Arjen Lubach maakte vorige week bekend dat hij overstapt van de NPO naar RTL. Al snel werd de vergelijking getrokken met Jack Spijkerman, die twintig jaar geleden ook met zijn satirische programma overstapte naar een commerciële zender. NU.nl sprak de oud-presentator.
Lubach is vanaf 2025 te zien op RTL 4. Met zijn eigen team maakt hij vanaf komend voorjaar een dagelijks satirisch nieuwsprogramma. Daarmee verlaat Lubach na tien jaar de VPRO, waarvoor hij de laatste twee jaar De Avondshow en eerder Zondag met Lubach maakte.
Na het transfernieuws werd al snel de vergelijking getrokken met Spijkerman, die in 2005 de VARA verruilde voor Talpa. De twee hadden het zelf ook door: Spijkerman was te zien in een promovideo voor de overstap van Lubach.
De Kopspijkers-presentator begrijpt de keuze dan ook goed. "Op een gegeven moment is er geen financiële groei meer mogelijk bij de publieke omroep. Lubach kiest met de overstap naar RTL voor zelfstandigheid en meer salaris voor zijn redactie. Waarom ook niet?", zegt de 76-jarige Spijkerman tegen NU.nl.
De beperkte budgetten bij de NPO waren Spijkerman een doorn in het oog. "Ik was het geneuzel bij de publieke omroep zat. Er moest altijd beknibbeld worden op kosten, zoals die voor artiesten en cabaretiers die in de programma's optraden."
Lubach vertelde in het NPO Radio 1-programma van Humberto Tan dat RTL hem een groter budget kan bieden en dat dat zeker een reden is voor zijn vertrek naar de commerciële zender. Het was niet de enige reden: ook zaken als een prettige plek in het uitzendschema en volledige redactionele vrijheid waren belangrijk bij het wegen van een eventuele overstap. "Als dat lijstje lang genoeg wordt, komt de dag waarop je zegt: laten we de sprong wagen", zei hij.
Bij RTL krijgen Lubach en zijn team een contract voor drie jaar én de belofte dat ze "alle vrijheid" krijgen om hun programma naar eigen inzicht te maken. Vooral die vrijheid is het belangrijk, zegt Spijkerman. "Het maakt niet uit bij welke omroep je zit. Het gaat erom dat je de vrije hand hebt om elke grap te maken. We hebben satire nodig, of dat nou bij de VPRO is of bij RTL."
De overstap van Spijkerman naar Talpa in 2005 was zeer spraakmakend. De presentator koos volgens velen voor het grote geld. En dat werd hem kwalijk genomen. Zijn imago kreeg een flinke tik en niet lang daarna kwam er een einde aan zijn tv-carrière. Sindsdien vrezen NPO-grootheden voor het 'Jack Spijkerman-effect'.
Dat zijn overstap toentertijd spectaculair was, begrijpt Spijkerman wel. De ophef over zijn salaris, dat bij Talpa 1 miljoen euro per jaar bedroeg, niet. "Wat is er mis met geld verdienen bij een commerciële zender? Na 23 jaar in loondienst vond ik het wel leuk om ook eens een goed salaris te verdienen", zegt de presentator.
Inmiddels zijn de tijden veranderd. Meerdere personen verlieten de publieke omroep voor een commerciële zender, zoals Paul de Leeuw, Jan Versteegh en Thomas Erdbrink. En sommigen keerden na een tijdje toch weer terug naar de publieke omroep, zoals Twan Huys in 2019 en onlangs Eva Jinek. Zij waren toch niet op hun plek bij de commerciële zenders.
De overstap van Spijkerman naar Talpa was geen geslaagde. Na twee trok John de Mol de stekker uit de zender en daarmee viel ook het doek voor het programma van Spijkerman, Koppensnellers. De presentator maakte daarna nog vier jaar programma's bij RTL, waarna hij op zijn 65e besloot om te stoppen met televisie. "Ik heb nooit spijt gehad van mijn vertrek bij de NPO. Wie niks probeert, zal eeuwig hetzelfde kunstje moeten doen." Bovendien voelde hij zich bij de VARA niet gesteund. "Toen ik na jarenlang tv-succes vroeg om een vijfjarig contract, was de reactie: 'Maar we weten niet of je over twee jaar nog populair bent'."
Terugkijkend zou de presentator zijn overstap wel anders hebben aangepakt. "Ik heb één fout gemaakt: ik heb bij Talpa een kopie van Kopspijkers gemaakt en dat had ik niet moeten doen. Ik had een geheel nieuw programma moeten maken."
Dat wil hij Lubach dan ook meegeven. En ook: "Blijf jezelf en houd je rug recht. En als het Jack Spijkerman-effect betekent dat je niks meer te maken hoeft te hebben met zeurende NPO-directeuren en ook nog eens een leuk salaris kunt verdienen, dan is dat effect zo slecht nog niet."
Source: Nu.nl algemeen