Trump scoorde zoals verwacht goed onder witte mannen en latino’s, Harris vooral onder hoogopgeleide vrouwen en zwarte kiezers. Het machismo van Trump lijkt een flinke aantrekkingskracht te hebben, blijkt uit de exitpolls.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant en schrijft over de EU en internationale samenwerking.
De voorspelde nek-aan-nekrace bleef uit. De Republikeinse kandidaat Donald Trump versloeg vrij gemakkelijk de Democratische vicepresident Kamala Harris en wordt opnieuw president van de Verenigde Staten. Trump deed het op vrijwel alle fronten beter dan in 2020: hij won onder meer aan stemmen van latino’s en in stedelijke gebieden.
De economie speelde een belangrijke rol in de steun voor Trump, blijkt uit exitpolls van het bureau Edison Research. De cijfers moeten met enige voorzichtigheid worden betracht, maar bieden een eerste inzicht in het stemgedrag van de Amerikanen bij deze verkiezingen.
De zege van Trump in 2016 werd verklaard door nostalgie naar een onbestemd gouden tijdperk waarin Amerika nog groot was. Volgens commentator Ezekiel Kweku van The New York Times profiteerde hij deze keer van nostalgie naar een heel concreet tijdperk dat veel dichterbij ligt: de periode van zijn eerste presidentschap voor de coronapandemie, toen de economie op volle toeren draaide, de inflatie laag en de wereld relatief rustig was.
Bijna een derde van de kiezers liet hun stem vooral door de economie bepalen. Van deze groep koos bijna 80 procent voor Trump. Veel kiezers zeggen niets te merken van de klinkende Amerikaanse groeicijfers die in Europa met jaloezie worden aanschouwd: 45 procent zei slechter af te zijn dan vier jaar geleden. In 2020 was dat maar 20 procent.
Immigratie was een minder belangrijk thema. Slechts 11 procent van de kiezers liet zijn stem hierdoor bepalen, van wie een overgrote meerderheid op Trump stemde. Buitenlands beleid speelt traditiegetrouw een marginale rol bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Slechts 4 procent noemde het buitenland als belangrijkste issue. Van deze groep koos 55 procent voor Trump, die door zijn aanhangers gezien wordt als een man die orde kan houden in de wereld.
Ook Kamala Harris had een paar sterke punten. Van alle verkiezingsthema’s werd de bedreiging van de Amerikaanse democratie het meest genoemd, door 35 procent van de kiezers. Meer dan 80 procent van hen koos voor Harris.
Abortus was voor 14 procent het belangrijkste onderwerp, en driekwart van deze groep koos voor de vicepresident. Deze cijfers bevestigen het beeld van Harris als de anti-Trump, die de democratie wil redden van haar autoritaire tegenstrever en het recht op abortus wil veiligstellen. Haar eigen politieke plannen kwamen minder uit de verf.
Zoals verwacht kozen de meeste vrouwen voor Harris (54 procent) en de meeste mannen voor Trump (ook 54 procent). De Republikein scoorde goed onder witte kiezers, vooral onder witte mannen zonder universitaire opleiding (68 procent). Maar ook van de witte mannen met hoger onderwijs koos bijna de helft voor Trump.
Hij boekte winst onder de latino’s, en vooral onder latino-mannen. In 2020 stemde 36 procent van deze groep op Trump, nu de helft. Harris deed het bij latino’s juist slechter dan Joe Biden in 2020.
Traditioneel kozen minderheden voor de economisch linkse Democraten, van wie ze het meest te verwachten hadden. Maar analisten wijzen er al langer op dat veel latino’s conservatieve ideeën hebben die goed aansluiten bij de Republikeinen van Trump. ‘Het is tijd om gedag te zeggen tegen het magisch denken over de solidariteit tussen mensen van kleur’, zei een burgerrechtenactivist tegen columnist Charles Blow van The New York Times.
Harris scoorde beter onder jongeren en opvallend goed onder witte vrouwen met hoger onderwijs: bijna 60 procent van deze groep koos voor Harris. Ook wist zij de zwarte stem vast te houden. De afgelopen weken waren er berichten dat zij de stem van zwarte mannen dreigde te verliezen. Ex-president Barack Obama werd zelfs in stelling gebracht om zwarte mannen ervan te overtuigen dat zij op Harris moesten stemmen. Uiteindelijk deed zij het bij deze groep even goed als Biden in 2020.
Het machismo van Trump lijkt een flinke aantrekkingskracht te hebben, blijkt uit de exitpolls. Veel kiezers zien in Trump een krachtigere leider dan Harris, en ook iemand die beter in staat is verandering teweeg te brengen.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant