodverordening in. Die verbiedt demonstraties in de stad tot donderdag 12.00 uur.
Nacht van vrijdag op zaterdag: meer meldingen over 'antisemitische incidenten'
Vrijdagavond zou een taxichauffeur volgens het feitenrelaas iemand antisemitisch hebben bejegend. Rond 1.20 uur wordt geprobeerd een Palestijnse vlag in brand te steken. Later zou een man uit een taxi zijn gezet omdat hij Joods zou zijn. Ook is iemand mishandeld, waarna één persoon wordt aangehouden.
Leden van de Koninklijke Marechaussee worden bespuugd als zij die nacht "een Joods object" beveiligen. Een persoon wordt opgepakt.
Zaterdag: oproep om te rellen
Zaterdagavond ziet de politie meerdere oproepen om te rellen in de stad. Ook zijn er twee antisemitische meldingen waarin mensen op straat om hun paspoort worden gevraagd.
Daarnaast ziet de politie veel dreigementen. "Van doxing (intimidatie met persoonsgegevens, red.) van de mensen die Israëlische supporters zouden hebben aangevallen tot de oproep om moskeeën aan te vallen."
Zondag: onrust door verboden demonstratie
's Ochtends wordt de driehoek gewezen op een propagandafilmpje van Hamas, waarin de Palestijnse extremistische beweging de acties in Amsterdam opeist. Direct daarna zoekt de burgemeester contact met minister Van Weel en de NCTV. Halsema vraagt om een extra dreigingsanalyse met een focus op de vraag of er Hamas-gerelateerde groepen in de stad opereren.
Inmiddels heeft premier Schoof gezegd dat de claim "hoort bij een publiciteitscampagne van Hamas en op geen enkele werkelijkheid gestoeld is".
Later zegt de NCTV dat er nog altijd een risico op geweld is. Uit voorzorg schaalt de politie op. Dat is maar goed ook, want op de Dam en de Nieuwendijk is het 's middags opnieuw raak.
Nadat de rechter in een kort geding heeft besloten dat de noodverordening van kracht blijft, verzamelen honderden mensen zich om toch te demonstreren. Op de Nieuwendijk worden fietsen naar agenten gegooid, waarop de politie een charge uitvoert. Daarbij raakt iemand gewond.
De demonstranten weigeren te vertrekken. Daarom worden 340 personen gearresteerd, weggevoerd en vervolgens vrijgelaten. Ook zijn vijftig arrestanten vastgezet. Drie personen worden verdacht van zwaardere feiten.
Daarna: het blijft onrustig
De identiteit van alle verdachten achterhalen heeft volgens de driehoek de hoogste prioriteit. Een speciaal ingesteld opsporingsteam richt zich in eerste instantie op de hit-and-runacties.
In de dagen daarna blijft het onrustig in Amsterdam. Zo zijn er maandag rellen op Plein '40-'45 in Amsterdam-West. Relschoppers steken vuurwerk af, steken een tram in brand en bekogelen een politiebus.
Ook dinsdag heeft de politie aanwijzingen voor geweld in het stadsdeel. "Vrouwen en kinderen worden daarin opgeroepen thuis te blijven. Deze oproepen baren ons grote zorgen", zei politiechef Olivier Dutilh daarover.
Om 12.00 uur houdt de gemeenteraad een spoeddebat over de onrust in de stad. Om 17.00 uur is er een persmoment met premier Schoof. Hij zit daarvoor met een grote groep bewindslieden en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties op het Catshuis. Daar praat de premier over antisemitisme.
Source: Nu.nl algemeen