Wat zijn dit voor vragen? Met het nieuwe, pre-olympische schaatsseizoen voor de deur acht dilemma’s voor schaatscoach Jillert Anema (69), de immer uitgesproken Fries en man achter het succes van Irene Schouten en Jorrit Bergsma.
Pinkpop of de TT in Assen?
‘Als kind had ik al wat met snelheid. Op een volle ijsbaan ging ik hard zigzaggend tussen toerrijders rijden. Ik wil sneller zijn dan anderen, snellere reflexen hebben. Mijn vrouw en ik hebben een motor, daardoor snap je nog beter hoe moeilijk het is wat ze doen bij zo’n MotoGP.
‘Maar muziek is een gevoelskwestie, je moet daar zijn om het te beleven. De MotoGP kan ik ook goed volgen op televisie.
‘Bij beide evenementen ben ik een keer of vijftien à twintig geweest. Pinkpop doen we met de familie. Elk jaar met het hele gezin – de kinderen en de schoonjongens – een week van tevoren naar Limburg. Tijdens een festivaldag fietsen we ’s morgens op de racefiets in de heuvels, even eten, en dan naar het Pinkpopterrein. Ik heb de liefde voor muziek altijd proberen door te geven aan mijn kinderen.
‘Mijn eigen liefde voor muziek komt niet bij mijn ouders vandaan. Hun smaak was schandalig. In en in triest. Kochten ze een plaat van een Fischer-Chöre. Dat zijn duizend mensen die niet kunnen zingen, maar als ze dan tegelijk gaan zingen, is het inderdaad niet meer vals.
‘Toen ik opgroeide, was ik alleen met schaatsen en sport bezig, totdat er in de klas een poule werd opgezet waarin de top drie van de volgende top veertig werd voorspeld. Iedereen lachte me uit toen ik zei dat Du van Peter Maffay op één zou komen. Maar het klopte. Vanaf toen was ik gepakt door muziek. Als ik mijn digitale muziekbestanden in mijn vrije tijd één keer zou draaien, kan ik doorgaan tot ik doodga.’
Irene Schouten of Jorrit Bergsma?
‘Ik ga voor een diplomatieke keuze. (Anema begint hard te lachen.) ‘Ik denk dat Jorrit het wel begrijpt als ik hem niet kies, maar Irene minder. Met Jorrit ga ik later dan wel even rustig praten.
‘Als mensen zeggen dat ik met Irene de grootste successen heb gehaald, zeg ik: dat deed zij, niet ik. Ik weet wat zij in trainingen heeft gedaan om zo ver te komen. Daar moet je diep respect voor hebben. Sven Kramer was gemaakt om te winnen, zijn hele karakter was er geschikt voor. Irene moest demonen overwinnen. Haar enorme fysieke talent kwam los als ze achterom keek en niemand meer zag. Als ze geloofde dat ze beter was.
‘Jorrit was in 2014 in Sotsji de eerste uit het team met olympisch goud, maar die plak blijft een litteken. Zeer onplezierig. Er was euforie, hij won, maar bijna iedereen wilde dat Sven Kramer daar de 10.000 meter zou winnen. Als revanche voor Vancouver. Er was geen enkel blij gezicht. Dat is onrecht en snijdt door je ziel.’
André Rieu of AC/DC?
‘Ik ben zo’n tien jaar achter elkaar naar André Rieu geweest, maar zijn concerten kan ik net zo goed overslaan. AC/DC niet, al is de zanger op het ogenblik wat minder. De Stones en Bruce Springsteen sla ik ook niet over. Pink bezoek ik als het uitkomt, maar als Lady Gaga komt, maken we daar tijd voor. Zo zuiver als dat mens zingt.
‘Zangers zijn in principe kunstenaars. Dat houdt in dat ze de emotie in de zaal vertalen naar hun song. Je voelt, als je een week later weer naar een optreden van Lady Gaga gaat, dat het net even anders is. Dat typeert de grote artiesten: dat een nummer nooit hetzelfde is.
‘Ik heb veel optredens gezien. We zijn een aantal keer naar Danny Vera geweest, toen er nog geen harses, geen mens, naar hem toeging. Zat je met honderd man in een zaal waar er wel tweehonderd in konden. Ging hij tussen het publiek staan spelen. O, joh, hartstikke mooi.’
Mannenman of vrouwenman?
‘Vrouwenman klinkt misschien als een player. Dat ben ik niet, nooit geweest. Ik ben versierd, denk ik. Wat mijn vrouw zou zeggen als je het haar vraagt? Geen idee, ik denk dat ze er überhaupt nooit antwoord op wil geven. Maar ik denk niet dat ik ooit iemand versierd heb.
‘We hebben drie dochters. Toen mijn vrouw voor de derde keer zwanger was, waren er mannen die zeiden: nu moet het wel een jongen zijn, anders ben je niet echt heit (‘vader’ in het Fries, red.). Daar kon ik pissig om worden. Het latent aanwezige omlaag praten van vrouwen, volkomen belachelijk. Er is maar één ding belangrijk: dat het kindje ongeschonden ter wereld komt en dat het gezond is.
‘Ik ben blij dat we drie dochters hebben, dat zij in elk geval groot geworden zijn in een gezin waarin zo’n opvatting niet heerst. Die opmerking toont aan hoe rudimentair de hersenen bij veel mannen zijn.
‘Er werd ooit gezegd dat ik een mannentrainer was, dat het met vrouwen nooit wat zou worden. Ik pretendeer dat ik ze niet anders behandel. Je kijkt hoe je iemand kunt helpen. Ik kan kwaad worden op iemand, uit betrokkenheid en dan ben ik niet milder voor vrouwen. Als het goed is, is het goed. Als het niet zo is, zeg ik dat ook.’
Rintje Ritsma of Sven Kramer (1)?
‘Als je zegt: wie is de grootste schaatser, dan noem ik Shani Davis. Niet Rintje, of Sven, ook niet Jordan Stolz, die komt net kijken. Shani is voor mij het summum: zijn techniek, wat hij kon. Hij schaatste 13.05 op de 10.000 meter, maar ging sprinten omdat hij niet harder wilde trainen.
‘Shani weet dat ik hem de grootse vind, wat schaatsen betreft. Maar ook dat ik hem een lazy bastard vind. Dan lacht hij, als ik dat zeg. Leuke vent.’
Marathon of langebaan?
‘Marathon gaat over toneelspel. Net doen of je moe bent en dan de laatste meters toeslaan. Het is een beetje fraudegevoelig. Langebaan is het echte schaatsen. De tijdrit vraagt om zo veel vakmanschap, dat is het ultieme.’
Rintje Ritsma of Sven Kramer (2)?
‘Sven revalideerde bij mij na zijn enkelbreuk. Hij zat nooit in mijn team, maar ik leerde hem al als baby van Yep (Kramer, oud-marathonschaatser, red.) kennen. Ik heb de redelijke afwijking dat ik vaker gelijk heb dan de gemiddelde Nederlander. Sven belde mij voor allroundtoernooien om te weten welke tijden er door concurrenten zouden worden gereden.
‘Hij belde ook na de kruising op de 10.000 meter, vanaf het middenterrein tijdens de Winterspelen van Vancouver. Ik zat thuis en stond net op voor koffie, toen ik zag dat hij in de verkeerde baan reed. Ik heb mijn vuist met een gigantische klap tegen de kelderdeur geslagen.
‘Twee ronden daarna belde Omrop Fryslân, waar ik tijdens die Spelen commentaar gaf. Ik zei: ‘Nu niet. Dat kan ik niet. Later.’ Sven was by far de beste. Hij hoorde te winnen. Het was zijn rechtmatige goud.
‘Na de wissel belde Sven mij. Hij zei: ‘Hij stuurt me verdomme de verkeerde kant op.’ Ik antwoordde: ‘Je moet je bek houden, niet zeiken.’ Ik was bang dat hij bijvoorbeeld agressief zou worden naar Gerard Kemkers. Sven moest zijn eer redden, zijn carrière redden, rustig blijven. Het was verschrikkelijk, maar al gebeurd. ‘Ga naar de kleedkamer’, zei ik. ‘Sla daar wat stuk, kom terug, feliciteer je tegenstander en geef afstandelijk commentaar bij de pers. Het is niet anders.’
‘Maar ik kies Rint. Met hem ben ik jaren onderweg geweest. Zo’n zes jaar, 220 tot 250 dagen per jaar in een hotel voor trainingskampen en wedstrijden. Je ziet elkaar vanaf het ontbijt de hele dag. Dat is anders. We hebben nog steeds aan één woord genoeg.’
Drambuie of melk met anijs?
‘Voor het slapengaan heb ik eens per maand zin in melk met anijs. We hebben het altijd in huis. Maar ik ben ook een gezelligheidsdrinker. Ben ik uit eten of zitten we thuis gezellig met een ander stel, dan kies ik geen melk met anijs.
‘Drambuie, zoete whisky, vind ik lekker, maar het kan ook limoncello of sambuca zijn; ik ben een beetje van de vrouwendrankjes. Als de bediening in een restaurant gewone whisky bij mij neerzette en de Drambuie bij mijn vrouw, zette ik demonstratief de glazen andersom neer.
‘Ik heb niks met geld uitgeven, ik snap helemaal niks van mensen die de mooiste gadgets moeten hebben. Ik word niet gelukkig van de nieuwste telefoon, maar ik ben wel van het beleggen.
‘Ik heb gelezen over beleggen in whisky. We organiseren al jaren een trainingskamp in Livigno. Daar is drank veel goedkoper. Dus heb ik flessen whisky meegenomen. Niet om op te drinken, maar om thuis in de kast te laten staan. Als mijn vrouw en ik doodgaan, doen onze kinderen de kast open en zien ze wel wat het waard is.’
1955 Geboren in Harlingen
1978-nu Fysiotherapeut en manueel therapeut
1995–2005 Als fysiotherapeut betrokken bij schaatsploeg Sanex en daarna bij TVM
2005-nu Schaatscoach
2014 Olympisch goud Jorrit Bergsma op 10.000 meter in Sotsji
2022 Drie keer olympisch goud Irene Schouten (3.000, 5.000 en massastart) en brons op de teampursuit in Beijing.
Jillert Anema is getrouwd en heeft drie dochters. Hij woont in Bontebok.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant