Een waslijst aan onbekende namen en toch een uitverkocht festival, in ruim twintig zalen. Hoe krijgt het Utrechtse Le Guess Who dit voor elkaar? En hoe vind je in dit alles de muziek die bij je past?
is redacteur popmuziek van de Volkskrant.
Gaan we naar Haossaa? Of naar Noriko Okaku? Of toch beter even kijken bij Abdullah Miniawy, Julmud, Asmâa Hamzaoui en Kabeaushé? En dan afsluiten met Nooriyah?
Het programma van het Utrechtse Le Guess Who, dat donderdag is begonnen en duurt tot zondagavond laat, is altijd een uitdaging, maar dit jaar een echte breinbreker. Wie is wie en wat stáát hier allemaal?
Het meest eigenwijze festival ter wereld heeft van de verwarring een handelsmerk gemaakt – vandaar ook dat vraagteken in het logo – en is trots op de waslijst aan vaak volstrekt onbekende namen, die vanuit alle windstreken naar Utrecht komen. En het wonderbaarlijke is: het festival verkoopt er alle tickets mee uit. En het publiek komt ook uit al die verre windstreken.
Loop de komende dagen maar eens door het zalencomplex van TivoliVredenburg of bezoek de opengestelde kerken of de kleinere poppodia Ekko en De Helling. Geen enkel Nederlands muziekfestival trekt een zó internationaal publiek. En dat met een programma waar dus nauwelijks een headliner op te vinden is, en waarbij je blij mag zijn als je vijf namen enigszins herkent. Hoe heeft Le Guess Who dat voor elkaar gekregen?
Le Guess Who ontstond uit een liefhebberij, die kwam opborrelen in het oude poppodium Tivoli aan de Oudegracht. De programmeurs Bob van Heur en Johan Gijsen raakten halverwege de jaren nul gefascineerd door de vooruitstrevende Canadese popscene uit de stad Montreal. In 2007 lieten ze een paar bandjes opdraven voor een minifestival, genaamd Le Guess Who. Die naam verwees naar de tweetaligheid van Canada én naar die grote Canadese rockband The Guess Who. Van Heur en Gijsen vonden het een perfecte festivalnaam, omdat die ook aangaf dat er iets uit te vogelen was.
Le Guess Who veranderde bij de volgende edities van kleur. Canada verdween langzaam uit het zicht en er was steeds minder pop of ‘indie’ te horen. Maar de zoektocht naar minder voor de hand liggende muziek bleef. Toen het festival verhuisde naar het nieuwe TivoliVredenburg in Utrecht, werden de vele zalen daar volgestouwd met experimentele muziek van over de hele wereld. Of bijna vergeten grootheden die in Utrecht weer eens in de schijnwerpers konden staan. Onvergetelijk was een optreden in 2014 van de Turkse diva Selda Bağcan, die haar strijdliederen uit de jaren zeventig een tweede adem gaf.
Genres deden er toen al niet meer toe: Le Guess Who programmeerde Keniaanse black metal naast klassieke muziek, jazz, dance en postrock. En het festival liet het idee los dat er iedere dag een publiekstrekker op het grootste podium moet staan. De laatste jaren werd het zoeken naar dat ene, bekende pophoofd.
Le Guess Who wilde liever dat het publiek de aandacht zou richten op muziek waar vaak overheen wordt gekeken, muziek die in het geweld van de afspeellijsten nooit boven kan komen drijven. Je zult moeten vertrouwen op de keuzen van de programmeurs, is nu het idee, en je laten meevoeren in verwondering, langs artiesten die je nog nooit hebt gehoord en die zelf vaak ook iets uitvoeren dat ze niet eerder hebben gespeeld.
Beroemd werd een etmaal durend concert van ambient- en drone-artiesten, van New Yorkse laptopkunstenaars tot metalgitaristen, die probeerden een langgerekte grondtoon in leven te houden in de zaal Pandora. Intussen lag het publiek in kussens weg te dromen. Het was nooit eerder vertoond en ging daarna als bejubeld liveconcept de wereld over. En het hele festival werd internationaal geprezen, vanwege de idealistische aanpak.
Le Guess Who kreeg steeds meer buitenlands bezoek, van muziekmedia en liefhebbers die klaar waren met het standaard festivalidee: bekende bandjes die om de beurt een uur hun ding mogen doen.
Maar hoe navigeer je op een festival met zoveel onbekende namen? Je kunt natuurlijk huiswerk doen, alle namen een voor een vooraf beluisteren en al dan niet aanvinken in het blokkenschema. Maar het is misschien beter om de filosofie van het festival te volgen en gewoon rond te zwerven, om zo hopelijk tegen de ontdekking van je leven aan te lopen. Het risico is dat je dan de sensatie van een zaaltje verderop mist, maar die spanning hoort erbij.
Een andere tip: blijf een avond lang op één plek. In de Grote Zaal van TivoliVredenburg, een van de kerken of de nieuwe nachtclub Kabul á GoGo wordt vaak geprogrammeerd door gastcuratoren, zoals dit jaar de Brits-Egyptische historicus en ritme-expert Hannah Elsisi. Je kunt je overgeven aan de keuze van een ander, bent verlost van de angst iets te missen en komt alleen om die reden al tot een muzikale meditatie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant