Trump heeft het presidentschap in de wacht gesleept.
Volg hier al het nieuws over de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024. In vrijwel alle staten zijn de eerste uitslagen binnen, het wachten is nog op een handvol staten.
Al onze verhalen over de Amerikaanse verkiezingen zijn verzameld in een overzichtelijke dossier.
Met het naderende nieuwe presidentschap van Donald Trump hoopt China ‘vreedzaam’ te kunnen samenleven met de VS. Dat maakte Beijing bekend toen bleek dat verkiezingswinst Trump niet meer kan ontgaan.
Tijdens zijn eerste ambtstermijn vocht Trump al een handelsoorlog uit met China, en hij lijkt het nu niet rustiger aan te willen doen. Tijdens de verkiezingscampagne beloofde hij opnieuw met zware importtarieven te komen. Zo wil hij goederen uit China met liefst 60 procent belasten.
Aan de andere kant sprak Trump in aanloop naar de verkiezingen lovende woorden over de Chinese president Xi Jinping. ‘Hij houdt 1,4 miljard mensen in een ijzeren greep. Of je het nu leuk vindt of niet, hij is gewoon een briljante vent’, zei Trump in gesprek met podcastmaker Joe Rogan.
‘China’s beleid ten aanzien van de VS is consistent en duidelijk’, zei een woordvoerder van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken, zonder direct naar de uitslag te verwijzen. Dat beleid is volgens haar gebaseerd op ‘wederzijds respect, vreedzaam samenleven en win-winsamenwerking’. De termen zijn kenmerkend voor Beijings buitenlandbeleid ten opzichte van landen die ideologisch ver van China af staan.
Jasper Daams
Het presidentschap en de Senaat gaan naar de Republikeinen. Maar wie wint het Huis van Afgevaardigden? Dat bepaalt hoeveel speelruimte Donald Trump als president krijgt. Maar die uitslag kan nog dagen op zich laten wachten.
Lees hier het volledige artikel van buitenlandredacteur Iva Venneman.
Net als andere Europese leiders feliciteerde de Poolse premier Donald Tusk in de loop van woensdagochtend Trump met zijn verkiezingsoverwinning, en schreef op X uit te kijken naar de samenwerking.
Een ander bericht van Tusk, enkele dagen geleden, is veelzeggender over de houding van de Poolse regering. Ongeacht de verkiezingsuitslag is ‘de tijd van geopolitieke outsourcing’ voorbij, schreef Tusk toen. De toekomst van Europa hangt niet af van de Amerikaanse verkiezingen, volgens de Poolse premier, maar ‘van de voorwaarde dat Europa eindelijk opgroeit en gelooft in haar eigen kracht.’
Poolse buitenlandminister Radosław Sikorski zei vanochtend: ‘Europa moet dringend een grotere verantwoordelijkheid nemen voor zijn eigen veiligheid.’ Warschau voegt zich hiermee bij Parijs en Berlijn, waar soortgelijke geluiden zijn te horen. Het is tekenend voor de onzekerheid die een tweede termijn van Trump met zich meebrengt – wat betekent dit voor de Amerikaanse steun aan Oekraïne en de veiligheid van de oostflank van de Navo?
Op de rechterflank van de Poolse politiek waren de reacties vreugdevoller. De conservatieve president Andrzej Duda, die afgelopen april Trump uitgebreid sprak in New York, stuurde zijn felicitaties nog voordat de uitslag duidelijk was. ‘Je hebt het voor elkaar gekregen’, schreef Duda. Ook rechts-nationalistische partij PiS, die na acht jaar regeren nu in de oppositie zit, is blij met de terugkeer van Trump. In het Poolse Lagerhuis stonden de partijleden woensdagochtend op en scandeerden zijn naam.
De Hongaarse premier Viktor Orbán, een van Trumps trouwste bondgenoten in de EU, is eveneens verheugd. Onder Biden krijgt Boedapest veel kritiek te verduren, vanwege Orbáns opstelling richting de oorlog in Oekraïne en de autocratisering van Hongarije. Overigens koestert Orbán ook warme economische betrekkingen met China – het is de vraag hoe Trump daarover denkt. Eind deze week vinden twee belangrijke Europese buitenlandtoppen plaats in Boedapest, dat momenteel EU-voorzitter is. De bijeenkomsten zullen in het teken staan van de Amerikaanse verkiezingsuitslag.
Arnout le Clercq
‘Een wake-upcall’, is de eerste reactie in Brussel op Trumps overwinning. De verkiezingsuitslag houdt in dat Europa nu echt meer op eigen benen moet gaan staan.
Lees hier de analyse van EU-correspondent Marc Peeperkorn.
Naar aanleiding van de Amerikaanse verkiezingsuitslag houden de buitenlandministers van Frankrijk en Duitsland, de twee meest invloedrijke landen binnen de Europese Unie, vandaag een spoedoverleg in Parijs. Daartoe voelen de landen zich genoodzaakt nu duidelijk is dat Trump voor de tweede keer zijn intrek zal nemen in het Witte Huis.
De aanstaande tweede ambtstermijn van Trump brengt onzekerheid met zich mee over de betrekkingen tussen de VS en Europa, en met name over rol die de VS zullen bekleden in de Navo, gezien Trumps herhaaldelijke negatieve uitingen over het bondgenootschap tijdens zijn eerste periode als president.
Zowel Franse president Emmanuel Macron als Duitse bondskanselier Olaf Scholz feliciteerde Trump met de verkiezingswinst. De Europese leiders stelden uit te kijken naar de samenwerking met de herkozen Republikein.
Tijdens het onderhoud van vandaag spreken de Franse en Duitse ministers over de strategieën omtrent Oekraïne, de Navo en de verdediging van de Europese Unie. Dat zeggen overheidsfunctionarissen tegen persbureau Reuters.
Jasper Daams
Donald Trump kan ook in Wisconsin niet meer worden ingehaald door zijn rivaal Kamala Harris. De tien kiesmannen die hij daarmee opstrijkt, brengen het totaal van de Republikein volgens nieuwszender CNN op 276. Daarmee mag Trump zich de 47e president van de Verenigde Staten noemen. Fox News voorspelde een paar uur geleden al dat Trump aan de haal zou gaan met Wisconsin.
Tijdens de vorige verkiezingen ging Wisconsin nog naar de Democratische kandidaat Joe Biden. Dit jaar stemt een kleine meerderheid van de kiezers op de Republikeinen: met 99 procent van de stemmen geteld krijgt Trump 49,7 procent van de stemmen, aldus CNN. Harris blijft steken op 48,7 procent. De voorlopige uitslagen wijzen uit dat Trump ten opzichte van vier jaar geleden de grootste winst heeft behaald in de voorsteden van Milwaukee en Madison, de grootste steden in de staat.
Met Wisconsin heeft Trump nu vier van de zeven swingstates in handen. Arizona, Nevada en Michigan zijn de resterende swingstates die nog wachten op een uitslag, al gaat Trump ook in die staten aan de leiding in de peilingen. Eerder kleurden Pennsylvania, North Carolina en Georgia al Republikeins rood.
Jasper Daams
Lees ook: Met winst in swingstates is Trump op weg naar het Witte Huis
Donald Trump wordt de nieuwe president van de Verenigde Staten. Dat melden verschillende Amerikaanse media, nadat nieuwszender Fox News dat eerder ook al deed. Naast CNN, melden ook ABC News NBC en The New York Times nu dat Trump de winst niet meer kan ontgaan.
Volgens CNN kan Trump niet meer ingehaald worden door zijn opponent Kamala Harris in swingstate Wisconsin. Met de tien kiesmannen die hem dat oplevert, zit hij inmiddels op een totaal van 276. Om formeel als president te worden verkozen, had Trump de steun van minimaal 270 kiesmannen nodig.
Naar verwachting loopt dat aantal nog op. In alle swingstates waar Amerikaanse media nog geen winnaar hebben uitgeroepen, ligt Trump voor op Harris.
Thom Canters
Nu de Republikeinen de Senaat in de wacht hebben gesleept en vrijwel zeker zijn dat Trump president wordt, is het de vraag of ze in het Huis van Afgevaardigden hun huidige meerderheid behouden. Een Republikeins Congres zou het een stuk eenvoudiger maken voor Trump om wetgeving aangenomen te krijgen.
Op dit moment hebben de Democraten volgens CNN de Republikeinen twee zetels afhandig gemaakt. Daar staat tegenover dat vijf Democratische zetels in handen zijn gekomen van een Republikein. Democraten moeten netto zes zetels op de Republikeinen veroveren om de meerderheid te behalen.
In 63 races heeft CNN nog geen winnaar aangewezen. Bijna de helft van de Republikeinse zetels waar Democraten zich van tevoren het meest kansrijk achtten, ligt in Californië. Bij de vorige verkiezingen duurde het nog dagen voordat Amerikaanse media definitieve winnaars konden aanwijzen in de grootste staat van de VS. Als het aankomt op deze zetels bij deze verkiezingen, blijft het mogelijk nog even onduidelijk wie de meerderheid in het Huis behaalt.
Thom Canters
Donald Trump maakt zich op voor een tweede termijn als president. Hoe heeft het zo mis kunnen gegaan bij de Democraten? En wat staat Amerika te wachten? In een speciale ochtendeditie van deze podcast spreekt hoofdredacteur Pieter Klok met correspondenten Maral Noshad Sharifi en Thomas Rueb in Washington, en oud-correspondent Michael Persson op de redactie.
Nederlandse politici wijzen na de vrijwel zekere verkiezingsoverwinning van Trump op het belang van nauwere Europese samenwerking. Vanwege zijn aanstaande presidentschap moeten Nederland en Europa meer op eigen benen staan, klinkt het vanuit zowel de coalitie als de oppositie.
BBB-leider Caroline van der Plas maakt zich vooral zorgen over de handel en de veiligheid, nu de voormalig president opnieuw lijkt te zijn verkozen. ‘Er is echt werk aan de winkel in Europa’, stelt Van der Plas. Volgens coalitiegenoot en VVD-leider Yesilgöz is de voorlopige uitslag een ‘extra aansporing om ervoor te zorgen dat Nederland, en dus ook Europa, zo snel mogelijk op eigen benen gaat staan.’
Frans Timmermans, fractievoorzitter van oppositiepartij PvdA-GroenLinks, schreef op X een boodschap van gelijke strekking. ‘Europa zal sneller en duidelijker moeten kiezen voor hechtere samenwerking om te koesteren wat ons dierbaar is: vrijheid, vrede, solidariteit in een samenleving waarin iedereen gelijke rechten en gelijke kansen heeft.’
Premier Dick Schoof laat het op X vooralsnog bij een felicitatie aan het adres van Donald Trump. Ook zegt hij uit te kijken ‘naar onze nauwe samenwerking op de gedeelde belangen tussen de VS en Nederland’. Schoof benadrukt het belang van de VS als bondgenoot van Nederland, zowel bilateraal als in internationaal verband, zoals de Navo. De vrees bestaat dat een nieuwe ambtstermijn van Trump negatieve gevolgen kan hebben voor het bondgenootschap.
Jasper Daams
Een belangrijke bondgenoot van Donald Trump in de Senaat heeft gesuggereerd dat er een einde komt aan de onderzoeken van speciaal aanklager Jack Smith tegen de beoogde president. Volgens Lindsey Graham, senator voor South Carolina, is het tijd voor Smith om uit te kijken naar een nieuw hoofdstuk in zijn juridische loopbaan, zo zegt hij in een bericht op X.
Smith leidt twee onderzoeken naar Trump. Het eerste betreft het achterhouden van vertrouwelijke documenten. Die nam hij bij zijn vertrek uit het Witte Huis mee naar zijn thuisbasis in Florida, op het resort Mar-a-Lago. In die zaak ging Smith vorig jaar al over tot juridische vervolging.
Bovendien heeft Smith een strafzaak lopen tegen Trump vanwege diens pogingen om aan de macht te blijven nadat hij de presidentsverkiezingen van 2020 had verloren. De zaak werd over de verkiezingen heen getild, nadat het Amerikaanse Hooggerechtshof had bepaald dat een zittende president immuniteit geniet voor bijna alle handelingen die hij binnen zijn ambt als president heeft verricht. Dat dwong Smith zijn aanklacht te herzien.
Trump zelf heeft eerder al gezegd Smith direct te zullen ontslaan als hij wint. Die macht ligt officieel bij de minister van Justitie. Trump heeft er echter geen geheim van gemaakt dat hij op die functie iemand zou aanstellen die zijn wens om Smith de laan uit te sturen zal inwilligen.
Thom Canters
Lees hier ook: Van afkoping tot Capitoolbestorming: de rechtszaken tegen Donald Trump op een rij
Rusland zegt zich niet te hebben bemoeid met de presidentsverkiezingen. De Russische ambassade in de VS doet de Amerikaanse beschuldigingen af als ‘kwaadwillige laster, verzonnen om te gebruiken in de binnenlandse politieke strijd’, zo citeert het Russische staatspersbureau Ria de ambassade.
De VS beschuldigden Rusland in september al van het optuigen van een ‘grootschalige campagne’ om invloed uit te oefenen op de Amerikaanse verkiezingen. Minister Merrick Garland van Justitie kondigde daarop sancties aan tegen verschillende Russische staatsmedia.
In swingstate Georgia moesten op verkiezingsdag twee stembureaus tijdelijk de deuren sluiten vanwege bommeldingen, die later vals bleken. Volgens Brad Raffensperger, de hoogste ambtenaar van de staat, die toeziet op de verkiezingen, zaten de Russen erachter. ‘De Russen lijken te willen voorkomen dat we een soepele en eerlijke verkiezing kunnen houden’, aldus Raffensperger. De FBI bevestigde dat de valse meldingen ‘van e-mailadressen met Russische domeinnamen’ kwamen.
Vorige maand stelden Amerikaanse inlichtingendiensten vast dat Russische agenten achter de verspreiding van een video zaten waarop te zien was dat iemand stembiljetten vernielde in Pennsylvania, eveneens een swingstate. De video wekte de suggestie van verkiezingsfraude, maar het bleek te gaan om desinformatie. De Russische ambassade ontkende achter die video te zitten.
Jasper Daams
Ook de Franse president Emmanuel Macron heeft Donald Trump inmiddels gefeliciteerd. ‘Ik ben klaar om samen te werken zoals we dat vier jaar hebben gedaan’, schrijft hij op X over de vorige regeerperiode van de Republikein, die zich naar alle waarschijnlijkheid winnaar van de presidentsverkiezingen mag noemen.
Volgens een woordvoerder van de Franse overheid is er bij een nieuwe ambtstermijn van Trump werk aan de winkel voor Europese landen, die het lot in eigen handen moeten nemen. ‘We moeten onszelf niet afvragen wat de Verenigde Staten zullen doen, maar waartoe Europa in staat is. In een aantal belangrijke sectoren, defensie, industrieel herstel en decarbonisatie, moeten we de leiding nemen over ons eigen lot’, aldus de woordvoerder.
De Hongaarse premier Viktor Orbán deelt dat gevoel hoogstwaarschijnlijk niet. Hij feliciteert Trump eveneens op X en spreekt van ‘een broodnodige overwinning voor de wereld’. De president van Hongarije, dat momenteel voorzitter is van de Raad van de Europese Unie, geldt als een trouwe bondgenoot van Trump. Onlangs zei hij nog dat Europa zijn steun aan Oekraïne moet heroverwegen bij een verkiezingsoverwinning van Trump.
Ook de Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft Trump op X gefeliciteerd met de verkiezingswinst, uit naam van de Italiaanse regering. ‘Italië en de VS zijn zusternaties, aan elkaar verbonden door een onbreekbare band, gedeelde waarden en historische vriendschap’, schrijft Meloni. ‘Het is een strategische band, waarvan ik zeker weet dat we hem nu nog verder zullen versterken.’
De felicitaties druppelen van over de hele wereld binnen, hoewel Fox News nog altijd het enige Amerikaanse medium is dat heeft voorspeld dat Trump de verkiezingen wint. Trump zelf heeft die overwinning inmiddels ook opgeëist.
Jasper Daams & Rosa van Gool
De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Donald Trump gefeliciteerd met diens voorspelde winst in de Amerikaanse presidentsrace. ‘Gefeliciteerd met de indrukwekkende overwinning’, schrijft Zelensky op X.
Twitter bericht wordt geladen...
De beoogde zege van Trump heeft mogelijk gevolgen voor de Amerikaanse steun aan Oekraïne in de oorlog met Rusland. Trump heeft meermaals gezegd dat hij nog voordat hij beëdigd zou worden een einde zou maken aan de oorlog in Oekraïne. Hoe hij dat wil doen, heeft hij niet gezegd.
Trumps conservatieve achterband heeft zich bovendien hevig verzet tegen het voortzetten van de Amerikaanse militaire hulp aan Oekraïne. Zelensky zegt in een bericht op X ‘te vertrouwen op voortdurende steun voor Oekraïne in de Verenigde Staten’.
Ook Mark Rutte, de secretaris-generaal van de Navo, heeft Trump gefeliciteerd met zijn overwinning. Rutte zegt in een bericht op X ernaar uit te kijken met Trump samen te werken om vrede te bewerkstelligen, zonder de oorlog in Oekraïne specifiek bij naam te noemen.
Trump liet zich gedurende zijn eerste presidentschap herhaaldelijk negatief uit over de Navo. Zo maakte hij zich boos over Europese landen die zich niet aan de tweeprocentsnorm voor de defensie-uitgaven hielden. Bovendien zinspeelde hij erop dat de Verenigde Staten Navo-bondgenoten niet te hulp zouden schieten als zij zouden worden aangevallen, terwijl artikel 5 van de Navo dat wel voorschrijft.
Thom Canters
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu toont zich op X verheugd over de aankomende verkiezingsoverwinning van Donald Trump. ‘Gefeliciteerd op de grootste comeback uit de geschiedenis!’, schrijft hij, gericht aan Trump en zijn vrouw Melania. Trumps herverkiezing ‘biedt een nieuw begin voor Amerika en een krachtige bevestiging van de geweldige band tussen Israël en de Verenigde Staten’, aldus Netanyahu.
Twitter bericht wordt geladen...
De extreemrechtse ministers Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Bezalel Smotrich (Financiën) gingen Netanyahu voor in de felicitaties. ‘God bless Trump’, schrijft eerstgenoemde op X. ‘God bless Israël, God bless America’, zegt Smotrich op datzelfde medium.
Dat Netanyahu en de zijnen blij zijn met het vooruitzicht dat Trump weer zal intrekken in het Witte Huis, komt niet als een verrassing. De Republikein toonde zich tijdens zijn vorige regeerperiode sterk pro-Israël. Hij zal zijn steun aan het land dan ook voortzetten tijdens een nieuwe termijn.
Jasper Daams
AP heeft uitgelegd waarom het persbureau in tegenstelling tot Fox News Donald Trump nog niet heeft uitgeroepen tot winnaar. De races in de swingstates Michigan en Wisconsin zijn volgens AP nog niet voorbij.
In Michigan wacht AP nog de uitslag in Wayne County af. In dat kiesdistrict ligt de grootste stad van de staat: Detroit. Democraten kunnen daar doorgaans op veel stemmen rekenen. Volgens CNN is op dit moment pas 32 procent van de stemmen in Wayne County geteld.
Datzelfde geldt voor Milwaukee County in Wisconsin, waar Milwaukee, de grootste stad van de staat ligt. Daar zijn volgens CNN 65 procent van de stemmen geteld.
Fox News heeft al voorspeld dat Trump in Wisconsin met de winst aan de haal zal gaan. Samen met zijn door Fox voorspelde winst in swingstates Pennsylvania, Arizona en Georgia heeft hij daarmee genoeg kiesmannen achter zich.
Thom Canters
JD Vance, Trumps running mate, dankt het Amerikaanse volk voor het vertrouwen. ‘We zijn getuige van de grootste politieke comeback in de geschiedenis van de Verenigde Staten. Onder Trumps leiderschap zullen we nooit stoppen voor jullie te vechten.’
Vance nam daarmee een voorschot op de op handen zijnde Republikeinse verkiezingsoverwinning. Dat zou Vance de vicepresident maken. ‘We gaan leiding geven aan de grootste economische comeback in de Amerikaanse geschiedenis’, sloot hij zijn toespraak af.
Jasper Daams & Thom Canters
De Republikeinse voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden heeft gezegd dat de Amerikaanse bevolking gesproken heeft. Volgens Mike Johnson is Donald Trump op weg naar het Witte Huis, schrijft hij in een bericht op X.
Nieuwszender Fox heeft Trump al uitgeroepen als winnaar, hoewel andere Amerikaanse media nog voorzichtiger zijn.
Volgens Johnson staan de Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden klaar om Trump te helpen zijn ‘America First-beleid’ uitgevoerd te krijgen. Hoewel de Republikeinen de meerderheid in de Senaat van de Democraten hebben afgenomen, is het nog onduidelijk of ze de meerderheid in het Huis behouden.
Mocht dat zo zijn, dan kan Trump net als in de eerste jaren van zijn presidentstermijn rekenen op een Republikeins Congres. Een verdeeld Congres zou het voor hem een stuk moeilijker maken om zijn beleid te verwezenlijken.
Thom Canters
In een conventiecentrum in zijn thuisstaat Florida heeft Donald Trump de verkiezingsoverwinning opgeëist. ‘Ik wil het Amerikaanse volk bedanken voor de eer jullie 47ste president te zijn’, zei hij ten overstaan van een uitzinnige menigte in Palm Beach.
De toespraak komt op een moment waarop het duidelijk is dat de zege Trump nauwelijks meer kan ontgaan. Fox is het eerste Amerikaanse nieuwsmedium dat een overwinning van Trump heeft voorspeld. Swingstates Wisconsin en Pennsylvania zouden naar de Republikein gaan, waardoor de winst hem niet meer kan ontgaan. Andere zenders zijn vooralsnog terughoudender, maar de prognoses zien er rooskleurig uit voor Trump.
‘Dit is een ongelooflijke politieke beweging’, sprak Trump zojuist op kenmerkende wijze. ‘Dit is volgens mij de geweldigste politieke beweging ooit, er is nog nooit zoiets geweest.’
Trump nam verder een voorschot op zijn presidentschap, waarin hij zich gesterkt voelt door de meerderheid die de Republikeinen veroverden in de Senaat. ‘Amerika heeft ons een ongekend en krachtig mandaat gegeven. We hebben de macht gegrepen in de Senaat.’
Harris neemt later vandaag het woord op de campus van de Howard Universiteit in de hoofdstad Washington D.C. Die toespraak zal zij niet adresseren aan haar achterban, maar aan ‘de natie’, zei haar campagnemanager.
Jasper Daams & Thom Canters
PVV-leider Geert Wilders heeft Donald Trump gefeliciteerd met de verkiezingsoverwinning, enkele minuten nadat de Amerikaanse nieuwszender Fox had voorspeld dat de Republikein als winnaar uit de bus zal komen.
‘Nooit opgeven, altijd blijven vechten en verkiezingen blijven winnen’, schrijft Wilders op X. Naast Trump feliciteert hij de Verenigde Staten met de op handen zijnde overwinning. Hij voorziet zijn bericht van Amerikaanse vlaggen en een foto van de voorspelling van Fox.
Twitter bericht wordt geladen...
Jasper Daams
In navolging van Fox News heeft ook CNN Donald Trump uitgeroepen als winnaar in de cruciale swingstate Pennsylvania. Eerder wees CNN de Republikein al aan als winnaar in Georgia en North Carolina. Volgens CNN staat Trump nu op 266 kiesmannen, en de vrijwel zekere winst van vier kiesmannen uit Alaska en Maine is daarbij nog niet meegerekend.
Fox News wees Trump eerder al aan als winnaar van de presidentsverkiezingen. Volgens Fox zal Trump ook in swingstate Wisconsin de meeste stemmen behalen. Daarmee passeert hij de grens van 270 kiesmannen die nodig zijn om het presidentschap in de wacht te slepen.
Thom Canters
Trump wint volgens persbureau AP het tweede kiesdistrict van Maine. Dat betekent dat de ene kiesman die daar op het spel stond, ook naar Trump gaat.
Maine deelt twee kiesmannen uit aan de kandidaat die in de gehele staat de meeste stemmen haalt. Harris gaat vooralsnog aan kop. De overige twee kiesmannen die Maine te verdelen heeft, gaan naar de kandidaat die de afzonderlijke twee kiesdistricten op diens naam schrijft.
De peilingen leken al te wijzen op winst voor Trump in het grotendeels rurale tweede kiesdistrict van Maine.
Thom Canters
De nieuwszender Fox News heeft Trump uitgeroepen tot winnaar van de presidentsverkiezingen. In zowel Pennsylvania als Wisconsin zal hij naar verwachting met de winst aan de haal gaan. Daarmee weet Trump zich verzekerd van de benodigde 270 kiesmannen.
Thom Canters
De Republikeinen veroverden in Ohio en West Virginia zetels op de Democraten en winnen daarmee de meerderheid in de Senaat. De strijd om de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden ligt nog open.
Lees hier het volledige artikel van buitenlandredacteur Sterre Lindhout.
De Amerikaanse nieuwszender Fox News heeft voorspeld dat Trump de swingstate Pennsylvania heeft gewonnen. Als dat zo is, heeft Trump bijna het benodigde aantal van 270 kiesmannen om zichzelf de nieuwe president van de Verenigde Staten te mogen noemen.
Trump heeft dan alleen nog de drie kiesmannen van Alaska nodig, één uit Nebraska en één uit Maine. Zowel Nebraska als Maine werkt niet volgens het winner-takes-allprincipe. Daar wordt een deel van de kiesmannen toebedeeld aan de kandidaat die in de afzonderlijke kiesdistricten een meerderheid van de stemmen haalt.
De verwachting is dat Trump al die vijf kiesmannen in de wacht sleept. Daarmee zou hij voldoende kiesmannen achter zich hebben.
Thom Canters
De dollar en Bitcoin stijgen in waarde nu Donald Trump de Amerikaanse verkiezingen lijkt te gaan winnen. De dollarkoers steeg fors: in een dag tijd ging de koers met 1,2 procent omhoog vergeleken met zes andere valuta, waaronder de euro en de yen. Een dollar is nu 93 eurocent waard, 2 eurocent meer dan gisteren.
De financiële markten reageren op beloftes van Trump om belastingen te verlagen en hoge importtarieven op te leggen. Dat zou de inflatie weer kunnen aanwakkeren. Als dat gebeurt dan zal de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, waarschijnlijk het tempo van de renteverlagingen vertragen. In september is voor het eerst in lange tijd de rente verlaagd, en een verdere daling zou in het vat zitten. Een hogere Amerikaanse rente maakt de dollar aantrekkelijker in vergelijking met andere valuta.
De koers van Bitcoin bereikte een record, ruim 75 duizend dollar. Investeerders hopen dat cryptovaluta minder streng worden gereguleerd als Trump president wordt. Trump zegt van de Verenigde Staten de cryptohoofdstad van de wereld te willen maken.
Ook andere cryptocoins stijgen in waarde. De koers van ether ging met 6 procent omhoog naar 2.575 dollar. Dogecoin, de zogenaamde memecoin die wordt gepromoot door Elon Musk, steeg in een dag tijd met 18 procent.
Serena Frijters
De Republikeinen hebben definitief een meerderheid behaald in de Senaat. In Nebraska en Utah zijn de twee zittende Republikeinse senatoren als winnaar uit de bus gekomen, meldt The New York Times. Dat betekent dat de Republikeinen minimaal 51 van de 100 zetels in handen krijgen.
Eerder op de avond werden de Republikeinse uitdagers in Ohio en West Virginia al als winnaars uitgeroepen. In die staten moesten Democraten hun senaatszetel verdedigen. Omdat ze daar niet in slaagden, leek weinig de Republikeinen nog in de weg te staan voor een meerderheid. Zowel Nebraska als Utah gelden als Republikeinse bolwerken.
Mogelijk wordt de meerderheid van de Republikeinen nog groter. Jon Tester, de Democratische senator van Montana, stond in de peilingen achter op zijn Republikeinse uitdager Tim Sheehy. Het bergachtige Montana stemt vaak Republikeins. In de presidentsrace is Donald Trump er al als winnaar uitgeroepen.
Thom Canters
Donald Trump is onderweg naar een conventiecentrum in Palm Beach in Florida, waar hij zijn aanhang zal toespreken. Dat zegt een Republikeinse campagnemedewerker. Trump bracht de avond door in zijn resort in Mar-a-Lago, op minder dan tien minuten rijden van het conventiecentrum waar de Republikeinse verkiezingsavond plaatsvindt.
Het is niet duidelijk wat Trump zijn aanhang zal vertellen, maar het is goed mogelijk dat hij zal zinspelen op een verkiezingsoverwinning. Dat zou voorbarig zijn: in swingstates Georgia en North Carolina is Trump al tot winnaar uitgeroepen, maar in de resterende vijf swingstates is de strijd nog onbeslist.
Kamala Harris zal vandaag haar aanhang niet toespreken, zegt haar campagnemanager op het podium bij Howard University. Op die plek in Washington D.C. is de verkiezingsbijeenkomst van Harris. Morgen zal ze niet haar aanhangers maar ‘de natie’ toespreken, aldus haar campagnemanager.
Daan de Vries
Ook de tweede swingstate gaat naar Donald Trump, meldt CNN. Georgia gaat naar de Republikeinse presidentskandidaat, voorspelt de nieuwszender. De staat heeft zestien kiesmannen. Eerder vanochtend werd bekend dat Trump North Carolina heeft gewonnen. In de overige vijf swingstates staat Trump op voorsprong, maar kan nog geen winnaar worden aangewezen.
Joram Bolle
In het overgrote deel van de staten is inmiddels een vermoedelijke winnaar bekend. Kamala Harris heeft gewonnen in de Democratische bolwerken Virginia, Washington, Oregon en Hawaii. Donald Trump heeft drie van de vijf kiesmannen van de staat Nebraska gewonnen. Nebraska is samen met Maine de enige staat waar de kiesmannen niet noodzakelijkerwijs naar één kandidaat gaan.
Dat de verkiezingskaart goeddeels is ingevuld, wil niet zeggen dat de winnaar van de verkiezingen ook bekend is. In zes van de zeven swingstates is nog geen vermoedelijke winnaar uitgeroepen. Alleen in North Carolina is de strijd beslist, in het voordeel van Donald Trump. In alle andere swingstates staat Trump voor, maar zou Harris nog langszij kunnen komen.
Daan de Vries
In Nederland is de ochtend aangebroken, de Verenigde Staten staan aan het begin van een lange nacht. Rond 6.00 uur Nederlandse tijd zijn de Amerikaanse presidentsverkiezingen nog onbeslist. Dit waren de belangrijkste gebeurtenissen van de afgelopen uren:
• Even na vijf uur ’s ochtends (Nederlandse tijd) ‘callden’ Amerikaanse media de eerste van zeven swingstates: North Carolina gaat, net als in 2016 en 2020, waarschijnlijk naar Donald Trump. In de overige zes swingstates is het nog altijd too close to call.
• Veel ogen zijn gericht op Pennsylvania. De swingstate aan de oostkust is mogelijk cruciaal in de verkiezingsstrijd. Als Trump wint in North Carolina en Georgia (waar hij met 90 procent van de stemmen geteld een nipte voorsprong heeft), heeft hij aan een overwinning in Pennsylvania genoeg om opnieuw tot president te worden verkozen. Trump staat bijna 200 duizend stemmen voor, maar in verschillende Democratisch gezinde kiesdistricten rond de stad Philadelphia wordt nog volop geteld.
• Buiten de zeven swingstates kiezen alle staten tot nu toe voor de kandidaat die vooraf was voorspeld. ‘Blauwe’ bolwerken aan de west- en oostkust zijn zoals verwacht voor Harris, ook Trump wint waar de Republikeinen traditioneel dominant zijn.
• Wel valt op dat Harris op veel plaatsen minder goed presteert dan Joe Biden vier jaar geleden. Gezien de nipte marges waarmee Biden in swingstates als Georgia en Wisconsin won, is het de vraag of Harris zich die daling kan permitteren.
Daan de Vries
In de verkiezingen voor de Senaat hebben de Republikeinen een belangrijke zetel gewonnen in Ohio. De zittende senator Sherrod Brown, een Democraat, heeft verloren van zijn Republikeinse uitdager Bernie Moreno.
Door de winst in Ohio koersen de Republikeinen af op een meerderheid in de Senaat. Voor de verkiezingen hadden zij 49 van de 100 zetels in handen. Met de winst in West Virginia, waar ook al een zetel werd ontfutseld van de Democraten, hebben de Republikeinen nu de benodigde twee zetels voor een meerderheid.
Helemaal definitief is een Republikeinse meerderheid in de Senaat nog niet. Daarvoor zijn nog niet alle uitslagen binnen in de staten waar Republikeinen zetels verdedigen, zoals Nebraska.
Ohio, ooit een swingstate, stemt de laatste jaren steeds getrouwer Republikeins. Brown, die sinds 2007 in de Senaat zat, heeft zijn verlies inmiddels toegegeven.
Thom Canters
Na persbureau AP wijzen ook andere media Donald Trump als winnaar aan in North Carolina, waaronder CNN. North Carolina is daarmee de eerste van de zeven swingstates waar de uitslag zo goed als vaststaat. De staat beschikt over zestien kiesmannen.
Ook in de zes andere swingstates heeft Trump een voorsprong. Daarbij lijkt vooral Georgia zijn kant op te vallen, maar het is nog te vroeg voor een definitieve prognose.
Joram Bolle
Amerikaanse media zeggen dat het team van Donald Trump zich steeds zekerder voelt over een overwinning. Mike Johnson, als voorzitter van het Huis van Afgevaardigden de partijleider van de Republikeinen, reist af naar Trumps resort Mar-a-Lago in Florida. Ook andere prominente Republikeinen komen naar Florida.
Het campagneteam van Harris wil nog niets weten van een mogelijk verlies. In een boodschap aan haar team zegt campagneleider Jen O’Malley Dillon dat er waarschijnlijk pas in de Amerikaanse ochtend meer duidelijkheid is over de uitslag.
De Democraten hopen vooral op winst in de noordelijke staten Pennsylvania, Michigan en Wisconsin, maar alleen in Michigan staat Harris vooralsnog op voorsprong. De zogeheten ‘Blue Wall’ die die drie voorheen overduidelijk Democratische staten vormen, is in bijna elk scenario cruciaal voor een potentiële winst van Harris, helemaal nu North Carolina zeer waarschijnlijk naar Trump gaat.
Joram Bolle
Donald Trump heeft waarschijnlijk gewonnen in swingstate North Carolina, voorspelt persbureau AP. Het is de eerste van de zeven swingstates waar een vermoedelijke winnaar bekend is. Bij de vorige twee presidentsverkiezingen won Trump eveneens in North Carolina. De staat is goed voor zestien kiesmannen.
Daan de Vries
Donald Trump heeft gewonnen in de staten Kansas, Iowa en Ohio in het Midden-Westen. Ook Mississippi en Idaho, al jaren Republikeinse bolwerken, gaan naar Trump. Die vijf staten zijn samen goed voor 39 kiesmannen.
De staat met de meeste kiesmannen, Californië, is zoals verwacht voor Kamala Harris. De Democraten slepen daar 54 kiesmannen binnen. Ook de tien kiesmannen uit Colorado zijn voor Kamala Harris.
Terwijl de uitslagen van staten met een grote Democratische of Republikeinse meerderheid binnenkomen, blijft het in de zeven swingstates spannend. In Arizona is het verschil, met iets meer dan de helft van de stemmen geteld, slechts tweeduizend stemmen in het voordeel van Trump.
Daan de Vries
De Tolhuistuin in Amsterdam begint langzaam leeg te lopen. De stemming bij de mensen die er nog wél zijn bij de President's Night – vrijwel alleen maar Harris-fans – is niet opperbest. ‘Ze staat er niet heel goed voor’, zegt Sarah Martens (28), die op de vloer naar een groot scherm kijkt, waar CNN op staat. Onder meer in Georgia en Virginia doet Harris het minder goed dan gedacht.
De 32-jarige Mark (‘liever geen achternaam’), die naast Martens zit, zegt dat hij ‘murw is gebeukt’ door CNN-anchor John King. ‘Elk county lijkt te tellen in de ogen van John King. Ik weet niet precies wat er nu wel en niet belangrijk is.’
Een van de weinige Trump-aanhangers, Henk (die liever niet met zijn achternaam in de krant wil) uit Heiloo, ziet het rooskleuriger in. ‘Het gaat beter dan in 2020’, zegt hij. ‘Maar ik durf nog niks te zeggen. Ik denk dat we over een half uur een beeld hebben.'
Gijs Beukers
Hoewel er nog geen definitieve voorspellingen zijn voor de zeven swingstates, zien analisten de kans dat Trump wint toenemen naarmate de nacht vordert. Dat heeft onder meer te maken met het feit dat Harris in veel districten slechter scoort dan Joe Biden vier jaar geleden, ook al heeft ze op sommige van die plekken een voorsprong.
In staten zoals Georgia, die Biden in 2020 met een kleine 12 duizend stemmen verschil won, kan dat nadelig uitpakken voor Harris. In Wisconsin scoort Trump 26 procent van de stemmen in het district waar hoofdstad Madison ligt, terwijl dat vier jaar geleden 23 procent was. Vier jaar geleden won Biden Wisconsin met een miniem verschil, dit jaar wordt de staat cruciaal geacht voor Harris om Trump van een overwinning af te houden.
The New York Times ziet inmiddels 85 procent kans dat Trump de verkiezingen wint. Daarmee achten ze het volgens hun eigen systematiek ‘waarschijnlijk’.
Joram Bolle
Ook twee andere Republikeinse bolwerken gaan naar Trump. Het gaat om de staten Utah en Montana. Utah heeft zes kiesmannen te verdelen, Montana vier.
In swingstate Arizona zijn de eerste stemmen geteld. Het gaat daar bijna precies gelijk op tussen Harris en Trump. Een derde van de stemmen is geteld.
In Pennsylvania, met negentien kiesmannen de grootste swingstate, is 47 procent van de stemmen geteld. Trump heeft daar inmiddels een minieme voorsprong genomen op Harris.
Joram Bolle
Ook in Nevada zijn, als zevende en laatste swingstate, de stembussen gesloten. Het is nog de vroeg om in een van de swingstates een winnaar aan te wijzen.
In zes staten kunnen kiezers hun stem nog uitbrengen. Het gaat om de westelijke staten Washington, Oregon, Californië en Idaho, waar de stembussen over een uur dicht gaan. Om 6.00 uur Nederlandse tijd volgt Hawaii, nog een uur daarna sluiten in Alaska de stembussen als laatste.
Daan de Vries
Waar Donald Trump Texas zoals verwacht binnenhaalde, gaan Illinois en New York naar Kamala Harris. Getalsmatig zijn dat aanzienlijke staten: Illinois heeft negentien kiesmannen, New York 28. Daarmee loopt Harris haar achterstand op Donald Trump enigszins in.
Voor de landelijke uitslag zijn de staten echter niet doorslaggevend, het was al zo goed als zeker dat die naar Harris zouden gaan. Het wachten is nu op de uitslag van de eerste van de zeven swingstates.
Joram Bolle
De zeer strenge abortuswetgeving in Florida wordt niet versoepeld. Gelijktijdig met de presidentsverkiezingen mochten inwoners van Florida ook stemmen in een referendum over het recht op abortus. De opkomst lag bij dat referendum onder de 60 procent, waardoor de uitslag niet geldig is.
Als de drempel in het referendum was gehaald , dan zou het abortusrecht in Florida deels zijn hersteld naar de situatie voor 2022. Florida is een van de staten waar Republikeinse bestuurders de afgelopen twee jaar strenge abortuswetgeving hebben ingevoerd, nadat het Hooggerechtshof in 2022 een eind maakte aan het landelijke recht op abortus. In Florida is abortus nu verboden na zes weken zwangerschap. Dat komt in de buurt van een totaalverbod, omdat veel vrouwen na zes weken nog niet weten dat ze zwanger zijn.
De Republikeinse gouverneur van Florida, Ron DeSantis, voerde een felle campagne tegen het referendum. In tien staten stonden vandaag referenda over het abortusrecht op het stembiljet. Florida is de eerste staat waar zo’n referendum het niet heeft gehaald.
Daan de Vries
‘Zijn jullie er klaar voor om zwarte geschiedenis te schrijven?’, roept de dj. In afwachting van de komst van Kamala Harris is de campus van Howard University in hoofdstad Washington D.C. veranderd in een feestend festivalterrein. Studenten en aanhangers van de presidentskandidaat gaan los op nummers van Beyoncé.
Sheldon Williams (38) danst ook, in zijn Black Men for Kamala-trui. Hij heeft de afgelopen dagen talloze ‘ongemakkelijke gesprekken’ gehad met zwarte mannen in kerken en barbershops, vertelt hij. ‘Sommigen twijfelden over Harris’, zegt Williams. ‘Ze hebben nog nooit een vrouwelijke president meegemaakt.’
Door het hele land zijn er bijeenkomsten georganiseerd, gericht op zwarte mannen. Volgens Sheldon zullen zij het verschil maken. ‘We hebben gesprekken gehad met Barack Obama en Harris zelf’, zegt hij. ‘Ik weet zeker dat ze gaat winnen.’
Dan komen de eerste CNN-prognoses binnen op een gigantisch scherm. De muziek stopt. Florida, Tennessee en Alabama gaan zoals verwacht naar Trump. ‘Boe’, roepen de aanwezigen op de universiteit.
Dan zien ze dat Harris er goed voor staat in Massachusetts en, vooralsnog, redelijk in swingstate North Carolina. De menigte gaat weer los. Als een vrouw hoort dat Harris zelfs voorloopt in Ohio, begint ze te huilen. Tranen van geluk. Een Democraat die het goed doet in Ohio, dat had ze al lang niet meer meegemaakt, zegt ze. Al is pas een fractie van de stemmen binnen.
Maral Noshad Sharifi, in Washington D.C.
De Republikeinse kandidaat Donald Trump breidt zijn voorlopige voorsprong uit op Democraat Kamala Harris. CNN voorspelt dat hij onder meer Texas binnensleept, goed voor veertig kiesmannen. Ook de zuidelijke staten Alabama, Oklahoma en Tennessee gaan naar Trump, net als de noordelijke staten North Dakota, South Dakota en Wyoming. Delaware stemt dan weer Democratisch.
De voorsprong voor Trump is aanzienlijk, met 154 kiesmannen tegenover 30 kiesmannen voor Harris. Voor de landelijke uitslag zegt dat vooralsnog echter weinig, aangezien de resultaten van swingstates en grote Democratische bolwerken nog binnen moeten komen. De staten die Trump heeft weten binnen te slepen zijn traditionele bolwerken van de Republikeinen.
Joram Bolle
Ook in swingstates Wisconsin en Arizona zijn de stembussen gesloten. Nevada is de enige van de zeven swingstates waar kiezers nog een uur kunnen stemmen.
Vier jaar geleden behoorden Wisconsin en Arizona, samen met Georgia, tot de staten met de spannendste verkiezingsstrijd. Joe Biden versloeg Donald Trump in de drie staten met een verschil van in totaal 44 duizend stemmen.
Van Georgia, Michigan, North Carolina en Pennsylvania zijn al gedeeltelijke uitslagen bekend, maar het is nog te vroeg om in een van deze staten een vermoedelijke winnaar uit te roepen.
Daan de Vries
In de vier van de zeven swingstates waar de stembussen inmiddels gesloten zijn, is de uitslag nog niet te voorspellen. Het gaat om Georgia, North Carolina, Pennsylvania en Michigan. Daar zijn respectievelijk zestien, zestien, negentien en vijftien kiesmannen te verdelen.
In Georgia zijn tot nu toe de meeste stemmen geteld: bijna 60 procent. Donald Trump gaat daar aan de leiding. Datzelfde geldt voor North Carolina. In Pennsylvania en Michigan staat Harris voor.
Joram Bolle
Donald Trump heeft, zoals verwacht, gewonnen in South Carolina en Arkansas. Dat voorspelt CNN op basis van de voorlopige uitslagen. De twee staten zijn goed voor respectievelijk negen en zes kiesmannen.
De laatste keer dat een Democraat won in Arkansas was in 1996. Dat ging om Bill Clinton, die zelf uit Arkansas komt. In South Carolina is het zelfs bijna vijftig jaar geleden dat de Republikeinen verloren. Jimmy Carter was in 1976 de laatste Democraat die daar won.
Daan de Vries
De Republikein Mark Robinson heeft de strijd om het gouverneurschap van swingstate North Carolina verloren van de Democraat Josh Stein, zo meldt Fox News. Robinson was gedurende de campagne in opspraak geraakt, omdat hij zich online had omschreven als ‘een zwarte nazi’ en ‘perverseling’.
Voordat de uitspraken van Robinson naar buiten kwamen, liet Donald Trump zich bij campagneoptredens in North Carolina nog door hem vergezellen. Trump had eerder zijn steun uitgesproken voor Robinson, maar heeft zich daarna van zijn partijgenoot proberen te distantiëren. Het is nog onduidelijk of Robinsons uitspraken ook nadelig hebben uitgepakt voor Trump in de staat. Trumps opponent Kamala Harris probeerde politieke munt te slaan uit het schandaal, door berichten te plaatsen op sociale media met Trumps loftuitingen over Robinson.
Robinson maakte de omstreden opmerkingen tussen 2008 en 2012 op het forum van een pornosite met de naam ‘Nude Africa’, zo onthulde nieuwszender CNN. Daar schreef hij onder een pseudoniem bovendien over hoe hij liever Adolf Hitler aan de macht zou hebben dan Barack Obama, de eerste zwarte president van de Verenigde Staten.
Thom Canters
CNN heeft de vermoedelijke winnaar in nog eens negen staten aangewezen. Oklahoma, Alabama, Tennessee, Missouri en West Virginia gaan zoals verwacht naar de Republikein Donald Trump. Samen zijn deze staten goed voor veertig kiesmannen. Ook Florida, met dertig kiesmannen een van de grootste staten, gaat waarschijnlijk naar Trump. Harris staat op winst in Massachusetts (elf kiesmannen), Maryland (tien) en Washington D.C., dat als hoofdstad geldt als district met drie eigen kiesmannen.
In totaal staat Trump nu op negentig kiesmannen, Harris heeft er 27. Voor de overwinning zijn 270 kiesmannen nodig.
Daan de Vries
De eerste uitslagen uit de swingstates Pennsylvania en Michigan zijn binnen. Democraat Kamala Harris gaat daar ruim aan de leiding, maar er is slechts een klein deel van de stemmen geteld. Bovendien komen er in Pennsylvania veel stemmen uit Philadelphia, een progressieve stad.
In Pennsylvania heeft Harris rond de 77 procent van de stemmen, daar is pas 5 procent van de stemmen geteld. In Michigan is dat min of meer hetzelfde, met 2 procent van de stemmen geteld.
Joram Bolle
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant