Volg hier al het nieuws over de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024. Al onze verhalen over de verkiezingen zijn verzameld in een overzichtelijke dossier.
Sonia Sotomayor, een liberale opperrechter aan het Amerikaanse Hooggerechtshof, is niet van plan op zeer korte termijn nog op te stappen zodat Democraten een eveneens liberale opvolger kunnen aanstellen. Dat melden Amerikaanse media op basis van bronnen rondom de 70-jarige rechter. In Democratische kringen bestaat de vrees dat aankomend president Donald Trump bij een voortijdig overlijden van Sotomayor haar kan vervangen door een conservatieve rechter.
Tot begin januari hebben Democraten nog een krappe meerderheid in de Senaat, dat stemt over de benoemingen van rechters tot het Hooggerechtshof. In progressieve kringen gingen om die reden stemmen op om Sotomayor daarvoor nog te vervangen door een jonge, eveneens liberale rechter. Rechters voor het Hooggerechtshof worden voor het leven benoemd.
Sotomayor op korte termijn vervangen zou vrijwel onmogelijk zijn. Het benoemingsproces duurt vanwege onder meer hoorzittingen in de Senaat in de regel maanden. De Republikeinen nemen dankzij hun verkiezingswinst over twee maanden al de teugels in handen in de Senaat. De progressieve senator Bernie Sanders zei afgelopen zondag het ‘geen verstandig plan’ te vinden om Sotomayor onder druk te zetten zich nog terug te trekken.
Tijdens Trumps eerste termijn als president wist hij al een grote stempel te drukken op de ideologische verhoudingen van het Hof, door drie conservatieve opperrechters aangesteld te krijgen. Die maakten samen met hun drie gelijkgestemde collega’s in 2022 een einde aan het nationale recht op abortus.
Een van hen, Amy Coney Barrett, verving in 2020 de kort daarvoor overleden liberale rechter Ruth Bader Ginsburg. ‘RBG’ had voor de start van Trumps termijn in 2016 meermaals oproepen uit progressieve kringen genegeerd om een stap opzij te doen, zodat de Democraten haar konden vervangen door een rechter van soortgelijke ideologische pluimage. Sommige Democraten vrezen de komende vier jaar een herhaling van dat scenario.
Thom Canters
Lees hier ook: Met de Republikeinse partij, het Congres en het Hooggerechtshof achter zich, ligt weinig Trump nog in de weg
Donald Trumps plannen om ministers te benoemen tijdens het reces van de Senaat, worden gesteund door de drie kandidaten die strijden om het Republikeinse voorzitterschap van het orgaan. In een bericht op X eiste Trump gisteren dat iedere Republikein die fractievoorzitter wil worden daarmee in moet stemmen.
Trump vreest dat de Democraten in de Senaat dwars kunnen liggen bij de benoemingen. De Senaat is belast met het goedkeuren van de kandidaten die de president voordraagt voor politieke en juridische functies, waaronder ministers. De Republikeinen hebben bij de recente verkiezingen de Senaat veroverd op de Democraten. Na de installatie van het nieuwe Congres, begin 2025, hebben de Republikeinen 53 van de 100 zetels in handen. Benoemingen vereisen een meerderheid.
De Democratische oppositie kan procedurele trucs inzetten om het benoemingsproces te vertragen, bijvoorbeeld door te weigeren het vereiste debat over een kandidaat in te korten. Om hen volledig buitenspel te zetten wil Trump kandidaten goedkeuren als de Senaat met reces is. De president mag in principe tijdelijk functionarissen benoemen als de Senaat met reces is, hoewel dit de laatste jaren dankzij een reglementaire ingreep niet mogelijk is geweest.
Rick Scott, vorige week herverkozen als senator namens Florida, reageerde instemmend op het bericht van Trump. ‘Ik zal alles doen wat nodig is om jouw benoemingen zo snel mogelijk door te krijgen’, reageerde hij op de aankomend president. Scotts kandidatuur wordt gesteund door techmiljardair Elon Musk.
Twitter bericht wordt geladen...
Ook John Thune, op dit moment de tweede hooggeplaatste Republikein in de Senaat, stelde dat ‘alle opties op tafel liggen’ om Trumps kandidaten zo snel mogelijk benoemd te krijgen, ‘inclusief recesbenoemingen’. De derde kandidaat, John Cornyn, wees eveneens op het recht van presidenten om benoemingen te doen tijdens een reces.
De positie van Republikeinse Senaatsleider is vacant, omdat de huidige fractievoorzitter Mitch McConnell na zeventien jaar heeft besloten een stap terug te doen. Deze woensdag zal de fractie achter gesloten deuren stemmen over wie McConnell zal opvolgen. Trump heeft formeel geen steun uitgesproken voor een van de drie kandidaten, maar heeft Thune en Cornyn in het verleden wel ‘zwak en inefficiënt’ genoemd.
Thom Canters
In een telefoongesprek na de door Trump gewonnen verkiezingen, heeft de aankomende president met de Russische president Vladimir Poetin gesproken over het ‘spoedig vinden van een oplossing voor de oorlog in Oekraïne’. Dat meldt The Washington Post op basis van anonieme ingewijden.
Trump heeft tijdens zijn campagne gezegd dat hij als president de oorlog binnen 24 uur zou beëindigen, hoewel hij niet uit de doeken heeft gedaan hoe. Zeker onder Trumps radicaal-conservatieve flank bestaat er grote weerstand tegen het voortzetten van de Amerikaanse militaire steun aan Oekraïne.
Een adviseur van Trumps campagne zei afgelopen weekend tegen de BBC dat de focus van de nieuwe regering zal liggen op het bereiken van vrede, in plaats van Oekraïne in staat stellen door Rusland bezet gebied te heroveren. Een woordvoerder van Trump zei dat deze Bryan Lanza niet namens Trump sprak.
In het telefoongesprek na de verkiezingen heeft Trump Poetin volgens The Washington Post gewaarschuwd voor het verder escaleren van de oorlog in Oekraïne. De aankomend president zou Poetin hebben herinnerd aan de grootschalige militaire aanwezigheid van de Verenigde Staten in Europa.
Oekraïne zou op de hoogte zijn gebracht van het telefoongesprek en er geen bezwaar tegen hebben gemaakt. Een dag na de verkiezingen belde Trump al met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Meerdere Amerikaanse media hebben bericht over hoe techmiljardair en Trump-bondgenoot Elon Musk ook deelnam aan dat gesprek.
Het Kremlin ontkent dat er een gesprek heeft plaatsgevonden tussen Trump en Poetin. Volgens woordvoerder Dmitri Peskov heeft Poetin nog geen concrete plannen om Trump te bellen. De Russische president feliciteerde Trump afgelopen donderdag wel met zijn verkiezingswinst en zei bereid te zijn met hem te praten.
Thom Canters
Aankomend president Donald Trump heeft aangekondigd dat Tom Homan als zogeheten grenstsaar deel uit zal maken van zijn nieuwe regering, zo schrijft hij in een bericht op zijn sociale medium Truth Social. Tijdens Trumps eerste termijn diende Homan tijdelijk als hoofd van de immigratiedienst ICE. Homan zal nu onder meer verantwoordelijk worden voor het plan om illegale migranten te deporteren.
Een van de belangrijkste verkiezingsbeloftes van Trump was het op touw zetten van een grootschalige deportatieoperatie van mensen zonder geldige verblijfspapieren. Naar schatting verblijven er zo’n 11 miljoen van hen in de Verenigde Staten.
Homan toonde zich tijdens de campagne voorstander van Trumps deportatieplannen. ‘Ik heb een boodschap voor de miljoenen illegale immigranten die Joe Biden in overtreding van de wet het land binnen heeft gelaten’, zei hij tijdens de Republikeinse Nationale Conventie deze zomer. ‘Jullie kunnen maar beter je spullen gaan pakken.’
Afgelopen weekend, nadat bekend was geworden dat Trump de verkiezingen had gewonnen, zei Homan op Fox News dat immigranten die illegaal in het land verblijven niet zullen worden opgespoord en gearresteerd door het leger. ‘Het wordt een doelgerichte, geplande operatie, uitgevoerd door de mannen van ICE’, aldus Homan.
In een interview met nieuwszender CBS voor de verkiezingen kondigde Homan aan dat onder Trump presidentschap er invallen gedaan zouden worden op plekken waar illegale immigranten werken. Tijdens Trumps eerste termijn vonden zulke invallen met gewapende agenten ook al plaats. Bovendien zei hij dat hele families tezamen gedeporteerd kunnen worden.
De positie van grenstsaar is geen officiële functie binnen de Amerikaanse regering. Tijdens de campagne gebruikte Trump meermaals de term om zijn opponent Kamala Harris mee aan te vallen. Vicepresident Harris had het bestrijden van de oorzaken van migratie in Midden-Amerika in haar portefeuille.
Waar Homans takenpakket naast de deportaties van illegale immigranten nog meer uit bestaat, is niet geheel duidelijk. Volgens Trump zal Homan niet alleen verantwoordelijk zijn voor de zuidelijke grens met Mexico, maar ook voor de noordgrens met Canada, evenals de maritieme en luchtvaartveiligheid. Normaliter is de minister voor Binnenlandse Veiligheid verantwoordelijk voor het beveiligen van de grenzen.
Homan schreef volgens CNN mee aan het omstreden Project 2025, een beleidsplan geschreven door ultraconservatieve bondgenoten van Trump. Dat plan, waar Trump formeel afstand van heeft gedaan, is bedoeld om de VS op alle niveaus ‘terug te pakken uit handen van de elite en despotische bureaucraten’.
Thom Canters
Lees hier ook: De stappen naar de inauguratie van Trump
De Amerikaanse presidentsverkiezingen hebben een winnaar opgeleverd. Op 20 januari 2025 zal Donald Trump worden geïnaugureerd als de 47ste president van de Verenigde Staten
In dit liveblog volgen we alles over de nasleep van de verkiezingen, de weg van Trump naar het Witte Huis en het vormgeven van zijn nieuwe regering.
Lees hier het volledige liveblog over de verkiezingsdag en de dagen erna terug.
Source: Volkskrant