De Tweede Kamer waardeert de intenties van staatssecretaris Nora Achahbar om het schadeherstel van toeslagengedupeerden te versnellen. Maar het mag nog iets concreter, vinden de fracties. ‘Totaalherstel klinkt als iets uit Harry Potter.’
‘Is het niet uw taak om de beslissingen te nemen’, zegt SP-Kamerlid Jimmy Dijk tegen staatssecretaris Nora Achahbar (NSC, Toeslagen). ‘Daar is geen commissie voor nodig.’ De commissievergadering van donderdag over de voortgang van de hersteloperatie van de toeslagenaffaire is niet het eerste debat over dit onderwerp. Dat dit schadeherstel niet loopt, heeft de Kamer al vele malen besproken.
Met hulp van een ‘spoedadviescommissie’ wil Achahbar de impasse doorbreken, zo maakte ze deze week bekend. Begin volgend jaar wil zij beginnen met een nieuwe opzet die gedupeerden sneller ‘totaalherstel’ moet brengen.
Er zitten goede dingen in het plan, zoals dat er één plan van aanpak komt voor alle problemen van een toeslagenouder, Maar het is nog wel wat vaag, vindt de Kamer. Met alleen goede bedoelingen worden de problemen van de toeslagenouders niet opgelost. En waarom is er nu wéér commissie nodig, vragen de fracties zich af.
‘Totaalherstel klinkt als iets uit Harry Potter’, zegt Kamerlid Hans Vijlbrief (D66), die in deze hersteloperatie de ‘vibe’ van het Groningse gasdossier herkent. ‘Hopelijk leidt dit niet tot juist méér bureaucratie.’
Het gaat donderdag over de alweer achttiende voortgangsrapportage over het herstel van de schade die de inmiddels 39 duizend erkend gedupeerden hebben geleden door de toeslagenaffaire. Sinds de compensatie ruim vier jaar geleden begon, is de stemming in de Kamer alleen maar somberder geworden.
De hersteloperatie lijdt onder een grote misrekening van het aantal gedupeerden, dat vele malen groter is dan bij de opzet ervan was verwacht. Veel gedupeerden die al jaren wachten op compensatie, spreken inmiddels van een ‘herstelschandaal’.
De erkend gedupeerden hebben inmiddels bijna allemaal 30 duizend euro ontvangen. Voor ruim driekwart van hen is ook de integrale toets afgerond, wat betekent dat zij het bedrag hebben teruggekregen dat de Belastingdienst onterecht heeft teruggevorderd. Maar er liggen nog grote knelpunten in het afhandelen van de veertienduizend bezwaren en de aanvullende schade. Ook wachten veel ouders nog op hun dossier.
De vorige staatssecretaris, Aukje de Vries, bleef de steeds kribbiger klinkende Kamer jarenlang voorhouden dat je niet tijdens de wedstrijd de spelregels kunt veranderen. Achahbar hakkelt soms nog, wat haar gebrek aan politieke ervaring verraadt, maar de staatssecretaris maakt wel duidelijk dat ze veel minder huiverig is om flink in te grijpen om knelpunten op te lossen.
Zo zegt ze dat ze twee controlestappen wil schrappen bij het samenstellen van de dossiers van toeslagenouders, om ze sneller te kunnen leveren. Ook wil ze kijken of ze de dossiers ongelakt aan de advocaten van gedupeerden te verstrekken; het weglakken van de namen van ambtenaren is een van de vertragende factoren.
Dat ze hun dossier maar niet krijgen, is een van de redenen waarom ouders in bezwaar gaan. Veel van hen zeggen dat zij pas in het reine kunnen komen met wat er is gebeurd als zij inzage krijgen in wat er in die jaren over hen staat vastgelegd in de overheidssystemen.
De fracties, die in deze commissie opvallend eensgezind zijn, zijn positief verrast. ‘Ik zie een trendbreuk’, zegt SP’er Dijk. ‘Dit is een heel mooie beweging’, zegt Dogukan Ergin (Denk). ‘U praat nog een beetje wollig soms, maar op het punt van de dossiers zie ik een staatssecretaris met pit die er echt werk van wil maken.’
Kritischer is de Kamer op de voortdurende onmin tussen het ministerie en de Stichting Gelijkwaardig Herstel van prinses Laurentien. Sinds het ministerie meer controle eist over de berekeningen van het uit te keren bedrag voor aanvullende schade, lukt het de stichting niet meer om toeslagenouders te compenseren.
De Kamer wil dat er een einde komt aan deze ‘lelijke openbare ruzie’. ‘De ouders hebben geloof in deze stichting juist omdat zij hen vertrouwt’, zegt Inge van Dijk (CDA). ‘Dan moet het ministerie niet proberen die werkwijze te bureaucratiseren.’
Ook andere partijen suggereren dat het ministerie beter een stap terug kan zetten zodat de stichting weer door kan werken. ‘Deze route moet weer gaan lopen’, zegt Vijlbrief. ‘Praat met elkaar en regel het.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant