Het kabinet gaat in gesprek met artsen en patiënten over de vraag hoe borstkankeronderzoek bij vrouwen met dicht borstweefsel beter kan. Die vrouwen hebben een grotere kans op borstkanker, terwijl een tumor op een mammografie niet altijd zichtbaar is.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant en schrijft over gezondheid.
Zo’n tachtigduizend vrouwen in Nederland hebben zeer dicht borstweefsel. Dat kleurt wit op de röntgenfoto die bij het bevolkingsonderzoek wordt gemaakt. Omdat een tumor op die beelden ook wit is, wordt kanker bij hen niet altijd ontdekt. ‘Ik begrijp de zorgen van de vrouwen die het betreft’, schrijft staatssecretaris Karremans van Preventie aan de Tweede Kamer. Hij reageert daarmee op een publicatie in de Volkskrant.
Nederlands onderzoek heeft vijf jaar geleden uitgewezen dat die groep vrouwen ( 8 procent van alle vrouwen die aan het bevolkingsonderzoek meedoen) gebaat is bij een tweejaarlijkse MRI-scan waarop een eventuele tumor wél zichtbaar is. Maar dat onderzoek wordt niet aangeboden, omdat er onvoldoende capaciteit zou zijn. Ondertussen krijgen vrouwen niet te horen dat op hun mammografie niet alles zichtbaar is.
Het Volkskrant-artikel veroorzaakte landelijke commotie. Deze krant kreeg veel mails van vrouwen met dicht borstweefsel bij wie borstkanker te laat was ontdekt, met soms ernstige gevolgen. Artsen riepen de staatssecretaris op om vrouwen duidelijkheid te geven over hun borstdichtheid en ze een MRI-screening aan te bieden. De borstkankervereniging verzamelde meer dan veertigduizend handtekeningen en bood Tweede Kamerleden onlangs een petitie aan.
‘Ik vind dit een lastig dilemma’, schrijft Karremans in zijn brief, een reactie op vragen van Kamerleden Lisa Westerveld (GL/PvdA) en Judith Tielen (VVD). Het is volgens hem ‘een weloverwogen keuze’ om de borstdichtheid tijdens het bevolkingsonderzoek niet te meten en daarover geen informatie te verstrekken.
Het is niet de overheid die bepaalt wat patiënten wel en niet mogen weten, benadrukt hij, maar in de hele gezondheidszorg geldt dat alleen bevindingen worden meegedeeld als mensen daadwerkelijk iets met die informatie kunnen. En voor de groep vrouwen met dicht borstklierweefsel is die mogelijkheid er nu niet.
De Gezondheidsraad oordeelde vier jaar geleden dat vrouwen met dicht borstweefsel inderdaad gebaat zijn bij een MRI, maar de Raad achtte die oplossing ‘niet toekomstbestendig’. Om enkele tienduizenden vrouwen jaarlijks een MRI te kunnen geven zijn investeringen in apparatuur en personeel nodig. De verwachting was dat een nieuwe techniek, een mammografie met contrastvloeistof, een eenvoudiger en goedkoper alternatief zou zijn. Of dat klopt, wordt nu uitgezocht, de resultaten laten nog enkele jaren op zich wachten.
Een tussentijdse oplossing kwam er niet. Het ministerie liet uitzoeken of vrouwen met dicht borstweefsel voorlopig terecht kunnen voor een MRI, maar concludeerde dat er een tekort is aan apparatuur en vooral aan personeel. Karremans schrijft dat door extra inzet van personeel voor screening de werkdruk en de personeelstekorten elders in de zorg zullen oplopen. Hij vreest bovendien voor verdringing: als er zoveel extra MRI’s moeten worden gemaakt, kunnen andere patiënten, die ook zo’n scan nodig hebben, niet terecht.
De radiologen zeggen dat door het uitblijven van MRI-scans elk jaar vrouwen met dicht borstweefsel overlijden. De Nederlandse Vereniging voor Radiologie liet eerder, in een reactie op het Volkskrant-artikel, weten dat er wel degelijk voldoende MRI-capaciteit is.
Karremans schrijft dat hij de vrouwen ‘vanzelfsprekend’ serieus wil nemen. Een gesprek met alle betrokken partijen moet duidelijk maken wat de mogelijkheden zijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant