De burger dreigt een beetje onder te sneeuwen bij de BoerBurgerBeweging, die zich tot nu toe vooral profileert als boerenpartij. Volgens BBB-leider Caroline van der Plas is dat allemaal perceptie, maar de partijtop stuurt toch een beetje bij.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over financiën en landbouw.
Caroline van der Plas houdt niet van ballonnen, zegt ze. De BoerBurgerBeweging viert deze maand haar vijfjarig jubileum, maar dat is niet af te lezen aan het congrescentrum in Nieuwegein.
De vergaderzalen zijn niet feestelijk aangekleed. ‘Ballonnen zijn slecht voor het milieu’, is de verrassende verklaring van de leider van een partij die consequent pleit voor het versoepelen van hinderlijke milieuregels. ‘Ik heb daarom ook een kunstkerstboom’, voegt ze eraan toe.
In Nieuwegein houdt het acht maanden oude wetenschappelijk bureau van de BBB zaterdagmiddag zijn eerste congres. Over politiek mag het daar niet al te veel gaan, want dat is tegen de subsidieregels.
Politieke partijen kunnen een leuk bedrag aan subsidie krijgen als ze een wetenschappelijk bureau oprichten, maar die subsidie moet dan wel besteed worden aan onderzoek en wetenschappelijk debat en niet aan politieke propaganda. De toespraak van Van der Plas aan het eind van de bijeenkomst is daarom het enige ‘politieke’ programma-onderdeel.
Haar woorden onthullen dat een significant deel van de BBB-achterban ontevreden is over de eenzijdige focus op landbouw. BBB profileert zich voornamelijk als boerenpartij en dat begint sommige BBB-kiezers blijkbaar tegen te staan.
‘Ik hoor heel vaak: ‘maar die tweede B dan? Wat doen jullie met die tweede B?’ (de B van burger, red.)’, bekent Van der Plas op het congrespodium. ‘We kregen bij de laatste verkiezingen ongeveer 500 duizend stemmen. Er zijn geen 500 duizend boeren in Nederland, dus de meeste mensen die op ons gestemd hebben zijn géén boer.’
Met dat besef komt de realisatie dat de partij niet veel toekomst heeft als zij louter appelleert aan agrariërs. Nederland telt iets meer dan 50 duizend boeren en tuinders, terwijl er bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen bijna 70 duizend stemmen nodig waren voor een Kamerzetel. De BBB heeft nu zeven zetels, maar dat aantal is niet te handhaven met een smalle electorale basis die alleen bestaat uit kiezers uit de agrarische sector.
Van der Plas probeert de zaal ervan te overtuigen dat de belangen van de ‘achttien miljoen burgers’ in Nederland ook ‘hartstikke vertegenwoordigd’ worden door haar partij. Dat onderbouwt ze met een opsomming van alle niet-landbouwonderwerpen waar de BBB-bewindslieden en -Kamerleden zich mee bezig houden.
BBB-minister Mona Keijzer van Volkshuisvesting behartigt bijvoorbeeld de belangen van alle Nederlanders, want ‘iedereen heeft een dak boven zijn hoofd’. Trouwens: landbouwminister Femke Wiersma is er óók voor alle burgers, want voedsel is ‘samen met water en zuurstof een van de drie eerste levensbehoeften’.
Het jonge wetenschappelijke bureau doet zijn best de BBB-agenda te verbreden. Van de zes ‘themasessies’ op het congres gaat er slechts één over landbouw. De eerste wetenschappelijke onderzoeken die het bureau sponsort, behelzen het bevorderen van gemeenschapszin (noaberschap in BBB-jargon), oplossingen voor de woningnood en de hervorming van het belastingstelsel.
Maar het vertegenwoordigen van alle achttien miljoen Nederlanders is voor geen enkele politieke partij weggelegd. Links georiënteerde burgers die zich zorgen maken over klimaatopwarming, zullen zich niet thuisvoelen bij een partij die alleen te porren is voor kernenergie als duurzame energiebron.
Meerdere partijleden in Nieuwegein vieren de verkiezingsoverwinning van Donald Trump in de Verenigde Staten als kantelpunt in het internationale klimaatbeleid. ‘Minister Hermans (van Klimaat, red.) kan wel zeggen dat dit voor haar niets verandert, maar het is 100 procent zeker dat Amerika de komende vier jaar geen cent meer in klimaatmaatregelen steekt. Dus dan zullen we in Nederland en Europa toch ook met die waanzin moeten stoppen’, zegt iemand.
Een ander spreekt triomfantelijk over de overwinning van de conservatieven bij de recente Europese verkiezingen. ‘Die ruk naar rechts biedt BBB in Brussel hopelijk de gelegenheid ‘een aantal zaken terug te draaien’. En: ‘De nieuwe (conservatieve - red.) eurocommissaris van Landbouw denkt gelukkig heel anders dan de vorige.’
De BBB is een partij voor rechts-conservatieve burgers. Wat betreft fiscaal en economisch beleid lijkt de BBB-agenda sterk op die van de VVD. Relatief veel congresgangers zijn vermogende (oud-)ondernemers, zo lijkt het. Tijdens de themasessie Belastingstelsel wordt er flink gefoeterd op de erf- en schenkbelasting en de vermogensrendementsheffing.
Een enkeling zet vraagtekens bij belastingheffing in het algemeen. ‘Waar dienen belastingen eigenlijk voor? Alleen voor het gerief van ‘Den Haag’!’, roept een boze oudere man met overslaande stem.
Met de woningnood als argument pleit de BBB voor versoepeling van bouw- en milieuregels, opdat grondbezitters gemakkelijker bouwvergunningen krijgen. Een vrouw in de zaal klaagt dat ze van haar gemeente geen toestemming krijgt om twintig appartementen voor ouderen neer te zetten. Ze zegt dat ze daarmee tegemoet wil komen aan een sociaal-maatschappelijke behoefte. Onvermeld blijft dat boeren en ondernemers die op eigen grond mogen bouwen, daar natuurlijk flink aan kunnen verdienen.
Trendwatcher Adjiedj Bakas, die de congreszaal aan het begin van de middag mag opwarmen, weet heel goed welk type burger hij voor zich heeft. Zijn presentatie bevat de stelling ‘klimaatextremisme is ondergangsporno’ en bagatelliseert de ernst van klimaatopwarming.
De Amsterdamse burgemeester die geregeld voor een (extreem)rechts verbaal vuurpeloton staat, heet ‘Femke Valsema’. Zijn promotiepraatje over kweekvlees is echter een misrekening; dat valt bij dit publiek een beetje dood.
Van der Plas begrijpt waarom mensen een verkeerd beeld hebben van haar partij. ‘Als ik ergens word uitgenodigd, gaat het altijd over mest, stikstof of landbouw’, zegt ze tegen de BBB-leden. ‘Dus heel veel mensen zeggen dan: ‘We zien je alleen maar over boeren praten’. Die boer is belangrijk, want die staat als eerste in de naam. Maar dat betekent niet dat we de burger vergeten. En ik hoop dat jullie dat ook zien.’
Alles over politiek vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant