Wetenschappers hebben een mogelijke oorzaak gevonden van het ontstaan van mysterieuze kraters in Siberië. Een combinatie van klimaatverandering en een unieke zoutlaag onder de grond vormen de puzzelstukjes.
Het gaat om ruim twintig kraters in Siberië waarvan je de bodem niet kunt zien. Ze worden omringt met aarde en ijs. Tien jaar geleden verscheen het eerste gat van enkele honderden meters breed. Sindsdien zijn er meerdere kraters ontstaan. De meest recente werd afgelopen augustus ontdekt.
Lange tijd waren de kraters een raadsel voor wetenschappers. Nu blijkt dat de gaten zijn ontstaan door een combinatie van klimaatverandering en een ongewoon geologisch proces in de regio, schrijft CNN.
Het is algemeen bekend dat kraters ontstaan als er gassen onder het aardoppervlak vastzitten en zich ophopen. Er ontstaan dan eerst een heuvel en als de druk sterker wordt dan die van de grond erboven, explodeert die berg en worden gassen uitgestoten. Maar hoe die explosies in Siberië plaatsvonden, is uniek voor het gebied, stellen wetenschappers.
Onder de grond in Siberië bevindt zich een dikke laag permafrost. Dat is mix van aarde, rotsen en sediment die door ijs bij elkaar wordt gehouden. Daaronder zit een laag methaanhydraat, een vast vorm van methaangas.
Tussen die twee lagen zit een laag zout onbevroren water, wat cryopeg wordt genoemd. Omdat klimaatverandering de temperatuur opvoert, smelt de bovenste laag aarde. Daardoor sijpelt er water door de permafrost in de cryopeg.
Maar in die zoute cryopeg is niet genoeg ruimte voor extra water. Daardoor zwelt de laag op en neemt de druk toe. Zo ontstaan er scheuren naar het aardoppervlak die op hun beurt weer zorgen voor snelle drukverlaging richting de diepere laag methaanhydraat. Zo kan methaan via een explosie ontsnappen.
Dat is overigens geen snel proces. Het kan volgens de onderzoekers "tientallen jaren duren voordat zo'n explosie ontstaat".
Over de bijdrage van klimaatverandering aan de kraters zijn wetenschappers het eens. De oplopende temperaturen zorgen dat gassen eerder opstijgen en hoge druk veroorzaken. Ook zal de permafrost verkleinen en zullen steeds meer kraters ontstaan, zeggen de onderzoekers.
De kraters hebben op hun beurt ook invloed op klimaatverandering. Want bij elke explosie wordt methaan uitgestoten in de atmosfeer. Dat is tachtig keer sterker dan koolstofdioxide en dus zeer vervuilend. Hoewel de hoeveelheden niet vergelijkbaar zijn met wat de mens uitstoot, is het volgens de wetenschappers toch zorgelijk.
De meeste kraters ontstaan in afgelegen gebieden, maar er zijn zorgen dat ze in woonwijken zullen ontstaan of de olie- en gasbranche in de regio beïnvloeden. Het Olie- en Gasonderzoeksinstituut van de Russische Academie van Wetenschappen houdt de meest kritieke gebieden daarom in de gaten.
Wetenschappers zijn het eens dat mensen het klimaat opwarmen en destabiliseren. "En dat gaat snel", zeggen ze. "Het duurt geen millennia meer, het gebeurt in een paar decennia."
Source: Nu.nl algemeen