Wat ieder weldenkend mens vreesde wordt werkelijkheid; een tweede termijn voor Donald Trump. Je zou het overigens best een derde termijn kunnen noemen, omdat het trumpisme ook de aflopen vier jaar, tussen de rechtszaken door, het debat bleef vergiftigen. Extreemrechts ziet zich wereldwijd gesterkt in haar autocratische strijd, terwijl links zich verder verliest in zelfhaat, haarkloverij en richtingenstrijd. Verstandige liberalen en conservatieven lijken niet meer te bestaan.
Vrouwen stemden tegen hun eigen zelfbeschikkingsrecht, latino’s stemden vóór het deporteren van andere latino’s en schatrijke mensen wilden afrekenen met de economie. Voor linkse mensen is dat allemaal heel onlogisch, maar dat komt doordat zij er nogal wat wensdenken op na houden. De meeste vrouwen zijn namelijk helemaal geen verlichte feministen, latino’s zijn net zo egoïstisch als alle andere mensen en juist economische voorspoed maakt dat een decadent electoraat gaat gokken op idioten – it’s the economy that enables, stupid.
Ik zag Sylvana Simons rake dingen zeggen over het stompzinnige machismo dat nu eenmaal aanslaat onder jonge mannen, en natuurlijk was de wissel Biden/Harris niet optimaal. Toch valt al dat gezever over procentpunten, de mannen tegen de vrouwen, generatie X versus Y in het niet bij die ene verklaring voor extreemrechtse verkiezingswinsten, de verklaring die alle andere triviaal maakt: sociale media die de publieke meningsvorming corrumperen.
Extreemrechtse kiezers hangen op elk belangrijk thema leugens aan. Wanneer Amerikaanse kiezers worden gevraagd naar de staat van de economie, het aantal immigranten dat maandelijks binnenkomt of de inflatie, geven Democratische kiezers overwegend het correcte antwoord, terwijl Republikeinen een verkeerd antwoord geven. Omdat ze in leugens, bullshit en opzettelijke domheid geloven. Dat gaat niet over procentpunten, maar om diametrale verschillen. Geen kloof, maar een andere planeet.
In 2022 kocht Elon Musk Twitter en ik noemde dat toen een ramp voor de mensheid. Die ramp heeft zich nu deels voltrokken. De rijkste man ter wereld gaf niet alleen extreemrechtse desinformatie vrij baan op Twitter, maar betaalde zelfs mensen om op Trump te stemmen. Musk heeft het presidentschap voor Trump gekocht en daar wil hij wat voor terug. Quid pro quo, zoals de Amerikanen zeggen.
Een stoel aan de grote mensentafel om te beginnen, zoals bij gesprekken met Zelensky en Poetin. Daarnaast ook vrij baan voor zijn bedrijven; het aandeel Tesla (en Musks vermogen) steeg deze week al met tientallen procenten. Maar vooral op het punt waar Musk en Trump elkaar vinden: hun corrupte opvatting van de vrijheid van meningsuiting.
Trump kwam dit weekend met een onheilspellend filmpje waarin hij verklaart vanaf dag één een klopjacht te openen op iedereen binnen de Amerikaanse overheid die heeft meegewerkt aan ‘censuur’. Dat dient maar één doel: het normaliseren van extreemrechtse leugens, laster en opruiing, zonder het risico van rechtszaken of factchecks. En het smoren van tegengeluid, via de ondoorgrondelijke algoritmes van Musk c.s. en door intimidatie vanuit de overheid. J.D. Vance, de aanstaande vicepresident, dreigde al dat de VS uit de Navo zullen stappen wanneer Europa ‘Musks platforms’ wil reguleren.
Wereldwijd lijken mensen steeds meer op elkaar in hun opvattingen, overtuigingen en zelfs hun uiterlijk. Toch is de politieke verdeeldheid groter dan ooit. Dat komt doordat een groeiend deel van de bevolking leugens aanhangt, mede dankzij een platform dat in handen is van een schurk die rechtstreeks uit een James Bond-film is weggelopen.
Wie acht jaar na de Brexit en de eerste Trump-verkiezing nog bazelt over ‘beter naar onvrede luisteren’ is toerekenbaar nalatig. Of te kwader trouw. We zitten in een informatieoorlog, en zijn keihard aan het verliezen.
Over de auteur
Sander Schimmelpenninck is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant. Eerder was hij hoofdredacteur van Quote. Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier de richtlijnen van de Volkskrant.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant