Ik heb helaas ongelijk gekregen, ook al had ik de laatste weken inmiddels wel deze uitkomst verwacht. Na de verkiezing van Joe Biden in 2020 en de mislukte coup kort daarop ging ik ervan uit dat Donald Trump politiek was uitgespeeld. Dat heb ik toen ook in diverse opiniestukken verkondigd. Niet, zeer nadrukkelijk, het trumpisme, maar wel Trump als persoon.
Voor een herverkiezing in dit jaar zag ik toen zoveel afzonderlijke hobbels, dat ik zeer sterk betwijfelde dat Trump in staat zou zijn ze allemaal te nemen. Ten eerste zijn leeftijd. Ik ging er toen natuurlijk van uit dat Biden zijn woord zou houden, en niet nogmaals zou kandideren, wat hij vervolgens toch deed en veel te lang volhield, waarna Kamala Harris – geassocieerd met inmiddels impopulair beleid – te weinig helder een alternatief toekomstperspectief kon bieden.
Over de auteur
Thomas von der Dunk is cultuurhistoricus en (gast)columnist voor de Volkskrant.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Indien volgens reguliere procedures dit voorjaar door de Democraten een jongere frisse nieuwe kandidaat was gekozen, was die vast kansrijker geweest. Dan had men Trump makkelijker als een oude man kunnen wegzetten, wat nu, door het te lang vasthouden aan Biden, ook nadat Biden zich uiteindelijk terugtrok, niet echt geloofwaardig meer was geweest.
Dan de andere hobbels: ik had in 2021 niet verwacht dat de greep van Trump op zijn Republikeinse partij na zijn nederlaag bij de verkiezingen en die coup zo sterk zou blijven. Ik had verondersteld dat enerzijds de oude normaal-rechtse garde – de (gewezen) Nevertrumpers – zijn kans zou grijpen, Trump terzijde te schuiven, en dat anderzijds jongere Republikeinen zich nu met succes kandidaat zouden stellen, zowel trumpistische als niet-trumpistische. Amerika houdt niet zo van losers, en eerdere presidenten die na hun eerste termijn weggestemd werden (Ford, Carter en Bush senior) hebben nadien nooit meer een poging gedaan.
En verder dacht ik dat al die rechtszaken, al dan niet in samenhang met de coup, uiteindelijk een onoverkomelijke hindernis zouden opwerpen. Enerzijds juridisch: dat Trump erin zou slagen om alles zolang te traineren, en ook nog van het Hooggerechtshof een immuniteitsverklaring zou weten los te krijgen, had ik niet ingecalculeerd. Het zegt veel over het doodzieke Amerikaanse rechtssysteem.
En anderzijds electoraal: dat een partij die law and order zo centraal stelt een evidente, en ook al één keer daadwerkelijk veroordeelde crimineel zou kandideren, hield ik toen amper voor mogelijk. En evenmin dat de meeste traditionele Republikeinen zich niet (effectief) daartegen zouden verweren, en dat ook het electoraat daar zo massaal in mee zou blijven gaan. Crimineel gedrag is voor zelfbenoemde crimefighters kennelijk prima zolang het hunzelf ten goede komt.
En daarna vormden op het laatst ook Trumps steeds duidelijker autocratische neigingen kennelijk geen beletsel. Na een couppoging nota bene, en pogingen van Trump de verkiezingsuitslag in een paar swingstates te ‘corrigeren’. Daar begint al het probleem: dat tweederde van de Republikeinse kiezers gelooft dat de verkiezingen in 2020 gestolen waren.
Het feit dat Trump met zijn leugenfabriek de Republikeinen volledig in zijn greep heeft gekregen, heeft die partij nu definitief in een criminele organisatie veranderd.
Het is daarbij beschamend – en we zagen dat al eerder bij de zege van Trumps even dictatoriaal aangelegde geestverwant Geert Wilders – hoe weinig kritisch de Nederlandse tv zich weer opstelde bij het interviewen van de Nederlandstalige Trumpstemmers, en hun onnozelheid met even onnozele vragen voedde. Niemand die vroeg: denkt u echt dat Trump eigenlijk in 2020 gewonnen had? Vind u zijn couppoging geen probleem? Of dat hij dreigt politieke tegenstanders te vervolgen?
Intussen zit niet alleen de fatsoenlijke helft van Amerika, maar ook de rest van de wereld met de brokken. In de huidige omstandigheden – de internationale situatie is zeker voor Europa gevaarlijker dan ooit in driekwart eeuw – valt die slechts als desastreus te betitelen. De wereld, zo stelde Frits Abrahams vrijdag in zijn NRC-column, ‘wordt straks opnieuw geregeerd door drie schoften: Trump, Poetin en Xi Jinping. Drie politieke criminelen van wie ons aller lot afhangt.’
Ik zou er nog een vierde oppermachtige schoft aan willen toevoegen: Benjamin Netanyahu. Niet – voordat u mij nu gaat verdenken van het omhelzen van antisemitische complottheorieën – omdat een klein land als Israël als zodanig oppermachtig is, maar omdat het Westen, gegijzeld door schuldgevoelens over de Shoah, deze ‘bondgenoot’ de facto oppermachtig heeft gemaakt.
Zie ook de verbijsterende blindheid van sommige columnisten, die, wat er ook gebeurt, bevangen door een soort romantische droom pal achter Israël blijven staan, wat het ook doet. Net als bij alle Europese dictatoren en dictatoren in spe – zoals Poetin, diens buikspreekpop Viktor Orbán en bewonderaar Wilders – zal ook in Netanyahu’s kabinet de champagne zijn ontkurkt.
Hij en zijn Russische evenknie hebben goed gegokt: met Trump maakt Poetin meer kans Oekraïne op de knieën te dwingen, en Netanyahu met de beoogde etnische zuivering van Palestina. Geen strobreed wordt de facto immers Netanyahu plus trawanten bij hun genocidale wraakzucht in de weg gelegd.
Ook als een recordaantal Palestijnen (en Libanezen) door Israëlische terreurbombardementen wordt omgebracht, of hij straks het hele Midden-Oosten in brand steekt, staan Brussel en Washington hooguit handenwringend terzijde, maar doen verder niets. Geen sancties, geen boycot – integendeel: de Amerikaanse wapenleveranties gaan gewoon stug door.
Dat heeft, juist in de cruciale swingstates, mede Kamala Harris de kop gekost, omdat ze zich te weinig van Bidens (gebrek aan) beleid distantiëren kon. Daardoor zijn veel kiezers met een Arabische achtergrond afgehaakt, die, zeer begrijpelijk, niet hun eigen familie met hun eigen belastinggeld vermoord wensen te zien worden.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant