De verkiezingswinst van Donald Trump gaat Nederlanders in de portemonnee raken, vrezen economen. Trumps protectionisme zal de eurozone in een recessie storten, voorspelt ING, en elke Nederlander tot wel 500 euro per jaar armer maken, schat Rabobank.
is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over de financiële sector.
Tijdens zijn campagne kondigde Trump herhaaldelijk aan dat hij heffingen van zeker 10 tot 20 procent overweegt op álle buitenlandse producten die de Amerikanen elk jaar voor de lieve som van 3,8 biljoen dollar importeren. China zou, als het aan Trump ligt, zelfs een strafheffing van 60 procent voor de kiezen krijgen op elk naar de Verenigde Staten uitgevoerd product, van Chinese kunstkerstbomen en elektrische auto’s tot hijskranen, operatierobots en eiernoedels.
Met een mengeling van strafheffingen en belastingvoordelen hoopt Trump buitenlandse banen weg te kapen, goedschiks of kwaadschiks. ‘Onder mijn leiderschap gaan we de banen van andere landen overnemen’, zei Trump eind september in Savannah, Georgia. 'We gaan hun fabrieken overnemen. Ik wil dat Duitse autobedrijven Amerikaanse autobedrijven worden. Ik wil dat ze hier hun fabrieken gaan bouwen.’
De grote vraag als Trump op 20 januari aantreedt als 47ste Amerikaanse president is of de protectionistische soep ook echt zo heet gegeten wordt. Want mocht Trump daad bij woord voegen, dan zal de rest van de wereld terugvuren met een arsenaal aan strafheffingen op Amerikaanse export, met een wereldwijde handelsoorlog als gevolg, is de angst onder economen.
De Nederlandse economie is kwetsbaar voor Amerikaanse importheffingen, omdat de Verenigde Staten, gecorrigeerd voor wederuitvoer, na Duitsland, België en het Verenigd Koninkrijk de vierde exportmarkt vormen voor Nederlandse goederen, constateert Rabobank-econoom Hugo Erken. Zo is meer dan de helft van de Nederlandse export van kunstwerken bestemd voor de Amerikaanse markt, en bijna een kwart van alle Nederlandse vliegtuigonderdelen. Ook voor de chipmachines van ASML, het bier van Heineken en de beademingsapparaten van Philips vormen de Amerikanen een belangrijke klant.
Mochten Trumps dreigementen over importheffingen meer blijken dan campagneretoriek, dan zullen de gevolgen voor Nederland substantieel zijn, becijferden Erken en zijn Rabobank-collega’s. In een mild scenario, waarbij Trump de importheffingen afzwakt tot 5 procent, zal de Nederlandse economie er tot en met 2029 0,4 procent op achteruitgaan ten opzichte van een situatie zonder die heffingen. In een zwaar scenario, waarbij Trump heffingen van 10 procent oplegt, zal de schade oplopen tot 0,9 procent.
Zeker voor de toch al niet denderend presterende Nederlandse economie scheelt dat een slok op een borrel, weet Erken. ‘In het zware scenario kosten de Amerikaanse importheffingen elke Nederlander zo’n 500 euro per jaar aan misgelopen welvaartswinst.’
ING voorspelde woensdag dat Amerikaanse importheffingen vanaf eind volgend jaar een recessie zullen ontketenen in de eurozone. Vooral voor de kwakkelende Duitse economie zouden Amerikaanse handelsbeperkingen op pak ’m beet auto’s van BMW, landbouwpesticiden van Bayer of röntgenapparaten van Siemens een nieuwe dreun betekenen, vreest ING.
De Europese Commissie heeft achter de schermen al laten weten dat het de nieuwe regering-Trump lik op stuk zal geven mocht Trump importheffingen uitvaardigen. ‘We zullen snel terugslaan en we zullen hard terugslaan’, vatte een diplomaat de Europese plannen samen tegenover Politico.
De Commissie hoopt een scenario zoals in 2018 te voorkomen, toen Trump Brussel onaangenaam verraste met importheffingen van 25 procent op Europees staal en 10 procent op Europees aluminium. Om de boel niet onnodig te escaleren koos de Europese Commissie er destijds voor om slechts ten dele terug te slaan, met symbolische heffingen op onder meer spijkerbroeken van Levi’s, motorfietsen van Harley-Davidson en whisky uit Kentucky.
Prompt dreigde Trump met heffingen van 20 tot 25 procent op Europese auto’s. Pas na onderhandelingen met Europese Commissie-voorzitter Jean-Claude Juncker trok Trump zijn dreigement in.
Ditmaal dreigt Trump echter niet met strafheffingen op specifieke Europese producten, maar op de volledige Europese (en mondiale) export. ‘Trump voegt altijd daad bij woord, maar hij is tegelijkertijd een typische onderhandelaar’, voorspelt Erken. ‘Hij zet steevast hoog in, en dan ziet hij wel waar hij uitkomt. De kans is dus groot dat er uiteindelijk een afgeslankte versie van zijn importheffingen zal komen.’
Het opmerkelijke, constateert ook de Groningse hoogleraar internationale economie Harry Garretsen, is dat de Amerikanen naar verwachting nog het zwaarst te lijden zullen hebben onder Trumps importheffingen. Waar Nederlanders er tot wel 500 euro per jaar op achteruit dreigen te gaan, kan de schade voor de individuele Amerikaan zelfs oplopen tot 1.800 dollar (1.674 euro) per jaar, berekende Rabobank.
De kans is immers aanzienlijk dat buitenlandse producenten de extra importkosten grotendeels zullen doorberekenen aan hun Amerikaanse klanten, denkt Garretsen. ‘Uiteindelijk zal de Amerikaanse consument er daardoor het meeste last van hebben.’
Amerikaanse economen waarschuwen al maanden dat Trumps beoogde importheffingen zo ingrijpend zijn, dat ze de inflatie omhoog zullen jagen. Zo voorspelde het Peterson Institute, een onafhankelijke denktank, onlangs dat de Amerikaanse inflatie door Trumps plannen de komende jaren zal stijgen tot wel 9,3 procent.
‘Dit terwijl een van de redenen voor Trumps verkiezingszege nu juist de zorg van veel Amerikanen over de fors gestegen prijzen lijkt’, zegt Garretsen. ‘Dan is het toch wel bijzonder dat het belangrijkste economische plan van de nieuwe president uitgerekend tot hogere prijzen dreigt te leiden.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant