Zwarte mannen, witte vrouwen, mensen die voor het eerst hebben gestemd: in bijna alle kiezersgroepen heeft Donald Trump harten veroverd. In Philadelphia hebben kiezers – om uiteenlopende redenen – alle vertrouwen in hem.
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Philadelphia, de hoofdstad van de door Donald Trump gewonnen swingstate Pennsylvania.
De bakermat van de Amerikaanse democratie is in verval. ‘Under construction’, staat op een bord bij de Independence Hall. Graafmachines rijden langs ijzeren hekken en oranje pylonen. Hier, in dit historische gebouw in Philadelphia, werd in de 18de eeuw de Onafhankelijkheidsverklaring getekend, de Amerikaanse vlag ontworpen en de Grondwet opgesteld.
En ook in deze stad wist Donald Trump, zoals in zoveel Amerikaanse steden, dinsdag zijn achterban te vergroten. Philadelphia is de grootste stad van Pennsylvania, een Democratisch bolwerk in een swingstate die Trump deze week voor de Republikeinen veroverde.
Verkiezingen VS
Alles over de Amerikaanse verkiezingen leest u in dit dossier.
‘Ik maak me echt geen zorgen’, zegt buschauffeur Eliot Johnson (67) bij de historische plek. ‘Geen Amerikaan kan zomaar de democratie ondermijnen. Het systeem is robuust genoeg.’ Hij kan niet goed uitleggen waarom, zegt hij, want daarvoor vindt hij het systeem te ingewikkeld. ‘Maar ik weet zeker dat het klopt.’
Elders gaan wel alarmbellen af over Trumps overwinning. ‘De Amerikaanse democratie is in groot gevaar’, kopte nieuwsmedium Vox. ‘Trumps triomf bedreigt een toch al beschadigde democratie’, aldus The Washington Post.
Voor die zorgen zijn legio redenen. Trump heeft gezegd op de eerste dag van zijn presidentschap een dictator te zullen zijn; hij wil het leger inzetten tegen zijn tegenstanders; ambtenaren vervangen door trouwe vazallen; de pers aanvallen. Critici bestraffen, aanhangers belonen.
‘Heeft hij dat echt allemaal gezegd?’Johnson doet een stap naar achteren als hij het rijtje aanhoort. ‘Veel van wat jij zegt, heb ik nooit gehoord.’
Hoe kan het dat zoveel Amerikanen dinsdag hebben gestemd op een veroordeelde demagoog die twee afzettingsprocedures aan zijn broek kreeg, allerlei rechtszaken tegen zich heeft lopen, een miljoenenboete moest betalen wegens seksueel misbruik, en de Capitoolbestorming in gang zette? Waarom gaven zij Trump dit jaar nog meer stemmen dan in 2016 en 2020?
In bijna alle kiezersgroepen boekte Donald Trump winst. ‘Amerika heeft ons een ongekend en krachtig mandaat gegeven’, riep Trump tegen zijn juichende aanhangers in Florida. ‘Ik zal mijn beloften nakomen.’
Maar terwijl de ene helft van de Verenigde Staten diep verontrust is door precies die beloften, lijkt de andere helft er de schouders over op te halen.
Neem Jonathan Correro (33), die dit jaar voor het eerst heeft gestemd. Onder jonge mannen als Correro won Trump dit jaar terrein. Het idee dat de democratie gevaar loopt, wil er bij hem niet in. ‘Hij heeft mensen om zich heen als Elon Musk, Joe Rogan, JD Vance en Vivek Ramaswamy’, zegt Correro. ‘Stuk voor stuk hardwerkende mannen met hart voor familiewaarden, en voor het land.’
‘Ik herken iets van mezelf in Trump’, zegt Timothy Gray (41), die ook dit jaar voor het eerst is wezen stemmen. Deze vrachtwagenchauffeur komt uit het progressieve Californië, waar Trump óók populairder is geworden. Hij kan zich wel voorstellen dat de Republikeins straks zijn tegenstanders gaat vervolgen. ‘Dat hebben ze met hem toch ook gedaan’, zegt de vrachtwagenchauffeur. ‘Dat is toch mooi?’
Kamala Harris waarschuwde kiezers in de laatste weken voor Donald Trump. Ze noemde hem een ‘zielige tiran’, die enkel uit is op ‘zijn eigenbelang’. Het mocht niet baten. Onderzoeken tonen dat acht op de tien Amerikanen zich zorgen maken over de democratie – iets waar beide kandidaten om verschillende redenen op inspeelden.
‘Ik vertrouw Trump meer dan welke andere politicus ook’, zegt Timothy Gray. Stel dat Trump zou proberen nog een derde – ongrondwettelijke – termijn aan de macht te blijven, zoals hij weleens heeft schertsend heeft gezegd? ‘Daar zou ik juist blij mee zijn’, zegt Gray. ‘Dan kan ik wéér op hem stemmen.’
Zo denken meer Trump-aanhangers in de schaduw van de Independence Hall, waar scholieren met Amerikaanse vlaggetjes in de hand worden rondgeleid door hun leraren. Ze kunnen zich niet voorstellen dat Trump kwade bedoelingen heeft.
Intussen zijn ambtenaren in Washington wél bezorgd over de terugkeer van Trump als president. Het Pentagon verwacht grote veranderingen. Sommige ambtenaren vrezen voor hun baan. Defensieminister Lloyd Austin herinnerde de strijdkrachten donderdag aan de eed die militairen hebben afgelegd om de Grondwet te verdedigen – ‘en dat is precies wat u zult blijven doen’.
In de hoofdstad wordt gevreesd dat Trump ook zijn belofte zal nakomen om het leger in te zetten tegen Amerikaanse burgers. Daarnaast bestaat de angst dat Trump onpartijdige instellingen zal omvormen tot instituten die loyaal zijn aan hém in plaats van aan de burgers, aldus The Washington Post.
In Philadelphia, op twee uur rijden van Washington, hebben zijn aanhangers andere zorgen. ‘Natuurlijk heb ik op Trump gestemd’, zegt een 27-jarige zwarte man, die niet met zijn naam in de krant wil. ‘Weet je hoe we hier moeten sappelen? Hoe moet ik een gezin onderhouden in deze economie?’ Volgens hem worden de zorgen over de democratie opgeblazen door de media.
Behalve onder zwarte mannen won Trump dit jaar ook aan steun onder witte vrouwen, zoals Ana Mathisen (53). Zij gelooft niet dat Trump in staat is om keuzen te maken die slecht uitpakken voor arbeiders zoals zij. ‘Hij is juist de president die er voor ons zit, niet voor zichzelf. Anders had hij zich na die twee moordpogingen wel teruggetrokken.’
‘Als hij militairen wil inzetten tegen demonstranten, dan moeten ze wel iets verkeerd hebben gedaan.’ Mathisen heeft alle vertrouwen in de tweede ambstermijn van Trump. ‘Hij zei dat hij een dictator wil worden, maar dat was natuurlijk een grap.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant