Voer een consumentenheffing op vlees (en eventueel zuivel) in, en geef een deel van de opbrengst aan boeren. Die kunnen daarmee het dierenwelzijn verbeteren en tegelijk het mestprobleem aanpakken met innovatieve oplossingen.
Sophie Hermans, minister voor Klimaat en Groene Groei zit klem. Hermans moet 16 tot 24 megaton aan broeikasgasreductie inboeken. De Volkskrant noemde een vlees- en zuiveltaks een betere maatregel dan krimp van de veestapel. Maar die zou bij alle rechtse partijen gevoelig liggen.
Toch kan die steun snel gaan groeien. Want ook landbouwminister Femke Wiersma zit klem. Wiersma moet komende maand voorstellen presenteren hoe ze doelen gaat halen voor stikstof, mest, klimaat, dierenwelzijn, natuur en een beter verdienvermogen voor boeren. Met minder geld.
De oplossing? Kondig snel een consumentenheffing aan op vlees met terugsluis van ruim 1 miljard euro naar boeren voor klimaatwinst en dierenwelzijn. En maak klimaatvriendelijk en stikstofarm voedsel goedkoper, zodat burgers er netto op vooruit gaan.
Over de auteurs
David Luijendijk is bestuurslid van Caring Farmers. Peter Haring is voorzitter van de TAPP Coalitie, dat zich inzet voor een betere, eerlijke voedselprijs. Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Een consumptiebelasting op vlees levert een equivalent aan 2,7 megaton CO2-reductie op in Nederland, volgens het rapport Duurzaamheidsbijdrage vlees van onderzoeksbureau CE Delft. Dan is een zesde deel van de tonnenjacht op CO2-reductie al binnen. Ook minister Wiersma kan blij zijn hiermee.
Ten eerste omdat haar eigen achterban dit plan naar Duits voorbeeld in meerderheid steunt, volgens een representatieve enquête onder veehouders door marketingbureau Presu. Voorwaarde is dat de heffingsopbrengst wordt ingezet door veehouders voor innovatieve investeringen in dierenwelzijn en milieu.
Ten tweede omdat ze hiermee een groot deel van haar doelen kan realiseren die zijn opgesteld voor stikstof, klimaat, minder mest, dierenwelzijn en een verdienmodel voor boeren.
Dat klinkt mooi. Hoe werkt het? Een duurzaamheidsheffing op de milieukosten van vlees bedraagt ongeveer 20 eurocent per 100 gram als het gaat om kip, 45 eurocent bij varkensvlees en 57 eurocent bij rundvlees. Als dit in 2027 ingevoerd wordt voor alle in Nederland verkochte vleesproducten (inclusief import), levert dat jaarlijks 1,7 miljard euro op.
Daarvan kan 1,1 miljard euro terug naar veehouders voor investeringen en compensaties voor meer dierenwelzijn en klimaatactie. De rest, door de overheid aangevuld tot 2 miljard euro per jaar, kan ingezet worden om klimaatvriendelijk en stikstofarm voedsel goedkoper te maken (bijvoorbeeld met een speciale boodschappenkaart voor gratis groenten, fruit en plantaardige-eiwitproducten).
Dan gaat iedereen er netto op vooruit, wat goed is voor de bestaanszekerheid. Ook de supermarkten en grote horecabedrijven zouden zelf zo’n duurzaamheidsbijdrage kunnen invoeren. Dat zou medio volgend jaar al kunnen, bij een vlotte besluitvorming. Zo kan er al sneller geld naar boeren voor omschakeling en krimp.
Beloningen aan veehouders zouden ingezet moeten worden voor het verlagen van de veebezetting in een stal met zo’n 15 tot 20 procent, gekoppeld aan meer leefruimte per dier. Veehouders die overstappen van nul of één ster naar twee of drie sterren ‘Beter Leven’ (of vergelijkbare keurmerken) worden niet alleen via de markt beloond met een meerprijs, maar voortaan ook door de overheid.
Dit om het verlies van inkomsten door minder dieren per stal te compenseren en kosten voor stalaanpassingen te subsidiëren. Door deze maatregel zullen de stikstof- en broeikasemissies uit de veehouderij met zo’n 15- tot 20 procent extra dalen en zal het gigantische mestafzetprobleem tussen 2025 en 2028 vrijwel kunnen verdwijnen.
Bovendien wordt met dit voorstel een oplossing gevonden voor de betaalbaarheid van het Convenant Dierwaardige Veehouderij, dat boeren 1,1 miljard euro zou gaan kosten. Dit bedrag wordt nu gevonden, omdat consumenten via de heffing meer gaan betalen voor alle in Nederland verkochte soorten vlees (en wellicht zuivel), waarmee veehouders kunnen investeren in een beter dierenwelzijn. Meer verdienen met minder vee. Groene groei!
Ook PVV en VVD willen een dierwaardige veehouderij. Wie niet? En iedereen gunt toch, net als de BBB, boeren een eerlijke prijs en een toekomst? LTO Nederland heeft in haar Toekomstvisie 2030 staan: in 2025 besluiten we over een ecotaks, waarbij de heffingsopbrengst volledig teruggaat naar de boer. In het kabinet kunnen Wiersma en Hermans het dus prima verdedigen om een consumentenheffing op vlees op te nemen in de Voorjaarsnota 2025.
Zo doen we het ook in de vrachtwagen- en energiesector: eerst een heffing invoeren, en dan de opbrengst terugsluizen naar de sector voor schone innovatie.
In 2021 was 74 procent van de Nederlanders voor zo’n consumentenheffing op vlees, zo maakte koepelorganisatie Nederland Vleesland onlangs pas bekend. Het plan levert ook nog lagere zorgkosten op, minder zieken en duizenden hectare aan landbesparing. Kortom, voer deze combinatie van beprijzen en belonen zo snel mogelijk in.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant