Joe Biden heeft nog zo'n twee maanden om zijn nalatenschap als president veilig te stellen. Donald Trump staat klaar om er vanaf januari volgend jaar een sloopkogel tegenaan te slingeren. Blijft er iets over van Bidens visie voor de toekomst van zijn land?
Al op 21 juli, de dag waarop Biden bekendmaakte dat hij zich terugtrok uit de race voor zijn herverkiezing, vroeg de president zijn team om een plan voor de resterende zes maanden van zijn ambtstermijn.
Zijn belangrijkste prestaties die de Democratische president wil beschermen, zijn wetten om de Amerikaanse infrastructuur te moderniseren en de economie ingrijpend te veranderen. Gezamenlijk omvatten die meer dan 4 biljoen dollar (3,7 biljoen euro) aan uitgaven, investeringen en belastingvoordelen.
Neem bijvoorbeeld de CHIPS-wet, die de Amerikaanse productie van geavanceerde computerchips moet aanjagen, en de Inflation Reduction-wet, die draait om gezondheidszorg, de bestrijding van de klimaatcrisis en belastinghervormingen.
Biden beloofde donderdag in een toespraak dat het werk dat zijn regering heeft verricht "in de komende tien jaar zal worden gevoeld" door het Amerikaanse volk.
In de laatste maanden van zijn presidentschap zullen de huidige president en zijn team proberen hun verrichtingen zo goed mogelijk te beschermen tegen de naderende regering-Trump II.
De steun aan Oekraïne is daar een goed voorbeeld van. Begin dit jaar wist Biden een steunpakket van 61 miljard dollar (57 miljard euro) door het Congres te krijgen. Hij heeft het ministerie van Defensie opdracht gegeven om alle fondsen uit dat pakket waarvoor dat nog niet is gebeurd, vóór het einde van mijn ambtstermijn een concrete bestemming te geven.
Tegelijkertijd weten de Democraten dat Trump na zijn inhuldiging in januari 2025 veel obstakels kan opwerpen. Elke dollar of raket die tegen die tijd niet daadwerkelijk in handen van de Oekraïners is, kan door hem worden tegengehouden.
Het is een race tegen de klok voor Biden. Niemand twijfelt eraan dat zijn opvolger tot het uiterste zal gaan om zijn nalatenschap af te breken. Hij heeft iets meer dan twee maanden om ervoor te zorgen dat ten minste een deel van zijn visie voor de toekomst van zijn land zijn presidentschap overleeft.
Zodra een president zijn intrek heeft genomen in het Witte Huis, kan hij veel besluiten van zijn voorganger terugdraaien. Trump deed dat na het vertrek van Obama, en Biden na dat van Trump. Als hoofd van de federale overheid heeft de president een brede bevoegdheid om te bepalen waar die zich mee bezig moet houden, via executive orders (presidentiële decreten). Ook wat betreft buitenlandbeleid heeft het staatshoofd veel in de melk te brokkelen.
Vaak worden de eerste uren in het Oval Office van het Witte Huis in beslag genomen door het tekenen van decreten die het werk van zijn voorganger ongedaan maken. Zo haalde Biden onmiddellijk een streep door Trumps reisverbod voor inwoners van zeven overwegend islamitische landen, bevroor hij de bouw van de muur op de grens met Mexico, en liet hij zijn land weer toetreden tot het Klimaatakkoord van Parijs, waar Trump was uitgestapt.
Bepalen wat de landelijke overheid uitspookt en wat niet, is één ding. Mochten de Republikeinen erin slagen naast in de Senaat ook een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te veroveren, dan krijgt Trump zeker twee jaar de tijd (tot de tussentijdse verkiezingen in 2026) om ook zijn stempel op nieuwe wetgeving te drukken.
De Republikeinse Partij is intern verdeeld over verschillende vraagstukken, zoals steun aan Oekraïne. Maar na zijn verkiezingsoverwinning is meer dan ooit duidelijk dat het bovenal de partij van Trump is. Dat is het mandaat dat de Republikeinen hebben gekregen van de Amerikaanse kiezer. Er kan dus worden verwacht dat de parlementariërs van de Grand Old Party de wensen van hun president meestal zullen volgen.
Biden en zijn team zetten in op twee factoren om te voorkomen dat Trump hun besluiten helemaal ongedaan kan maken: juridische hordes en het eigenbelang van Republikeinse parlementariërs.
Als een wet is goedgekeurd door het Congres, moet ook worden bepaald waaraan, en wanneer, de fondsen die ermee gepaard gaan worden uitgegeven. Ligt dit eenmaal vast, dan wordt het juridisch ingewikkelder om het terug te draaien. Dat gaat helemaal op als het geld de deur al uit is.
Helemaal dekkend is dat principe niet. Het Witte Huis kan dwarsliggen, ook zonder steun van het Congres. Dat kan ertoe leiden dat organisaties en bedrijven die aanspraak maken op de wetten in kwestie, dat voor de rechter moeten afdwingen. Heeft de regering het Congres mee, dan kan dat besluiten om een gereserveerde maar nog niet uitgegeven financiering in te trekken.
Het grootste deel van het geld dat dit belastingjaar wordt uitgegeven door de federale overheid is al toebedeeld. Daaronder vallen grote delen van de financiering van de CHIPS-wet en de Inflation Reduction-wet. Maar er blijven nog tientallen miljarden dollars over, die op de rol staan voor komende belastingjaren.
De hoop van de Democraten dat het geld dat nog niet is uitgegeven ook op de juiste plek terechtkomt, leunt op de politieke belangen van Republikeinen in het Congres. Er was steun uit beide partijen voor initiatieven zoals investeringen in afbrokkelende infrastructuur, waar regio's die worden vertegenwoordigd door Republikeinen de vruchten van plukken. Dat maakt het lastiger voor hen om zich ertegen te keren.
Dat geldt ook voor klimaatbeleid. Bedrijven hebben bijvoorbeeld windparken en fabrieken voor de productie van elektrische voertuigen gebouwd, die zorgen voor economische bedrijvigheid en werkgelegenheid. Uit data van het onderzoeksbureau Rhodium Group en het Massachusetts Institute of Technology bleek eerder dit jaar dat 78 procent van de bedrijfsinvesteringen in duurzame energie sinds het aannemen van de Inflation Reduction-wet in 2022 terechtkwam in de kiesdistricten van Republikeinse parlementariërs.
Source: Nu.nl algemeen