Landbouwminister Femke Wiersma vindt dat veehouders hun mestprobleem deels zelf moeten oplossen. Als de Tweede Kamer haar voorhoudt dat boeren die mest dan waarschijnlijk illegaal zullen dumpen, zegt ze dat dit onacceptabel is. Maar de pakkans is miniem, en het toezicht wordt niet versterkt.
De Tweede Kamer maakt zich grote zorgen over mogelijke mestfraude. Nederlandse melkveehouders kunnen hun mest dit jaar niet meer kwijt op hun grond, omdat Brussel de mestregels heeft aangescherpt. Volgend jaar worden die nog strenger. Wiersma (BBB) heeft maatregelen aangekondigd die het mestoverschot moeten verkleinen, maar ze erkent dat die niet genoeg effect hebben om het probleem helemaal op te lossen.
CDA-Kamerlid Eline Vedder heeft uitgerekend dat Nederlandse boeren dit jaar sowieso met 200 duizend volle vrachtwagens mest blijven zitten. Zij en andere Kamerleden willen van Wiersma weten wat zij gaat doen om die boeren uit de brand te helpen. In theorie moeten veehouders de mest tegen betaling laten afvoeren door een mesthandelaar, maar die kunnen de extra meststroom niet aan, horen Kamerleden vanuit de bedrijfstak.
Bovendien exploderen de afvoerprijzen. Veel veehouders kunnen die hoge prijzen niet opbrengen. Ze hebben volgens Vedder maar twee keuzes: een deel van hun koeien naar de slacht brengen (waardoor hun inkomen fors daalt), óf de mest stiekem op land uitrijden en de wet overtreden. ‘Ik ben bang dat ze dan toch kiezen voor uitrijden. Wat denkt u dat er gaat gebeuren?’
Wiersma: ‘Ik ken de opties. Dit zijn wel de smaken die er zijn, en de ondernemer zal wel een keuze moeten maken. Maar ik zou niet willen oproepen... mestfraude is onacceptabel.’
Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) verwijst dan naar een rapport van de inspectiediensten RVO en NVWA, waarin staat dat de pakkans zeer klein is. ‘De financiële prikkel om te frauderen is levensgroot. Het lijkt erop dat de minister doelbewust aanstuurt op mestfraude als oplossing. Ze zegt wel dat boeren zich aan de regels moeten houden, maar tegelijkertijd weet ze: ze gaan gewoon frauderen en er is geen haan die ernaar kraait.’
Alles over politiek vindt u hier.
Vedder is getrouwd met een melkveehouder en is dus goed op de hoogte van de manier van denken in de sector. Dat geldt ook voor NSC’er Harm Holman, zelf oud-melkveehouder. In een vorig debat sloeg Holman al alarm over de mogelijke grote toename van illegale dumping, nu veehouders in grote nood zitten door de mestcrisis. Holman toont begrip voor zulke fraude. ‘Je kunt het de boeren niet verwijten, want ze zijn de dupe van falend overheidsbeleid.’
Mestfraude, het illegaal dumpen van overtollige mest en dat verdoezelen door te sjoemelen met de mestboekhouding, is echter een structureel probleem in de landbouw. Onder invloed van de landbouwlobby heeft de Nederlandse politiek het probleem nooit serieus willen aanpakken. Op de inspectiediensten RVO en NVWA is door vorige kabinetten zwaar bezuinigd en dit kabinet heeft nieuwe bezuinigingen aangekondigd.
Hoewel landbouwkoepel LTO en Wiersma’s partij eerder dit jaar moord en brand schreeuwden over de overvolle mestkelders van veehouders, zijn die volgens een NOS-bericht van donderdag nu op mysterieuze wijze toch geleegd. BBB-leider Caroline van der Plas zegt tijdens het mestdebat ook dat volle mestkelders ‘niet zo’n groot probleem’ meer zijn. Waar die 200 duizend vrachtwagens overtollige mest dan zijn gebleven, is een raadsel.
Wiersma noemt de verlenging van het mestuitrijseizoen en opslag in mestbassins als verklaring, maar dat roept nog meer vragen op. Verlenging van het uitrijseizoen (boeren mochten twee weken langer mest uitrijden dan normaal) verhoogt niet de maximale hoeveelheid mest per hectare waaraan boeren gebonden zijn. En in mestbassins en mestsilo’s kun je geen 200 duizend volle vrachtwagens mest kwijt. Zoals de NOS voorzichtig oppert, en een LTO-bestuurder daarop niet volmondig ontkent, is een deel van die mest de afgelopen maanden al illegaal gedumpt.
Fraude wordt nog aantrekkelijker door de forse stijging van de afvoerprijzen. Holman vraagt Wiersma een onderzoek in te stellen naar mogelijke kartelafspraken onder mestverwerkers, die volgens hem in gezamenlijk overleg de prijzen opdrijven en zo over de rug van de melkveehouders grof geld verdienen aan de mestcrisis.
Nog een fraudesignaal: de website melkvee.nl publiceerde deze week cijfers waaruit blijkt dat de import van rundveemest de afgelopen jaren enorm is toegenomen. Nederland importeert dit jaar zelfs meer dan twee keer zoveel rundveemest als het afvoert. Holman heeft daar desgevraagd een mogelijke verklaring voor: door mest vanuit België naar Nederland te importeren, kunnen mesthandelaren tot wel 20 procent fosfaat en nitraat uit mestboekhoudingen ‘wegtoveren’. Die vorm van mestfraude is blijkbaar lucratieve handel.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant