Anna van den Breemer schrijft elke week over een alledaags opvoedkundig probleem waarvoor ze een oplossing zoekt.
In de tienerkomedie en cultklassieker Mean Girls (2004) probeert hoofdpersoon Cady te integreren op een Amerikaanse highschool nadat ze jarenlang in Kenia heeft gewoond. De film laat zien hoe intens gemeen meisjes onderling kunnen zijn (‘You’re pretty.’ ‘Thank you.’ ‘So you agree? You think you are pretty?’). Wat als je dochter zich in zo’n meidengroep bevindt waarin het altijd drama is?
Meidenvenijn klinkt een beetje seksistisch. Is er daadwerkelijk sprake van meer drama in meisjesvriendschappen? ‘Meidenvenijn bestaat wel degelijk. Het is de neiging om door middel van roddelen en uitsluiting sociale relaties te beïnvloeden’, zegt Patricia Vuijk, lector meisjes en mentaal welbevinden aan de Hogeschool Rotterdam.
Maakt het andere geslacht zich hier minder schuldig aan? ‘Jongens zoeken elkaar op vanwege gedeelde belangen, ze vinden dezelfde dingen leuk om te doen. Meisjes hebben behoefte aan emotionele nabijheid, begrip en empathie, waardoor vriendschappen sneller intens worden.’
‘Tienermeisjes hebben een gezamenlijk ‘gedachtenballonnetje’ boven hun hoofd’, schrijft de Amerikaanse psycholoog Tara Porter in haar boek Je begrijpt me gewoon niet. ‘Maar als je zo close met elkaar bent, kan dat ook problemen geven. Meisjes hebben vaak hoge verwachtingen van hun beste vriendin. En dat kan tot teleurstellingen en schuldgevoelens leiden.’
Toch heeft meidenvenijn, hoe vervelend en verdrietig het ook kan zijn, een functie. Het is een manier om te oefenen met ingewikkelde zaken als sociale rollen en groepsdynamiek, aldus Vuijk. ‘Hoe kan ik mijn sociale status vergroten? Hoe deel ik mijn emoties? Wie ben ik binnen een groep?’
Meidenvenijn is vaak subtiel en springt minder in het oog dan vechtende jongens. ‘Als het op pesten begint te lijken, kunnen ouders aankloppen bij de school’, aldus Vuijk.
Over de auteur
Anna van den Breemer schrijft over grote en kleine levensvragen voor de Volkskrant. In de opvoedrubriek ‘Iedereen doet maar wat’ behandelt ze elke week kwesties waar ouders tegenaan lopen. Ze publiceerde meerdere boeken, waaronder Alle ouders klungelen maar wat aan.
Voor ouders is het lastig om de dynamiek tussen vriendinnen te doorgronden, omdat ze niet aanwezig zijn bij de gesprekken. ‘Je kan wel vragen: hoe voel je je nadat je met je vriendinnen hebt afgesproken?’
Uit haar onderzoek blijkt dat meisjes door het eindeloos bespreken van zorgen, problemen en negatieve emoties elkaar ook de put in kunnen praten. Dat heet co-rumineren. In een goede vriendschap praat je de ander niet altijd naar de mond. ‘Moedig je dochter aan om onafhankelijke standpunten in te nemen. Bespreek hoe ze aan factchecken kan doen tijdens gesprekken met vriendinnen. Is er nog een andere kant aan het verhaal? Op die manier schetst ze perspectief en is ze oplossingsgericht. Daar helpt ze haar vriendin mee.’
‘Zorg ervoor dat je dochter niet alleen vrienden op school heeft, maar ook daarbuiten, zoals op een sportclub’, adviseert Vuijk. ‘Zo ontmoet ze mensen die andere dingen belangrijk vinden. En het is gezond om de aandacht over verschillende mensen te verdelen.’
Bespreek met elkaar of de vriendschap in balans is. Voor haar onderzoek nodigt Vuijk vriendinnenkoppels uit en neemt hun gesprekken op. ‘Je ziet vaak dat het ene meisje veel meer aan het woord is dan de ander. Ook is er vaak sprake van ‘conversationele zelffocus’, dus dat iemand direct reageert met: ‘Dat heb ik ook’. Je kunt met je dochter bespreken: is er ruimte voor jou? Kun je alles vertellen?’
Is er sprake van echte vriendschap of van machtsspelletjes? Jonge meiden moeten die antenne nog ontwikkelen. ‘Een vriendschap is geven en nemen. Er moet een rood lampje gaan branden als dit niet het geval is’, aldus de psycholoog.
Tot slot de hoopvolle woorden van Porter: ‘Vriendschappen tussen meisjes zijn een stormachtige, woeste oceaan, die je moet oversteken om in de kalme, veilige, mooie baai van de volwassen vrouwenvriendschappen te komen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant