NAVO-baas Mark Rutte noemde het woensdag "een keerpunt voor Europa" dat er Noord-Koreaanse troepen meevechten in de oorlog in Oekraïne. Veel van onze lezers vroegen zich af of dat echt zo is. En moeten we ons dan zorgen maken over een Derde Wereldoorlog?
Ruttes woorden zijn "zwaar overdreven", vindt Dick Zandee van denktank Clingendael. "Dit is geen keerpunt of gamechanger." Toch is de inzet van Noord-Koreaanse troepen volgens hem wel een nieuwe ontwikkeling die om aandacht vraagt.
Hoogleraar oorlogsstudies Frans Osinga ziet het anders. "Dit rekt het conflict enorm op. De inzet van Noord-Koreaanse troepen betekent dat Oekraïne een enorm personeelsbestand voor zich krijgt. Rusland lost op die manier een deel van zijn personeelsproblemen in het leger op."
Maar Oekraïne heeft zelf ook tekorten aan militairen, legt Osinga uit. "Dat proberen ze deels te compenseren met technologie, maar het vooruitzicht dat je wordt geconfronteerd met nieuw personeel aan Russische zijde - waarvan de verwachting is dat het er nog veel meer gaan worden - is een naar vooruitzicht." Hij twijfelt er dan ook niet aan en spreekt van "een escalatie".
Volgens defensie-expert Peter Wijninga ligt het er vooral aan hoe Europa en de NAVO op de inzet reageren. "Als je iets een keerpunt noemt, moeten daar gevolgen aan hangen. Anders is het een loze kreet", stelt hij. "Wat ik daadwerkelijk een keerpunt zou vinden, is als Amerika zijn beleid rondom langeafstandswapens verruimt, zodat Oekraïne effectief kan terugslaan op Russische lanceerposities, vliegbases, munitieopslagplaatsen et cetera. Dat is nu zo goed als onmogelijk met de voorwaarden die Amerika heeft gesteld."
Maar de experts zien een directe reactie vanuit de NAVO niet zo snel gebeuren. "Oost-Europese landen, de Baltische staten en Polen willen veel verder gaan met de steun aan Oekraïne, door bijvoorbeeld eigen soldaten in te zetten. Andere landen willen dat niet", vertelt Osinga.
Daarnaast is de toekomstige Amerikaanse president Donald Trump totaal niet geïnteresseerd in de oorlog in Oekraïne. Ook houdt hij de banden met Poetin graag warm. Het gevaar voor escalatie is onder Trump minder, omdat Poetin anders zijn vriendschap met de Republikein op het spel zet, stelt Wijninga. "Je zou daarom nu van Biden moeten verlangen dat hij het beleid rondom langeafstandswapens soepeler maakt."
De situatie stelt Rutte voor een dilemma, zegt Osinga. "Het betekent wel degelijk dat de oorlog nog heel lang kan duren, dat Oekraïne door zijn manschappen raakt en uiteindelijk onder de voet gelopen wordt", legt hij uit.
"Dat zou dramatisch zijn voor Oekraïne en een heel slecht signaal voor de Europese veiligheid." Rusland heeft volgens hem momenteel maar één doel: de volledige verovering en onderwerping van Oekraïne, en Rusland terugbrengen naar de status van het land van de negentiende eeuw. De grote uitdaging is dan ook om ervoor te zorgen dat Oekraïne ook zonder Amerika steun krijgt, stelt de hoogleraar.
De Noord-Koreaanse troepen bevinden zich momenteel alleen in de Russische regio Kursk, die ten noordoosten van Oekraïne ligt. Wanneer Rusland die inzet daartoe beperkt, "zou je kunnen zeggen dat het buitenlandse hulp aan zelfverdediging is", vertelt Zandee. Oekraïne heeft immers Russisch grondgebied aangevallen en bezet.
"Het wordt anders als Rusland Noord-Koreanen inzet op Oekraïens grondgebied. Dan is er sprake van een derde land, Noord-Korea, dat meedoet aan een invasie tegen Oekraïne. We hebben gezien dat de Russen en Oekraïne er alles aan doen om mensen in te zetten, door bijvoorbeeld gevangenen in te zetten. De nood is hoog, dus ik sluit die Noord-Koreaanse inzet op de termijn niet uit."
Bovendien is het risico dat er meerdere landen betrokken raken in dit conflict, meent Wijninga. "Zuid-Korea voelt zich bedreigd door het feit dat Noord-Koreaanse troepen straks thuiskomen met oorlogservaring. En wat krijgt Noord-Korea in ruil voor deze steun? Het conflict tussen die landen kan oplopen of zelfs ontaarden. Dat zou voor Europa een economisch probleem opleveren, omdat we veel spullen verhandelen die uit dat gebied komen. Als daar oorlog uitbreekt, hebben we een economische crisis die niet zo makkelijk op te lossen is."
Veel NU-lezers vroegen ons of ze zich zorgen moeten maken over een Derde Wereldoorlog. Het korte antwoord: nee, al moet je ook nooit denken dat het een ver-van-je-bedshow is.
"Als je kijkt naar wat de Eerste- en Tweede Wereldoorlog definieert, is het dat de toenmalige grootmachten er direct bij betrokken waren", vertelt Zandee. "Dat zou in dit geval betekenen dat de huidige grootmachten erbij betrokken zouden moeten zijn. Dan heb je het over de VS, Rusland, China en, weliswaar in mindere mate, Europa."
Dat ligt niet voor de hand. Trump wil namelijk zo min mogelijk betrokken raken bij internationale conflicten. Hij zet de Amerikaanse economie bovenaan zijn prioriteitenlijstje. Daarnaast zijn de Russen niet uit op een wereldoorlog. "Dat betekent potentieel de vernietiging van Rusland." Ook China is terughoudend. "Dat land heeft een eigen agenda en doet er momenteel alles aan om de economische macht wereldwijd te ontplooien", zegt Zandee. En dan is er nog Europa, dat ook niet op een oorlog zit te wachten.
Maar Osinga stelt wel dat Europa te voorzichtig is. "Robuustere steun aan Oekraïne betekent niet dat we direct in conflict met de Russen komen. Als wij banger zijn voor escalatie dan Rusland is, dan zoeken de Russen steeds de grens op. Soms moet je ook een keer zeggen: tot hier en niet verder. Enkel streng vastklampen aan de-escalatie heeft nog nooit gewerkt."
Source: Nu.nl algemeen