De winst van Donald Trump in de Amerikaanse presidentsverkiezingen heeft gevolgen voor het klimaat. Waarschijnlijk stapt de VS weer uit het Parijsakkoord en geeft Trump de fossiele industrie vrij spel. Het is de vraag of andere landen nog klimaatactie zullen nemen als de grootste economie ter wereld daarmee stopt.
Trump stak tijdens de campagne niet onder stoelen of banken dat hij klimaatverandering niet als bedreiging ziet. Eerder noemde hij de opwarming van de aarde een "hoax" en groene energie "bedrog". De leus Drill Baby, Drill - verwijzend naar meer oliewinning - werd een terugkerend onderdeel van Trumps optredens.
Eén land kan klimaatverandering niet tegenhouden of aanjagen. Maar Amerika is wel de grootste olie- en gasproducent ter wereld en de tweede grootste uitstoter van CO2 (na China). Voor het klimaat is het dus belangrijk wat het land doet aan het terugdringen van die uitstoot.
De afgelopen jaren voerde het land onder president Joe Biden een groenere koers dan onder Trump, die uit het Parijsakkoord stapte. De olie- en gaswinning bleef sterk groeien, maar er kwamen ook honderden miljarden aan subsidies voor groene energie, elektrische auto's en duurzame industrieën. De VS is nog altijd niet op koers om de eigen klimaatdoelen te halen, maar ze kwamen de afgelopen jaren wel dichterbij.
Trump staat bekend als steunpilaar van de olie- en gasindustrie. In april zei hij nog tegen een zaal vol bestuurders uit de fossiele industrie dat ze 1 miljard dollar aan zijn campagne moesten doneren. In ruil daarvoor beloofde hij tientallen milieuregels te schrappen om de winning van olie en gas makkelijker te maken, meldde The Washington Post.
Uit een analyse van Carbon Brief bleek in maart al dat de verkiezingsuitslag een gigantische impact op het toekomstige klimaat kan hebben. Als Trump het klimaatbeleid van Biden terugdraait, zal dat zorgen voor 4 miljard ton extra CO2-uitstoot tot en met 2030. Dat staat gelijk aan de jaarlijkse uitstoot van de hele EU en Japan samen.
Overigens is onzeker of Bidens klimaatpakket helemaal sneuvelt. Veel van de groene subsidies gaan naar Republikeinse staten, die vermoedelijk niet staan te springen om deze economische impuls terug te draaien.
Trump is in 2019 al uit het Parijsakkoord gestapt, dus de kans is groot dat hij dat weer zal doen als hij eenmaal is beëdigd. In het akkoord hebben landen wereldwijd afgesproken dat ze zich inspannen om de opwarming te beperken tot ruim onder de 2 graden, met 1,5 graden als streefdoel.
Er wordt zelfs gespeculeerd dat Trump de VS helemaal terugtrekt uit het VN-klimaatverdrag, waar het land al sinds 1992 bij is aangesloten. Het zou betekenen dat de Amerikanen niet meer aanschuiven bij de jaarlijkse klimaattoppen en dat het voor een volgende president veel moeilijker wordt om zich weer aan te sluiten bij het Parijsakkoord.
Klimaatwetenschapper Pieter Pauw (TU Eindhoven) vreest dat andere landen na de verkiezing van Trump minder klimaatambitie zullen tonen. "Landen als China kunnen denken: als de VS niks doet, dan ga ik ook minder doen. Ze zullen minder lef tonen."
"Als klimaatwetenschapper ben je gewend aan slecht nieuws", zegt hij. "Maar nu ben ik echt radeloos. Dit betekent gewoon: die 1,5 graden kan in de prullenbak."
De Amerikaanse verkiezingen komen op een cruciaal moment, want in de komende maanden moeten alle landen hun klimaatdoelen bijwerken. Uit cijfers van de VN blijkt dat landen veel ambitieuzer moeten worden, anders worden de doelen uit het Parijsakkoord niet gehaald en stevent de wereld af op een opwarming van rond de 3 graden. Een opwarming van 1,5 graden brengt al allerlei klimaatrisico's met zich mee, maar bij 3 graden krijgt de wereld te maken met onomkeerbare rampen.
Aanstaande maandag begint de VN-klimaattop in Bakoe, de hoofdstad van Azerbeidzjan. Daar is het belangrijkste onderwerp de klimaatsteun van rijke landen aan ontwikkelingslanden. De VS wordt er vertegenwoordigd door diplomaten uit de regering-Biden, maar collega's uit andere landen weten allemaal dat hun toezeggingen voor de komende vier jaar weinig waard zullen zijn.
"De verkiezing van Trump versterkt de positie van landen die proberen de klimaatonderhandelingen te vertragen, zoals Rusland en Saoedi-Arabië", zegt klimaatonderzoeker Heleen de Coninck, die meeschreef aan meerdere rapporten van VN-klimaatpanel IPCC. "Het zou de EU en China wel nader tot elkaar kunnen brengen, want die twee grootmachten nemen klimaatverandering onverminderd serieus."
"Ik hoop dat de EU met China, Brazilië, India en andere belangrijke landen een soort tegenbeweging kan opzetten", zegt Pauw. "Om te laten zien: wat de VS ook doet, wij gaan gewoon door."
Ook voormalig VN-klimaatbaas Christiana Figueres, die aan de wieg stond van het Parijsakkoord, denkt dat de klimaattransitie gewoon door zal gaan. "Steun voor olie en gas staat gelijk aan achterlopen in een snel veranderende wereld", schrijft ze op X. "Schone energietechnieken zullen fossiele brandstoffen wegconcurreren."
Source: Nu.nl algemeen